4 ค่ายมือถือยุโรปหารือจับมือส่งสัญญาณดาวเทียมถึงมือถือ ลุ้นชิงคลื่น EU

รายงานระบุว่า Deutsche Telekom, Orange, Vodafone และ Telefónica กำลังพูดคุยกันในระยะแรกเกี่ยวกับการตั้งกลุ่มความร่วมมือ เพื่อประมูลคลื่นความถี่ดาวเทียมของสหภาพยุโรป (EU) และให้บริการเชื่อมต่อจากดาวเทียมสู่โทรศัพท์มือถือทั่วไปโดยตรง

อย่างไรก็ตาม นี่ยังเป็นเพียงทางเลือกเชิงกลยุทธ์ที่กำลังพิจารณา ไม่ใช่กิจการร่วมค้าที่เปิดตัวแล้ว และยังไม่มีการตัดสินใจขั้นสุดท้ายว่าจะจัดตั้งกลุ่มหรือเข้าประมูลหรือไม่ 1

สิ่งที่มีรายงานแล้ว

Reuters อ้างรายงานของ Bloomberg ที่อ้างแหล่งข่าวใกล้ชิดการหารือว่า ผู้ให้บริการทั้ง 4 รายอาจร่วมกันขอสิทธิใช้คลื่นดาวเทียมของ EU เพื่อให้บริการแบบส่งตรงถึงมือถือทั่วยุโรป แต่ยังไม่มีข้อตกลงสุดท้ายทั้งเรื่องการตั้งกลุ่มและการยื่นประมูล 1

ดังนั้น ยังไม่มีการเปิดเผยโครงสร้างผู้ถือหุ้น ผู้ให้บริการดาวเทียม รูปแบบเครือข่าย กำหนดเปิดบริการ ราคา หรือข้อเสนอสำหรับลูกค้า การมองว่านี่เป็นคู่แข่ง Starlink ของยุโรปที่เกิดขึ้นแล้วจึงยังเร็วเกินไป

คลื่น 2 GHz สำคัญอย่างไร

คณะกรรมาธิการยุโรปเสนอให้มีขั้นตอนคัดเลือกผู้ให้บริการบริการดาวเทียมเคลื่อนที่ (Mobile Satellite Services: MSS) ในระดับ EU สำหรับคลื่น 2 GHz หลังใบอนุญาตปัจจุบันหมดอายุในปี 2027 เป้าหมายคือสร้างกติกาที่สอดคล้องกันระหว่างประเทศสมาชิก และเปิดทางให้ผู้ให้บริการพัฒนาบริการข้ามพรมแดนได้ 4749

คลื่นดังกล่าวคือย่านความถี่ MSS ที่ EU กำหนดร่วมกัน ได้แก่ 1,980–2,010 MHz และ 2,170–2,200 MHz โดยสิทธิใช้งานภายใต้กรอบเดิมมีไปจนถึงกลางปี 2027 43

หากผู้ให้บริการมือถือยื่นประมูลร่วมกัน ก็อาจนำความจุดาวเทียมมาเชื่อมเข้ากับโครงข่ายภาคพื้นดิน ช่องทางจำหน่าย และฐานลูกค้าที่มีอยู่ รายงานยังระบุว่า บริษัทในยุโรปจะได้รับคลื่นส่วนใหญ่ ขณะที่บางส่วนสงวนไว้สำหรับภาครัฐ เช่น งานด้านความมั่นคงและการทหาร 2

Direct-to-device คืออะไร

บริการ direct-to-device หรือ D2D มีเป้าหมายให้สมาร์ตโฟนปกติเชื่อมต่อกับดาวเทียมได้โดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมเฉพาะทาง โดยหลักการแล้ว เทคโนโลยีนี้ช่วยเสริมพื้นที่ที่สัญญาณมือถือภาคพื้นดินเข้าไม่ถึง หรือรองรับสถานการณ์พิเศษที่โครงข่ายบนพื้นดินใช้งานไม่ได้

กลุ่มที่กำลังหารือกันจึงควรถูกมองว่าเป็นความพยายามผสานชั้นการเชื่อมต่อผ่านดาวเทียมเข้ากับเครือข่ายมือถือเดิม ไม่จำเป็นต้องหมายถึงการสร้างกลุ่มดาวเทียมของยุโรปขึ้นใหม่ทั้งหมด และยังไม่มีการเปิดเผยว่าจะใช้ระบบดาวเทียมใด 1

ผู้ให้บริการแต่ละรายมีโครงการ D2D อยู่แล้ว

การหารือครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่หลายบริษัทเดินหน้าความร่วมมือ D2D ของตนเอง

• Orange ลงนามบันทึกความเข้าใจกับ AST SpaceMobile และ Satellite Connect Europe เพื่อสาธิตบริการเสียง SMS และข้อมูลในโรมาเนียช่วงครึ่งหลังของปี 2026 รวมถึงศึกษาข้อกำหนดด้านความมั่นคงของยุโรปและการเชื่อมต่อกับแกนกลางเครือข่ายที่ Orange ดูแล 20
• Telefónica กำลังศึกษาบริการ D2D ร่วมกับ Satellite Connect Europe ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในลักเซมเบิร์ก สำหรับสเปนและเยอรมนี โดยวางเป็นบริการเสริมเครือข่ายมือถือเดิม 35
• Telefónica Germany ทำงานกับ OQ Technology ซึ่งตั้งอยู่ในลักเซมเบิร์ก เพื่อทดสอบการเชื่อมต่อ D2D สองทางสำหรับข้อความและเสียง โดยใช้คลื่นของ Telefónica Deutschland 38
• Vodafone เชื่อมโยงกับ Satellite Connect Europe ผ่านบริษัทร่วมทุนกับ AST SpaceMobile ตามประกาศของ Orange 20

โครงการเหล่านี้ยืนยันว่า D2D เป็นวาระสำคัญของผู้ให้บริการยุโรปอยู่แล้ว แต่ไม่ได้ยืนยันว่าทั้ง 4 บริษัทจะรวมตัวบนแพลตฟอร์มเดียว หรือยื่นประมูลคลื่นร่วมกันจริง

สิ่งที่ยังไม่มีข้อยืนยัน

รายงานต้นทางอาศัยแหล่งข่าวที่ไม่เปิดเผยชื่อซึ่งรู้เรื่องการหารือส่วนตัว Reuters ระบุว่า Deutsche Telekom และ Vodafone ปฏิเสธให้ความเห็น ส่วน Orange และ Telefónica ยังไม่ตอบกลับในทันที 1

คำถามหลักที่ยังเปิดอยู่ ได้แก่

• พันธมิตรดาวเทียมและสถาปัตยกรรมระบบ: ต้องระบุว่าจะใช้ระบบดาวเทียมใด ปริมาณความจุเท่าไร และจะเชื่อมดาวเทียมเข้ากับโทรศัพท์และเครือข่ายของผู้ให้บริการอย่างไร
• เส้นทางด้านกฎระเบียบ: คณะกรรมาธิการยุโรปเสนอกรอบอนุญาตใหม่แล้ว แต่หลักเกณฑ์คัดเลือกและสิทธิใช้คลื่นจริงยังเป็นหัวใจของความคุ้มค่าทางธุรกิจ 4749
• โมเดลเชิงพาณิชย์: ต้องตกลงเรื่องการลงทุน การให้ใช้บริการแบบขายส่ง การขายปลีก การดูแลลูกค้า และการอยู่ร่วมกับพันธมิตรดาวเทียมเดิมของแต่ละบริษัท
• ขอบเขตบริการ: บริการส่งข้อความฉุกเฉิน เสียง ข้อมูลพื้นฐาน และบรอดแบนด์มือถือ มีความต้องการคลื่น พื้นที่ครอบคลุม และต้นทุนที่ต่างกันมาก

เหตุใดการหารือนี้จึงน่าจับตา

สัญญาณที่สำคัญที่สุดในตอนนี้เป็นเชิงกลยุทธ์ ผู้ให้บริการมือถือรายใหญ่ของยุโรปดูจะมองการเชื่อมต่อผ่านดาวเทียมเป็นส่วนต่อขยายของเครือข่ายภาคพื้นดิน เพื่ออุดช่องว่างของพื้นที่ครอบคลุม เพิ่มความยืดหยุ่นของการสื่อสาร และยังคงประสบการณ์ลูกค้าที่ผู้ให้บริการบริหารจัดการเอง

แต่แนวคิดเรื่อง “อธิปไตยทางเทคโนโลยีของยุโรป” ไม่ได้เกิดขึ้นจากชื่อแบรนด์หรือการชิงคลื่นเพียงอย่างเดียว ตัวอย่างเช่น ความร่วมมือของ Orange มี AST SpaceMobile ซึ่งเป็นบริษัทสหรัฐฯ อยู่ด้วย ขณะที่ Telefónica Germany ทำงานกับ OQ Technology ซึ่งเป็นผู้ให้บริการยุโรป 2038 หากเกิดกลุ่มร่วมจริง ยังต้องระบุให้ชัดว่าใครควบคุมคลื่น ดาวเทียม การปฏิบัติการเครือข่าย และบริการลูกค้า

ข้อสรุป ณ ตอนนี้คือ กลุ่มผู้ให้บริการ 4 รายเพื่อส่งสัญญาณดาวเทียมถึงมือถือมีความเป็นไปได้ แต่ยังไม่ได้รับการยืนยัน หลักฐานสำคัญถัดไปคือการประกาศตั้งกลุ่มอย่างเป็นทางการ การระบุพันธมิตรดาวเทียม หรือรายละเอียดกระบวนการคัดเลือกคลื่น 2 GHz ของ EU หลังปี 2027