โปรเจกต์ Musubi: เส้นทางชำระเงิน Stablecoin ญี่ปุ่น-เกาหลีที่ตัดเลี่ยงเงินดอลลาร์

โปรเจกต์นี้กำหนดเป้าหมายเส้นทางการค้าระหว่างญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ที่มีมูลค่าประมาณ 75,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี โดยมีเป้าหมายที่จะเปลี่ยนระบบการชำระเงินแบบ correspondent banking ที่ใช้เงินดอลลาร์เป็นสื่อกลาง ซึ่งมักช้าและซับซ้อน ด้วยระบบชำระเงินแบบอะตอมมิกและใช้สกุลเงินเดียวกัน (same-currency settlement) ผ่าน Stablecoin ที่ตรึงกับเงินเยน วอน และดอลลาร์สหรัฐ

Canton Network ช่วยให้การชำระบัญชีแบบ PvP เป็นไปแบบอะตอมมิกได้อย่างไร

Canton เป็นบล็อกเชนสาธารณะแบบได้รับอนุญาต (permissioned) ที่ออกแบบมาเพื่อการเงินระดับสถาบันโดยเฉพาะ โดยเครือข่ายนี้ ไม่มี Stablecoin ของตัวเอง แต่สถาบันต่างๆ สามารถนำสกุลเงินดิจิทัลที่ตัวเองออก เช่น Stablecoin หรือ Tokenized Deposit มาวางบนเครือข่ายได้ การชำระบัญชีเป็นแบบ อะตอมมิก (Atomic) นั่นคือทั้งสองฝั่งของธุรกรรมจะเกิดขึ้นพร้อมกันในขั้นตอนเดียวที่ได้รับการยืนยันทางคริปโตฯ ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงจากคู่สัญญา (counterparty risk) ได้อย่างสิ้นเชิง

สำหรับ Project Musubi กระบวนการชำระเงินแบบ PvP ทำงานดังนี้:

• ผู้นำเข้าชาวญี่ปุ่นและผู้ส่งออกชาวเกาหลีใต้ตกลงซื้อขายสินค้ากัน
• ฝั่งญี่ปุ่นโอน JPYSC (Stablecoin เยนของ SBI ที่ออกโดย SBI Shinsei Trust Bank และจัดเป็น Electronic Payment Instrument ภายใต้กฎหมาย Payment Services Act ของญี่ปุ่น) เข้าไปใน Smart Contract บน Canton
• ฝั่งเกาหลีใต้ฝาก Stablecoin ที่ตรึงกับสกุลเงินวอน (KRW) หรือ Stablecoin ที่ตรึงกับดอลลาร์สหรัฐ (เช่น USDCx บน Canton) เข้าไปใน Smart Contract เดียวกัน
• Daml-based Smart Contracts ของ Canton จะดำเนินการแลกเปลี่ยนแบบอะตอมมิก: Stablecoin ทั้งสองฝั่งจะถูกปล่อยไปยังคู่สัญญาพร้อมกัน บรรลุการชำระบัญชีแบบ PvP ได้ภายในไม่กี่วินาที แทนที่จะใช้เวลา 1-2 วันอย่างระบบธนาคารตัวกลางแบบเดิม
• เครือข่ายมีระบบความเป็นส่วนตัวแบบ "รู้เท่าที่จำเป็น" (Need-to-Know Privacy) ซึ่งรายละเอียดของธุรกรรมจะมองเห็นได้เฉพาะคู่สัญญาเท่านั้น แม้ว่าเครือข่ายบล็อกเชนพื้นฐานจะเป็นแบบสาธารณะก็ตาม

เป้าหมายระยะยาวคือการหลีกเลี่ยงการใช้เงินดอลลาร์สหรัฐเป็นตัวกลาง ทำให้สามารถชำระเงิน JPY เป็น KRW โดยตรง ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนค่าแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศสำหรับเส้นทางการค้านี้ได้

บทบาทของพันธมิตรแต่ละราย

พันธมิตรทั้งสองมีแผนที่จะขยายโปรเจกต์ไปยังเส้นทางการค้าอื่นๆ ในเอเชียหลังจากเครือข่ายทำงานได้อย่างสมบูรณ์

อุปสรรคด้านกฎระเบียบ: ญี่ปุ่นมีกรอบที่ชัดเจนแล้ว ส่วนเกาหลีใต้กำลังสร้าง

ญี่ปุ่น: กฎเกณฑ์ชัดเจน แต่มีความซับซ้อนในการทำธุรกรรมข้ามพรมแดน

ญี่ปุ่นมีกรอบกฎหมาย Stablecoin ที่ใช้งานได้ การแก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติการชำระเงิน (Payment Services Act - PSA) ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2026 ระบุให้ Stablecoin ที่ backed ด้วยเงินคำสั่ง (Fiat-Backed) ถูกจัดประเภทเป็น Electronic Payment Instruments (EPIs) การออก Stablecoin จำกัดเฉพาะธนาคาร บริษัท Trust และผู้ให้บริการโอนเงินที่ลงทะเบียนเท่านั้น JPYSC ของ SBI ดำเนินการภายใต้กรอบกฎหมายนี้อยู่แล้ว

อย่างไรก็ตาม การไหลเวียนของ Stablecoin ข้ามพรมแดนที่เกี่ยวข้องกับ EPI ที่ออกในต่างประเทศ เช่น Stablecoin วอนที่เข้ามาในญี่ปุ่น จะต้องอยู่ภายใต้กฎหมายเพิ่มเติมที่เรียกว่า Electronic Payment Instruments Exchange Service Provider (EPIESP) ซึ่งกำหนดให้แยกทรัพย์สินของลูกค้าและมีกฎเกณฑ์การสำรองที่เฉพาะเจาะจง นอกจากนี้ ชุดปฏิรูปกฎหมายที่ย้ายการกำกับดูแลคริปโตฯ จาก PSA ไปยัง Financial Instruments and Exchange Act ได้รับการอนุมัติจากสภาไดเอทเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2026 ซึ่งเพิ่มความไม่แน่นอนในช่วงเปลี่ยนผ่าน เนื่องจากกำลังมีการร่างกฎหมายลำดับรองจนถึงปีงบประมาณ 2027

เกาหลีใต้: เร่งสร้างกฎหมายเฉพาะสำหรับ Stablecoin วอน

เกาหลีใต้ ยังไม่มีกรอบกฎหมาย Stablecoin ที่สมบูรณ์ รัฐบาลกำลังพัฒนาอย่างจริงจัง:

• เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2026 Financial Services Commission (FSC) ประกาศว่าเตรียมยกร่าง Digital Asset Basic Act (DABA) ที่จะรวมร่างกฎหมายคริปโตฯ และ Stablecoin จำนวน 10 ฉบับเป็นฉบับเดียว รัฐบาลตั้งเป้าผ่านกฎหมายภายในสิ้นปี 2026
• ร่างกฎหมายนี้จะจัดหมวดหมู่ Stablecoin กำหนดมาตรฐานการสำรองและการดูแล และกำหนดให้ Stablecoin ที่ออกในต่างประเทศต้องตั้งสาขาในเกาหลีใต้
• จนกว่ากฎหมายจะผ่าน ยังไม่มีพื้นฐานทางกฎหมายสำหรับ Stablecoin ที่ตรึงกับสกุลเงินวอน ซึ่งเป็นช่องว่างสำคัญสำหรับ Project Musubi Token KRW1 ที่ตรึงค่าวอนได้ถูกทดลองใช้ไปบ้างแล้ว แต่การทำให้เป็นสถาบันต้องรอกฎหมายก่อน

สรุป: ญี่ปุ่นมีกรอบกฎหมาย Stablecoin ที่ใช้งานได้แล้ว ขณะที่เกาหลีใต้กำลังเร่งสร้างให้เสร็จ Project Musubi สามารถดำเนินการได้ทันทีด้วย JPYSC และ Stablecoin ดอลลาร์สหรัฐ แต่การชำระเงินด้วยสกุลเงินวอนต้องรอให้ Digital Asset Basic Act กลายเป็นกฎหมายเสียก่อน

บริบทที่กว้างขึ้น: กระแสการผลักดัน Stablecoin ระดับสถาบันทั่วโลก

Project Musubi เป็นส่วนหนึ่งของคลื่นความเคลื่อนไหวครั้งใหญ่ของโครงการ Stablecoin ข้ามพรมแดนในระดับสถาบัน:

• ClearToken (สหราชอาณาจักร): เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2026 ClearToken เปิดตัวแพลตฟอร์ม Digital Asset Platform (CT Register, CT Pay, CT Settle) สามรายการที่ใช้ Daml บน Canton Network ซึ่งมอบโครงสร้างพื้นฐานการชำระบัญชีระดับ FMI สำหรับการชำระเงินแบบ PvP ระหว่าง Stablecoin, สกุลเงินคำสั่ง, และ Tokenized Deposits
• USDCx บน Canton: Circle เปิดตัว USDCx บน Canton ในเดือนธันวาคม 2025 ทำให้สามารถชำระเงินแบบส่วนตัวและทำงานร่วมกันระหว่างแอปพลิเคชันได้
• SBI + Solana Global: เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2026 SBI ร่วมมือกับ Solana Foundation เพื่อสร้างตลาดการเงินบนเชนแห่งแรกของญี่ปุ่น โดยมี JPYSC และสินทรัพย์ Tokenized Real-World Assets เป็นกรณีการใช้งานหลัก SBI กำลังดำเนินกลยุทธ์บล็อกเชนหลายตัวพร้อมกัน (Canton, Solana, Ethereum)
• mBridge (BIS / ธนาคารแห่งประเทศจีน / HKMA / ธนาคารแห่งประเทศไทย): แพลตฟอร์มชำระเงินข้ามพรมแดนที่ใช้ CBDC สำหรับการชำระเงินแบบขายส่ง ซึ่งอยู่ในขั้นตอนผลิตภัณฑ์ที่มีความพร้อมน้อยที่สุด
• การทดลองบล็อกเชนของ SWIFT: SWIFT กำลังทดสอบการเชื่อมต่อ Tokenized Assets และ CBDC แม้จะยังอยู่ในระยะแรกเริ่ม
• แพลตฟอร์ม Stablecoin FX ที่ได้รับการควบคุม: มีหลายโครงการ (เช่น Fnality, JPM Coin, Visa B2B Connect) ที่กำหนดเป้าหมายการชำระระเบียบของธนาคาร แต่ส่วนใหญ่เป็นสกุลเงินเดียวหรือ Ledger เดียว ซึ่งความสามารถในการทำงานร่วมกันข้ามแอปพลิเคชันของ Canton ถือเป็นจุดเด่นที่แตกต่าง

Project Musubi โดดเด่นตรงที่เป็น การออกแบบแบบทวิภาคีที่นำโดยภาคเอกชน ซึ่งกำหนดเป้าหมายโดยตรงไปยังเส้นทางการค้าจริงที่สำคัญ และมีเจตนาชัดเจนที่จะตัดเลี่ยงการใช้เงินดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นการเลือกเชิงกลยุทธ์ที่มีนัยสำคัญทางภูมิรัฐศาสตร์และประสิทธิภาพด้านค่า FX สำหรับเอเชีย