MSCI เสนอคัดกรองบริษัท ‘Non-Operating’ หวั่น ‘Strategy-Metaplanet’ หลุดดัชนี พร้อมบังคับขายหุ้นกว่า 2 หมื่นล้านบาท

ขั้นตอนที่ 2 — ทดสอบ 5 ตัวชี้วัดทางการเงิน (ใช้กับบริษัทที่มีสินทรัพย์ที่ใช้ดำเนินธุรกิจ ≤ 50% ของสินทรัพย์รวม):
บริษัทที่สอบตกในขั้นแรกจะถูกตรวจสอบด้วย 5 ตัวชี้วัด บริษัทจะถูกจัดเป็น 'non-operating company' และไม่มีสิทธิ์อยู่ในดัชนี หากสอบตก 4 ใน 5 ตัวชี้วัด :

1. Operating asset ratio — สัดส่วนสินทรัพย์ที่ใช้ดำเนินธุรกิจต่อสินทรัพย์รวม
2. Operating revenue ratio — สัดส่วนรายได้จากดำเนินงานต่อรายได้รวม
3. Interest coverage ratio — ความสามารถในการชำระดอกเบี้ยจากกำไรจากการดำเนินงาน
4. Cash-flow-to-debt ratio — กระแสเงินสดจากการดำเนินงานเทียบกับหนี้สินรวม
5. Equity-to-total-assets ratio — สัดส่วนส่วนของผู้ถือหุ้นต่อสินทรัพย์รวม (วัดภาระหนี้)

สำหรับบริษัทที่อยู่ในดัชนีอยู่แล้วนั้น MSCI จะใช้เกณฑ์ที่ ผ่อนปรนกว่า (softer thresholds) เมื่อเทียบกับบริษัทที่เข้ามาใหม่ ถึงกระนั้น การจำลองสถานการณ์ก็พบว่า Strategy และ Metaplanet ก็ยังสอบตกแม้จะใช้เกณฑ์ที่ผ่อนปรนแล้วก็ตาม

บริษัทที่ได้รับผลกระทบจากการจำลองสถานการณ์เดือนพฤษภาคม 2026

การใช้ข้อมูลเดือนพฤษภาคม 2026 กับ MSCI ACWI IMI (All Country World Investable Market Index) ซึ่งเป็นดัชนีหุ้นโลกขนาดใหญ่ พบว่า :

• สามบริษัทที่ถูกถอดออก: Strategy (MSTR), Metaplanet (บริษัทในญี่ปุ่นที่ถือ Bitcoin เป็นหลัก), และ Yellow Cake plc (บริษัทลงทุนในยูเรเนียมของสหราชอาณาจักร)
• อีกสามบริษัท ถูกจัดอยู่ในรายการเฝ้าระวัง (watchlist) หรือมีผลการประเมินที่ใกล้เคียงกับเกณฑ์ตัดขาด โดยที่ยังไม่มีการเปิดเผยชื่อบริษัทอย่างเป็นทางการ

ไทม์ไลน์และมาตรการคุ้มกัน

มาตรการคุ้มกัน (Safeguards / Grandfathering): กฏที่เสนอนี้รวมถึงการผ่อนปรนเกณฑ์บางส่วนสำหรับบริษัทที่อยู่ในดัชนีอยู่เดิม (ดังที่กล่าวข้างต้น) อย่างไรก็ตาม การจำลองสถานการณ์ด้วยข้อมูลเดือนพฤษภาคมแสดงให้เห็นว่าแม้จะมีมาตรการคุ้มกันนี้ก็ยังไม่สามารถช่วย Strategy, Metaplanet และ Yellow Cake ได้ ยังไม่มีรายงานเกี่ยวกับการบังคับใช้แบบค่อยเป็นค่อยไป (multi-period phase-in) ซึ่งหมายความว่าการเปลี่ยนแปลงอาจมีผลทันทีในรอบการทบทวนเดือนพฤศจิกายน 2026

ผลกระทบต่อตลาดและกองทุน Passive

• แรงขายจากกองทุน Passive: หากกฏนี้ถูกนำมาใช้ กองทุนดัชนีและกองทุน ETF ที่ติดตามดัชนี MSCI GIMI จะถูกบังคับให้ขายหุ้นของบริษัทที่ถูกถอดออกทั้งหมด คาดการณ์ว่า จะมีแรงขายสูงถึง 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ แบ่งตามสัดส่วนของบริษัทที่ถูกกระทบ
• ความเสี่ยงด้านการกระจุกตัวของบริษัทถือ Bitcoin: Strategy และ Metaplanet เป็นสองบริษัทมหาชนที่ถือ Bitcoin ในงบดุลมากที่สุดในโลก การถูกถอดออกจากดัชนี MSCI ในวงกว้างจะทำให้สถาบันการเงินและกองทุน passive ขาดโอกาสในการลงทุนในหุ้นเหล่านี้ และมองเห็นได้น้อยลงในพอร์ตการลงทุน
• การสร้างบรรทัดฐานในอนาคต: กฏนี้มุ่งเป้าไปที่บริษัทที่ไม่มีธุรกิจจริง ซึ่งมูลค่าหุ้นขึ้นอยู่กับการถือครองสินทรัพย์ (เช่น Bitcoin ยูเรเนียม) มากกว่าการสร้างกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อบริษัทที่ถือครองสินทรัพย์ประเภทอื่นๆ ในอนาคตได้อีกด้วย