Apple ถูกฟ้องในอังกฤษ 2 พันล้านปอนด์: ข้อพิพาท ATT ไม่ได้คัดค้านความเป็นส่วนตัว แต่ถามว่าใช้กติกาเท่าเทียมหรือไม่

Apple กำลังเผชิญคดีรวม (collective action) มูลค่า 2 พันล้านปอนด์ หรือราว 2.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในกรุงลอนดอน จากวิธีที่บริษัทนำระบบ App Tracking Transparency (ATT) มาใช้ตั้งแต่ปี 2021 ประเด็นของคดีไม่ใช่การโต้แย้งว่าผู้บริโภคควรมีสิทธิ์คุมความเป็นส่วนตัวหรือไม่ แต่เป็นข้อกล่าวหาว่า Apple ปฏิบัติต่อนักพัฒนาแอปภายนอกไม่เท่าเทียมกับบริการของตนเอง ทั้งนี้ คดียังอยู่ในขั้นกล่าวอ้างและศาลยังไม่ได้วินิจฉัยว่า Apple ทำผิดกฎหมาย 1

คดีในอังกฤษกล่าวหาอะไร

ATT Collective Action Limited ยื่นคำร้องต่อ Competition Appeal Tribunal (CAT) ซึ่งเป็นศาลที่พิจารณาคดีการแข่งขันทางการค้าในสหราชอาณาจักร เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2026 ในนามของนักพัฒนาแอปในสหราชอาณาจักรหลายพันราย ผู้อำนวยการของกลุ่มคือ Ann Pope อดีตผู้อำนวยการอาวุโสด้านการต่อต้านการผูกขาดของหน่วยงาน Competition and Markets Authority (CMA) ของสหราชอาณาจักร โดยสำนักงานกฎหมาย Hausfeld เป็นตัวแทนฝ่ายผู้เรียกร้อง 14

ระบบ ATT กำหนดให้แอปที่ต้องการขออนุญาตติดตามกิจกรรมของผู้ใช้ข้ามแอปหรือเว็บไซต์ของบริษัทอื่น เพื่อใช้กับโฆษณา ต้องแสดงหน้าต่างขอความยินยอมที่ Apple ควบคุมรูปแบบ ผู้เรียกร้องอ้างว่า Apple บังคับใช้เงื่อนไขขอความยินยอมที่เข้มงวดหรือเพิ่มเติมกับบุคคลที่สาม แต่ใช้แนวทางที่ผ่อนปรนกว่ากับบริการของตนเอง 14

ตามข้อกล่าวหา ความต่างนี้ทำให้นักพัฒนาแอปภายนอกเก็บและใช้ข้อมูลเพื่อการโฆษณาได้ยากขึ้น ส่งผลกระทบต่อธุรกิจที่หารายได้จากโฆษณา และอาจเพิ่มความยากหรือต้นทุนในการหาผู้ใช้ใหม่ กลุ่มผู้เรียกร้องจึงมองว่า Apple ได้เปรียบอย่างไม่เป็นธรรมในธุรกิจโฆษณาของตัวเอง อย่างไรก็ดี นี่เป็นข้อกล่าวหาที่ Apple มีสิทธิโต้แย้ง และ CAT ยังไม่ได้ตัดสินข้อเท็จจริง 14

ปม “การขอความยินยอมซ้ำ” สำคัญอย่างไร

คำถามหลักด้านการแข่งขันไม่ได้อยู่แค่ว่า ATT ลดการติดตามผู้ใช้หรือไม่ แต่อยู่ที่ว่า Apple ในฐานะผู้ควบคุมระบบ iOS สามารถเพิ่มขั้นตอนขออนุญาตติดตามที่ออกแบบโดย Apple ให้กับผู้เผยแพร่แอปภายนอก ขณะที่บริการของ Apple เองได้รับการปฏิบัติแตกต่างกันหรือไม่

ATT กำหนดเงื่อนไขที่ผู้เผยแพร่แอปจะใช้ข้อมูลข้ามแอปและข้ามบริษัทเพื่อการโฆษณาบน iPhone และ iPad ได้ หน่วยงานกำกับการแข่งขันของเยอรมนีระบุว่า ผู้ให้บริการภายนอกต้องขอความยินยอมเพิ่มเติมเพื่อเข้าถึงข้อมูลบางประเภทสำหรับโฆษณา ขณะที่ข้อกำหนดเข้มงวดดังกล่าวไม่ได้ใช้กับ Apple เอง 21

ในทางปฏิบัติ เมื่อผู้ใช้ปฏิเสธการอนุญาต แอปอาจเข้าถึงข้อมูลที่ใช้ทำโฆษณาแบบเจาะกลุ่มเป้าหมายได้น้อยลง คดีในอังกฤษจึงชี้ว่าความเสียหายทางการแข่งขันเกิดจาก การออกแบบและความไม่สมมาตรของกระบวนการขอความยินยอม ไม่ใช่จากแนวคิดเรื่องการปกป้องความเป็นส่วนตัวโดยตัวมันเอง 14

Apple โต้แย้งว่าอย่างไร

Apple ระบุว่า ATT เป็นฟีเจอร์คุ้มครองความเป็นส่วนตัวของผู้บริโภค ออกแบบมาเพื่อให้ผู้ใช้มีทางเลือกที่ชัดเจนว่าอนุญาตให้แอปติดตามกิจกรรมของตนข้ามแอปและเว็บไซต์หรือไม่ 1

บริษัทยังยืนยันว่ากรอบการทำงานดังกล่าวสอดคล้องกับกฎหมายการแข่งขัน ในเยอรมนี Apple ตกลงปรับข้อความและรูปแบบของหน้าต่างขอความยินยอม แต่ระบุว่าหน้าต่าง ATT เดิมมีความชัดเจน เข้าใจง่าย และช่วยให้ผู้ใช้ควบคุมข้อมูลของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2047

ดังนั้น แก่นของคดีจึงเป็นความตึงเครียดระหว่างสองมุมมอง: ฝ่ายผู้เรียกร้องมองว่าการบังคับใช้มีลักษณะเลือกปฏิบัติ ส่วน Apple มองว่านี่คือมาตรการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวที่มีเหตุผลรองรับ

เหตุใดกรณีเยอรมนีจึงถูกจับตา

คดีในอังกฤษเกิดขึ้นหลังจากเยอรมนีดำเนินกระบวนการด้านการแข่งขันเกี่ยวกับ ATT มาก่อน ในเดือนสิงหาคม 2026 หน่วยงานกำกับการแข่งขันเยอรมนี หรือ Bundeskartellamt ยุติการสอบสวน หลัง Apple เสนอข้อผูกพันที่หน่วยงานประกาศให้มีผลผูกพัน หน่วยงานเคยคัดค้านความแตกต่างในการออกแบบคำขอความยินยอมสำหรับบริการของ Apple กับแอปของบุคคลที่สาม 20

Bundeskartellamt ระบุว่าการตรวจสอบมุ่งดูว่ากฎของ Apple อาจเอื้อประโยชน์ต่อบริการของบริษัทเอง หรือขัดขวางบริษัทอื่นหรือไม่ และบันทึกไว้ด้วยว่า Apple เห็นว่ากฎของตนสอดคล้องกับกฎหมายการแข่งขัน 2021

ผลในเยอรมนีไม่ได้ชี้ขาดคดีเรียกค่าเสียหายในสหราชอาณาจักรโดยตรง แต่เป็นบริบทสำคัญ เพราะตั้งคำถามใกล้เคียงกันว่าโครงสร้างการขอความยินยอมนั้นให้การแข่งขันที่เป็นธรรมระหว่าง Apple กับนักพัฒนาแอปภายนอกหรือไม่

การตรวจสอบทั่วทวีปยุโรป

ATT ถูกจับตาจากหน่วยงานด้านการแข่งขันในหลายประเทศ ฝรั่งเศสปรับ Apple 150 ล้านยูโร ในเดือนมีนาคม 2025 จากการบังคับใช้ ATT โดยหน่วยงานระบุว่าวิธีการดังกล่าวไม่จำเป็นและไม่ได้สัดส่วนกับเป้าหมายคุ้มครองข้อมูลที่ Apple อ้าง อีกทั้งยังส่งผลเสียต่อผู้เผยแพร่แอปภายนอก Apple ระบุว่าผิดหวังต่อคำตัดสินนี้ 55

อิตาลี โปแลนด์ และโรมาเนียก็เป็นประเทศที่ ATT เผชิญการตรวจสอบหรือการสอบสวนด้านการแข่งขันเช่นกัน 4552 ภาพรวมเหล่านี้สะท้อนประเด็นเดียวกันจากหลายมุม: มาตรการด้านความเป็นส่วนตัวอาจเป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้ แต่การออกแบบมาตรการก็อาจก่อข้อกังวลด้านการแข่งขัน หากแพลตฟอร์มนำไปใช้กับผู้เล่นแต่ละฝ่ายอย่างไม่เท่าเทียม

ขั้นตอนต่อไปของคดี

คดีรวมในอังกฤษเรียกค่าเสียหายจากผลกระทบที่อ้างว่าเกิดกับนักพัฒนา แต่ยังอยู่ในระยะแรก CAT ต้องพิจารณาพื้นฐานทางกฎหมายและพยานหลักฐานของคำร้องก่อน จึงจะมีโอกาสไปถึงขั้นชดเชยค่าเสียหาย

โจทย์สำคัญคือ Apple ทำให้ผู้เผยแพร่แอปภายนอกต้องแบกรับภาระเกินสมควรจาก ATT ขณะที่ยังคงความได้เปรียบให้ระบบโฆษณาของตนเองหรือไม่ เหตุผลด้านความเป็นส่วนตัวของ Apple ความแตกต่างที่ถูกกล่าวหาในการออกแบบการขอความยินยอม และผลกระทบทางเศรษฐกิจต่อนักพัฒนา จะเป็นประเด็นหลักในการพิจารณา 120