SoftBank ขอเงินกู้ OpenAI เพิ่มอีก 1 หมื่นล้านดอลลาร์ ท่ามกลางแรงกดดันรีไฟแนนซ์

SoftBank Group มีรายงานว่ากำลังขอเงินกู้อีก 1 หมื่นล้านดอลลาร์ โดยใช้หุ้นที่ถืออยู่ใน OpenAI เป็นหลักประกัน เงินกู้ที่เสนอมีอายุ 2 ปี คิดดอกเบี้ยประมาณ 275 จุดเบสิสเหนือ SOFR หรือ Secured Overnight Financing Rate ซึ่งเป็นอัตราอ้างอิงการกู้ยืมระยะสั้นในตลาดสหรัฐฯ โดยมี Mizuho Bank เป็นผู้จัดการหลักและผู้จัดการการจัดจำหน่ายหนังสือคำสั่งซื้อ 1

อย่างไรก็ตาม ดีลดังกล่าวยังอยู่ระหว่างการหารือ จึงควรมองว่าเป็นเครื่องมือรีไฟแนนซ์ที่อาจเกิดขึ้น ไม่ใช่การระดมทุนที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว 1

เงินกู้ก้อนที่สองมีไว้ทำอะไร

ข้อเสนอใหม่นี้จะเปลี่ยนหนี้บางส่วนจากบริดจ์โลนระยะสั้นของ SoftBank ให้เป็นเงินกู้แยกต่างหากที่มีอายุ 2 ปีและมีหุ้น OpenAI ค้ำประกัน ในทางปฏิบัติ โครงสร้างดังกล่าวจะช่วยให้ SoftBank มีเวลามากขึ้นในการชำระภาระการลงทุนใน OpenAI และลดจำนวนหนี้ที่ต้องชำระหรือหาเงินกู้ใหม่พร้อมกันในคราวเดียว

เงินกู้ 4 หมื่นล้านดอลลาร์ที่ SoftBank จัดหาไว้ในเดือนมีนาคมเป็นบริดจ์โลนแบบไม่มีหลักประกัน ใช้สนับสนุนการลงทุนเพิ่มเติมใน OpenAI รวมถึงวัตถุประสงค์ทั่วไปของบริษัท และมีกำหนดครบกำหนดในเดือนมีนาคม 2027 34

อัตราดอกเบี้ยที่รายงานไว้คือ SOFR บวกประมาณ 275 จุดเบสิส ซึ่งหมายความว่าต้นทุนกู้ยืมจะลอยตัวและเปลี่ยนแปลงตามอัตราอ้างอิงดังกล่าว ส่วนอัตราดอกเบี้ยสุดท้าย ชุดหลักประกัน เงื่อนไขสัญญา และรายชื่อผู้ให้กู้อาจเปลี่ยนแปลงได้ก่อนการทำธุรกรรมเสร็จสิ้น 1

ทำไมการขอเงินกู้ครั้งนี้จึงเกิดขึ้นเร็ว

SoftBank ปิดมาร์จินโลนก้อนแรกที่ใช้หุ้น OpenAI ค้ำประกันเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม เงินกู้ดังกล่าวมีอายุ 2 ปี และจัดทำร่วมกับกลุ่มสถาบันการเงินที่ประกอบด้วย Goldman Sachs, JPMorgan, Mizuho Securities USA, Apollo Global Funding และ Sumitomo Mitsui Banking 2

การขอระดมทุนก้อนใหม่มีรายงานออกมาเพียง 22 วันหลังจากนั้น จังหวะเวลาที่รวดเร็วสะท้อนทั้งขนาดและความเร่งด่วนของความต้องการเงินทุน SoftBank มีแผนลงทุนใน OpenAI รวมเกือบ 6.5 หมื่นล้านดอลลาร์ภายในเดือนตุลาคม ตามรายงานที่เปิดเผยข้อเสนอเงินกู้ก้อนใหม่นี้ 1

แต่การกู้ซ้ำโดยใช้สินทรัพย์จากบริษัทเอกชนแห่งเดียวกันเป็นหลักประกัน ก็ทำให้ความเสี่ยงด้านหลักประกันและการประเมินมูลค่ากระจุกตัวมากขึ้น ไม่ได้หายไปเพียงเพราะบริษัทมีแหล่งเงินทุนเพิ่ม

แผนรีไฟแนนซ์ไม่ได้มีแค่เงินกู้

เงินกู้ 1 หมื่นล้านดอลลาร์ที่เสนอเป็นเพียงหนึ่งในแหล่งเงินทุนที่ SoftBank อาจใช้ชำระหรือรีไฟแนนซ์หนี้ บริษัทกำลังหารือกับธนาคารเพื่อออกพันธบัตรระหว่างประเทศมูลค่า 1–2 หมื่นล้านดอลลาร์ โดยอาจออกเป็นสกุลดอลลาร์สหรัฐหรือยูโร ขนาด ระยะเวลา และโครงสร้างของการออกพันธบัตรยังไม่มีข้อสรุปแน่นอน 919

นอกจากนี้ ยังมีรายงานว่า SoftBank กำลังวางแผนออกพันธบัตรรายย่อยในญี่ปุ่นมูลค่า 1 ล้านล้านเยน ซึ่งจะเป็นการออกพันธบัตรรายย่อยครั้งใหญ่ที่สุดของบริษัท 23

หากเกิดขึ้นจริง มาร์จินโลน พันธบัตรต่างประเทศ และพันธบัตรรายย่อยในประเทศจะทำให้ SoftBank มีช่องทางระดมทุนหลายทาง แทนที่จะต้องพึ่งการกู้เงินก้อนใหม่เพียงรายการเดียวเพื่อทดแทนบริดจ์โลน

การกระจายแหล่งเงินทุนอาจช่วยให้บริษัทรับมือกับกำหนดครบชำระในเดือนมีนาคม 2027 ได้ง่ายขึ้น แต่ยังไม่ตอบคำถามสำคัญว่า ผู้ให้กู้และผู้ซื้อพันธบัตรจะยอมจัดหาเงินทุนมากเพียงใด โดยอิงกับการถือหุ้น OpenAI ซึ่งมีมูลค่าสูงแต่ยังประเมินและขายเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ยาก

เหตุผลที่ผู้ให้กู้ระมัดระวังหุ้น OpenAI

OpenAI ยังไม่ได้เป็นบริษัทจดทะเบียน หุ้นของบริษัทจึงไม่มีราคาตลาดที่มีการซื้อขายต่อเนื่อง และไม่สามารถขายได้รวดเร็วเหมือนหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ ความพยายามก่อนหน้านี้ในการจัดหาเงินกู้โดยใช้หุ้น OpenAI ค้ำประกันมีรายงานว่าชะลอตัวลง เพราะผู้ให้กู้กังวลเรื่องการประเมินมูลค่าหุ้นของบริษัทเอกชน

ต่อมา SoftBank มีรายงานว่าเสนอการค้ำประกันโดยบริษัท หากมูลค่าหลักประกันไม่เพียงพอ เพื่อให้ผู้ให้กู้มีสิทธิเรียกร้องต่อ SoftBank เพิ่มเติมนอกเหนือจากหุ้น OpenAI 18

โครงสร้างนี้ทำให้ความเสี่ยงบางส่วนย้อนกลับไปอยู่ที่ SoftBank หากมูลค่าที่กำหนดให้หุ้น OpenAI ลดลง บริษัทอาจต้องวางเงินสดเพิ่มหรือชำระหนี้ก่อนกำหนด ตามเงื่อนไขที่มีรายงานว่าอยู่ในมาร์จินโลนก้อนแรก 5

จึงอาจเกิดภาวะไม่สมดุลด้านสภาพคล่องได้ กล่าวคือ SoftBank อาจถูกเรียกให้หาเงินสดในเวลาเดียวกับที่มูลค่าหลักประกันกำลังถูกกดดัน หาก OpenAI เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ในอนาคต ราคาหุ้นที่ซื้อขายได้จริงอาจช่วยให้การประเมินมูลค่าและการขายหลักประกันทำได้ชัดเจนขึ้น แต่ก่อนถึงจุดนั้น ผู้ให้กู้ยังต้องอาศัยมูลค่าจากรอบระดมทุนส่วนตัว การหักส่วนเผื่อความเสี่ยงจากมูลค่า เงื่อนไขคุ้มครองในสัญญา และความแข็งแกร่งด้านเครดิตของ SoftBank

แรงกดดันจากอันดับเครดิต

อันดับเครดิตผู้ออกตราสารหนี้ระยะยาวของ SoftBank มีรายงานอยู่ที่ BB+ ซึ่งต่ำกว่าระดับน่าลงทุน S&P เคยปรับแนวโน้มอันดับเครดิตของบริษัทเป็นลบหลัง SoftBank เพิ่มภาระการลงทุนใน OpenAI โดยให้เหตุผลว่า สภาพคล่องของสินทรัพย์ คุณภาพพอร์ตการลงทุน และความสามารถทางการเงินของกลุ่มอาจอ่อนแอลง 27

ต่อมามีรายงานว่า S&P ปรับแนวโน้มกลับมาเป็นมีเสถียรภาพ โดยยังคงอันดับเครดิตไว้ที่ BB+ ดังนั้นจึงไม่ควรอธิบายแนวโน้มเครดิตของ SoftBank ว่าเป็นลบตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา 2829 ประเด็นที่ยังคงอยู่คือระดับเครดิตที่ต่ำกว่าระดับน่าลงทุน และการที่งบดุลของ SoftBank กระจุกตัวอยู่กับสินทรัพย์เทคโนโลยีขนาดใหญ่ ไม่ใช่เพียงทิศทางของแนวโน้มเครดิตในช่วงใดช่วงหนึ่ง

อันดับเครดิตระดับต่ำกว่าน่าลงทุนอาจทำให้ต้นทุนรีไฟแนนซ์สูงขึ้น หรือจำกัดจำนวนผู้ให้กู้และผู้ลงทุนในพันธบัตรที่พร้อมเข้าร่วม ความเสี่ยงนี้สำคัญเป็นพิเศษ เพราะ SoftBank ต้องรีไฟแนนซ์บริดจ์โลนวงเงินสูง ขณะเดียวกันก็ยังต้องจัดหาเงินทุนเพื่อการลงทุนเพิ่มเติมใน OpenAI และบริหารหนี้ที่มีสินทรัพย์ค้ำประกันรายการอื่น

สิ่งที่ตลาดจะจับตาต่อไป

ประเด็นสำคัญคือ เงินกู้ OpenAI ก้อนที่สองมูลค่า 1 หมื่นล้านดอลลาร์จะมีการลงนามอย่างเป็นทางการหรือไม่ การออกพันธบัตรระหว่างประเทศจะเข้าสู่ตลาดจริงหรือไม่ และนักลงทุนจะเรียกร้องเงื่อนไขแบบใด

อัตราดอกเบี้ยสุดท้ายและเงื่อนไขคุ้มครองในสัญญาจะสะท้อนว่าผู้ให้กู้ประเมินความเสี่ยงของหุ้น OpenAI ที่ยังเป็นสินทรัพย์เอกชนอย่างไร

ดังนั้น กลยุทธ์ของ SoftBank จึงไม่ใช่เพียงการกู้เงินเพิ่ม แต่เป็นการวางโครงสร้างเงินทุนหลายชั้น ทั้งมาร์จินไฟแนนซ์ พันธบัตรบริษัท หนี้รายย่อย และอาจรวมถึงการขายหรือแปลงสินทรัพย์เป็นเงินสด เพื่อรองรับการลงทุนครั้งใหญ่ใน OpenAI

แผนดังกล่าวอาจช่วยยืดอายุหนี้และกระจายแหล่งเงินทุนได้ แต่ยังเผชิญความไม่แน่นอนเดียวกัน นั่นคือ หุ้น OpenAI อาจมีมูลค่าสูงในทางบัญชีหรือจากรอบระดมทุนส่วนตัว ขณะเดียวกันก็ยังประเมินราคาได้ยากและขายเป็นเงินสดได้ไม่รวดเร็วเมื่อเจ้าหนี้ต้องการหลักประกันเพิ่มเติม