เกิดอะไรขึ้นกับเหตุระเบิดโรงเรียน Sham-e-Hedayat ในคาบูล

เหตุระเบิดที่โรงเรียนเอกชน Sham-e-Hedayat ในย่าน Dasht-e-Barchi ทางตะวันตกของกรุงคาบูล เกิดขึ้นขณะนักเรียนกำลังทยอยออกจากห้องเรียนเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2026 โดยตัวเลขผู้บาดเจ็บที่ชัดเจนที่สุดจากหน่วยงานที่เชื่อมโยงกับสหประชาชาติคือ เด็กอย่างน้อย 42 คน อายุระหว่าง 9–14 ปี ขณะที่รายงานจากสื่ออัฟกานิสถานในช่วงแรกระบุว่ามีผู้บาดเจ็บรวมสูงถึง 52 คน

เจ้าหน้าที่ระบุภายหลังว่าเหตุระเบิดเกิดจากระเบิดมือ แต่ยังไม่มีคำตอบที่ยืนยันได้ว่าใครเป็นผู้ก่อเหตุ มีแรงจูงใจอะไร หรือเหตุการณ์เกิดขึ้นในรายละเอียดอย่างไร

เกิดอะไรขึ้นที่โรงเรียน

เหตุระเบิดเกิดขึ้นราว 16.30 น. ตามเวลาท้องถิ่น ในลานของโรงเรียน Sham-e-Hedayat ซึ่งตั้งอยู่ในเขต Mahdia Township ย่าน Dasht-e-Barchi เขต 13 ของคาบูล แหล่งข่าวด้านสาธารณสุขที่สื่อท้องถิ่นอ้างระบุว่า นักเรียนเพิ่งเลิกเรียน และมีผู้ขว้างระเบิดมือจากตรอกแคบฝั่งตรงข้ามเข้าไปในลานโรงเรียน

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลดังกล่าวเป็นคำบอกเล่าถึงวิถีของระเบิด ไม่ใช่การจำลองเหตุการณ์ที่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการทั้งหมด โดยมีรายงานว่า Directorate of Mine Action Coordination ซึ่งเป็นหน่วยงานอัฟกานิสถานด้านการประสานงานเก็บกู้และจัดการวัตถุระเบิด ได้ตรวจสอบสถานที่และยืนยันว่าระเบิดมือเป็นสาเหตุของการระเบิด สอดคล้องกับข้อมูลที่ระบุว่าได้รับจากตำรวจคาบูล

มีเด็กได้รับบาดเจ็บกี่คน

ตัวเลขในรายงานระยะแรกแตกต่างกันไป ดังนี้

• สื่อท้องถิ่นรายงานว่ามีผู้บาดเจ็บมากถึง 52 คน โดยส่วนใหญ่เป็นเด็ก
• รายงานของสหประชาชาติในเวลาต่อมาระบุว่า มีเด็กอายุระหว่าง 9–14 ปีได้รับบาดเจ็บ อย่างน้อย 42 คน
• Khalid Zadran โฆษกตำรวจคาบูล ระบุในช่วงแรกเพียงว่า “เด็กจำนวนหนึ่ง” ได้รับบาดเจ็บ และการสอบสวนกำลังดำเนินอยู่

ความแตกต่างของตัวเลขอาจเกิดจากการนับผู้บาดเจ็บที่เปลี่ยนแปลงในช่วงแรก นิยามของกลุ่มผู้ได้รับผลกระทบที่ไม่เหมือนกัน หรือข้อมูลที่มาจากโรงพยาบาลและพยานคนละชุด ตัวเลขของสหประชาชาติเป็นการประเมินที่ระบุอายุอย่างชัดเจนที่สุดจากรายงานที่มีอยู่ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะยืนยันจำนวนผู้บาดเจ็บทั้งหมดได้อย่างเด็ดขาด

ใครถูกกล่าวหาว่าอยู่เบื้องหลัง

จากรายงานที่ตรวจสอบ ยังไม่มีกลุ่มใดออกมาอ้างความรับผิดชอบต่อเหตุการณ์

Zabihullah Mujahid โฆษกตาลีบันกล่าวว่า รัฐอิสลามหรือกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับรัฐอิสลาม อาจ เป็นผู้ก่อเหตุ พร้อมระบุว่ากำลังมีการสอบสวน และกองกำลังความมั่นคงของตาลีบันกำลังพยายามระบุตัวและจับกุมผู้รับผิดชอบ การกล่าวถึงรัฐอิสลามเป็นเพียงความเป็นไปได้ที่โฆษกเสนอ ไม่ใช่การยืนยันว่า Islamic State–Khorasan Province หรือ ISKP เป็นผู้ก่อเหตุ

ด้าน Mohammad Mohaqeq ผู้นำ Islamic Unity Party of the People of Afghanistan ประณามเหตุระเบิดและเรียกร้องให้มีการสอบสวนอย่างเป็นอิสระ รายงานเกี่ยวกับท่าทีของเขายังระบุว่าเขากล่าวโทษตาลีบันในฐานะผู้มีอำนาจโดยพฤตินัยที่ควบคุมความมั่นคงในพื้นที่ อย่างไรก็ตาม นี่เป็นข้อกล่าวหา ไม่ใช่ข้อสรุปที่ได้รับการพิสูจน์แล้ว

เหตุใดย่าน Dasht-e-Barchi จึงเป็นพื้นที่อ่อนไหว

Dasht-e-Barchi เป็นย่านทางตะวันตกของคาบูลที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮาซาราและชาวมุสลิมนิกายชีอะห์ พื้นที่นี้เคยเกิดความรุนแรงต่อชนกลุ่มน้อยทางศาสนาและชาติพันธุ์หลายครั้ง

Human Rights Watch บันทึกว่า ISKP ซึ่งเป็นเครือข่ายของรัฐอิสลามในอัฟกานิสถาน เคยก่อเหตุโจมตีชาวฮาซาราและชนกลุ่มน้อยทางศาสนาในมัสยิด โรงเรียน และสถานที่ทำงานหลายครั้ง

ประวัติของย่านนี้รวมถึงเหตุระเบิดใกล้โรงเรียนหญิงล้วน Sayed ul-Shuhada ในปี 2021 และเหตุระเบิดที่โรงเรียนมัธยม Abdul Rahim Shahid ในปี 2022 เหตุการณ์เหล่านี้เป็นบริบทที่ทำให้มีการตั้งข้อสงสัยถึงแรงจูงใจที่อาจเกี่ยวข้องกับ ISKP แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่า ISKP เป็นผู้ก่อเหตุที่โรงเรียน Sham-e-Hedayat

สหประชาชาติเรียกร้องการสอบสวนอย่างอิสระ

Richard Bennett ผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติด้านสิทธิมนุษยชนในอัฟกานิสถาน ประณามสิ่งที่เขาเรียกว่าเป็นการโจมตีอันโหดร้ายที่ทำร้ายเด็ก พร้อมกล่าวว่าจำเป็นต้องมีการสอบสวนอย่างเต็มรูปแบบและเป็นอิสระ เพื่อให้ผู้รับผิดชอบถูกนำตัวเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม

ภารกิจช่วยเหลือของสหประชาชาติในอัฟกานิสถาน หรือ UNAMA ก็เรียกร้องให้สอบสวน обстоятельการณ์ของเหตุระเบิดเช่นกัน การเรียกร้องดังกล่าวสะท้อนช่องว่างสำคัญของข้อมูลในขณะนี้ นั่นคือ แม้จะมีการระบุว่าเป็นระเบิดมือ แต่ยังไม่มีบัญชีเหตุการณ์ที่ตรวจสอบได้ต่อสาธารณะว่าใครเป็นผู้ขว้าง ระเบิดมุ่งเป้าไปที่โรงเรียนโดยเจตนาหรือไม่ หรือมีองค์กรใดเป็นผู้สั่งการ

เกิดขึ้นหลังครบรอบตาลีบันกลับสู่อำนาจ

เหตุระเบิดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม เพียงไม่นานหลังวันครบรอบ 5 ปีที่ตาลีบันกลับเข้าควบคุมคาบูลเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2021 ในช่วงเวลาเดียวกัน มีรายงานการประท้วงในหลายเมืองทั่วโลกเพื่อรำลึกถึงวาระดังกล่าว ท่ามกลางเสียงวิจารณ์ต่อนโยบายด้านสิทธิมนุษยชนของตาลีบัน

ช่วงเวลาที่เกิดเหตุจึงเป็นบริบททางการเมืองที่ควรรับรู้ แต่ไม่ใช่หลักฐานว่าการครบรอบดังกล่าว การประท้วง หรือผู้เกี่ยวข้องกับกิจกรรมเหล่านั้นเป็นผู้ก่อเหตุหรือสั่งการโจมตีโรงเรียน

สิ่งที่ยังไม่มีคำตอบ

หลักฐานที่มีอยู่ในขณะนี้สนับสนุนข้อสรุปว่าเกิดเหตุระเบิดมือขึ้นที่โรงเรียน และมีเด็กได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 42 คน แต่ยังไม่สามารถยืนยันประเด็นต่อไปนี้ได้

• ใครเป็นผู้ขว้างระเบิดมือ
• ระเบิดถูกขว้างมาจากตรอกฝั่งตรงข้ามตามที่แหล่งข่าวด้านสาธารณสุขระบุหรือไม่
• โรงเรียน นักเรียน หรือชุมชนฮาซารา–ชีอะห์ถูกเลือกเป็นเป้าหมายโดยเจตนาหรือไม่
• ISKP หรือกลุ่มอื่นมีส่วนเกี่ยวข้องหรือไม่
• การสอบสวนของตาลีบันจะนำไปสู่ข้อค้นพบที่ตรวจสอบได้อย่างเป็นอิสระหรือไม่

จนกว่าจะมีคำตอบต่อคำถามเหล่านี้ ข้อสรุปที่รอบคอบที่สุดคือ นี่เป็นเหตุระเบิดมือที่ทำให้เด็กจำนวนมากได้รับบาดเจ็บ แต่ยังไม่มีการยืนยันตัวผู้ก่อเหตุหรือแรงจูงใจ