ดีล 1X ของ SoftBank: เมื่อ AI กำลังจะก้าวออกจากหน้าจอมาอยู่ในร่างหุ่นยนต์

SoftBank มีรายงานว่ากำลังเจรจาซื้อหุ้นส่วนใหญ่ใน 1X Technologies บริษัทหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์จากนอร์เวย์ ในธุรกรรมที่อาจประเมินมูลค่าบริษัทไว้ราว 6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ รายงานดังกล่าวมีที่มาจาก The Information แต่ Reuters ยังไม่สามารถยืนยันโดยอิสระได้ การเจรจายังดำเนินอยู่ และเงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลง ขณะที่ SoftBank และ 1X ยังไม่ได้ให้ความเห็นต่อรายงานในทันที 17

ความสำคัญของข่าวนี้จึงไม่ได้อยู่ที่การปิดดีลแล้ว แต่อยู่ที่สัญญาณว่า SoftBank กำลังมองการแข่งขันระลอกถัดไปไว้ที่ Physical AI หรือ AI ที่ไม่ได้มีแค่ซอฟต์แวร์ แต่ยังสามารถสั่งการเครื่องจักรให้ลงมือทำงานในโลกจริงได้

ดีลนี้ยืนยันอะไรแล้วบ้าง

ตามรายงาน ธุรกรรมดังกล่าวจะทำให้ SoftBank เข้ามาควบคุม 1X ผ่านการถือหุ้นส่วนใหญ่ ไม่ใช่เพียงการลงทุนส่วนน้อยในพอร์ตโฟลิโอ มูลค่าที่พูดถึงอยู่ที่ประมาณ 6 พันล้านดอลลาร์ แต่ยังไม่มีการเปิดเผยข้อตกลงซื้อกิจการที่ลงนามแล้ว ราคาสุดท้าย สัดส่วนการถือหุ้นที่แน่นอน หรือกำหนดวันปิดดีลอย่างเป็นทางการ 111

จุดนี้สำคัญ เพราะ “กำลังเจรจา” ไม่ได้แปลว่า “เซ็นสัญญาแล้ว” และมูลค่าที่ใช้ในการพูดคุยก็ไม่จำเป็นต้องเป็นราคาที่จ่ายจริงในท้ายที่สุด ดังนั้น ตัวเลข 6 พันล้านดอลลาร์ควรถูกมองว่าเป็นมูลค่าที่รายงานในระหว่างการเจรจา มากกว่าจะถือเป็นมูลค่าตลาดที่ยืนยันแล้ว

ทำไม 1X จึงเข้ากับกลยุทธ์ Physical AI ของ SoftBank

ความสนใจของ SoftBank มีเหตุผลในเชิงกลยุทธ์อย่างชัดเจน ช่วงหลังแนวคิดการลงทุนของบริษัทขยับพ้นจากโมเดล AI และโครงสร้างพื้นฐานดาต้าเซ็นเตอร์ ไปสู่เครื่องจักรที่สามารถทำงานได้จริงในบ้าน โรงงาน สำนักงาน และสถานที่ทำงานต่าง ๆ

ในภาพนี้ หุ่นยนต์มนุษย์อาจกลายเป็น “ตัวกลาง” ที่ทำให้ระบบ AI เข้าไปมีปฏิสัมพันธ์กับโลกจริงได้ ไม่ว่าจะเป็นการหยิบจับสิ่งของ ทำงานบ้าน หรือช่วยงานในสภาพแวดล้อมที่มนุษย์ใช้งานอยู่แล้ว

1X จะทำให้ SoftBank เข้าถึงตลาดผู้บริโภคผ่านหุ่นยนต์ NEO ซึ่งออกแบบมาสำหรับใช้งานในบ้าน ขณะเดียวกัน ข้อตกลงแยกต่างหากของ SoftBank ในการซื้อธุรกิจหุ่นยนต์ของ ABB จะเปิดทางให้บริษัทเข้าสู่ตลาดระบบอัตโนมัติในภาคอุตสาหกรรม โดยรายงานประเมินมูลค่าธุรกรรม ABB ไว้ราว 5.4 พันล้านดอลลาร์ 913

สองธุรกิจนี้ไม่ได้เหมือนกันเสียทีเดียว ABB มุ่งเน้นหุ่นยนต์อุตสาหกรรมที่มีการใช้งานในโรงงานอยู่แล้ว ส่วน 1X กำลังบุกตลาดหุ่นยนต์มนุษย์สำหรับบ้าน ซึ่งยังอยู่ในระยะเริ่มต้น หากทั้งสองธุรกรรมเสร็จสมบูรณ์ SoftBank ก็จะมีฐานในหุ่นยนต์สองขั้ว ตั้งแต่ระบบอัตโนมัติในโรงงานไปจนถึงเครื่องจักรอเนกประสงค์สำหรับผู้บริโภค

ความเชื่อมโยงกับ OpenAI ทำให้ดีลนี้น่าจับตายิ่งขึ้น

1X ไม่ใช่เป้าหมายด้านหุ่นยนต์แบบสุ่มเลือก บริษัทเคยใช้ชื่อว่า Halodi Robotics และระดมทุน 23.5 ล้านดอลลาร์ ในรอบ Series A2 เมื่อเดือนมีนาคม 2023 โดยมี OpenAI Startup Fund เป็นผู้นำรอบ พร้อมการลงทุนจาก Tiger Global และกลุ่มนักลงทุนจากนอร์เวย์ 4955

ด้าน SoftBank ได้ทำข้อตกลงแยกต่างหากเพื่อจัดสรรเงินลงทุนเพิ่มเติมให้ OpenAI สูงสุด 30,000 ล้านดอลลาร์ โดยข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ประกาศในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 SoftBank ระบุว่า หากการลงทุนเสร็จสมบูรณ์ เงินลงทุนสะสมใน OpenAI จะอยู่ที่ 64,600 ล้านดอลลาร์ และจะทำให้บริษัทมีสัดส่วนการถือหุ้นที่คาดไว้ประมาณ 13% 52

จึงเกิดความเชื่อมโยงทางยุทธศาสตร์ที่น่าสนใจ: SoftBank อาจเข้าควบคุมบริษัทหุ่นยนต์ที่ OpenAI เคยลงทุน ขณะเดียวกันก็เพิ่มการถือครองทางการเงินใน OpenAI อย่างมีนัยสำคัญ รายงานยังระบุว่า OpenAI กับ 1X เคยพูดคุยเรื่องการซื้อกิจการกันมาก่อน แต่การเจรจาไม่ได้นำไปสู่ดีล 1

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความเกินกว่าหลักฐานที่มี การที่ OpenAI ลงทุนใน 1X ไม่ได้หมายความว่า OpenAI จะเข้าควบคุม บริหาร หรือผนวกรวมบริษัทภายใต้ธุรกรรมของ SoftBank เพียงแต่ช่วยอธิบายว่าเหตุใด 1X จึงมีความสำคัญต่อพอร์ตโฟลิโอ AI ของ SoftBank

NEO สะท้อนทั้งโอกาสและโจทย์ใหญ่ทางธุรกิจ

หุ่นยนต์มนุษย์สำหรับผู้บริโภคของ 1X อย่าง NEO เปิดให้เข้าถึงล่วงหน้าในราคา 20,000 ดอลลาร์ หรือเลือกจ่ายแบบสมาชิก 499 ดอลลาร์ต่อเดือน โดยมีแผนส่งมอบให้ลูกค้าในสหรัฐฯ ในปี 2026 3341

บริษัทถูกเชื่อมโยงกับรายงานว่ามียอดสั่งซื้อหรือการจองกำลังการผลิตล่วงหน้ามากกว่า 10,000 รายการ แต่ตัวเลขนี้ต้องอ่านอย่างระมัดระวัง เพราะการสั่งจองหรือการจองโควตาการผลิตไม่เท่ากับการส่งมอบหุ่นยนต์จริง รายได้จากการขายฮาร์ดแวร์ที่รับรู้แล้ว หรือการพิสูจน์ว่าลูกค้าจะจ่ายค่าสมาชิกต่อเนื่องในระยะยาว 1037

นี่คือบททดสอบเชิงพาณิชย์ที่แท้จริงของ 1X การสาธิตที่น่าประทับใจอาจดึงดูดความสนใจและเงินมัดจำได้ แต่หุ่นยนต์ในบ้านต้องทำงานอย่างปลอดภัย เชื่อถือได้ และคุ้มราคาในสภาพแวดล้อมที่คาดเดาไม่ได้ ที่สำคัญคือต้องทำงานบ้านทั่วไปซ้ำ ๆ ได้จริง ไม่ใช่เพียงทำได้ดีในสถานการณ์สาธิตที่ถูกควบคุม

มูลค่า 6 พันล้านดอลลาร์เทียบกับเป้าหมายเดิมอย่างไร

มูลค่าที่รายงานในดีล SoftBank ยังต่ำกว่าเป้าหมายระดมทุนเดิมของ 1X ในปี 2025 ซึ่งมีรายงานว่าบริษัทต้องการระดมทุนสูงสุด 1 พันล้านดอลลาร์ ที่มูลค่ากิจการอย่างน้อย 10 พันล้านดอลลาร์ 3453

แต่การเปรียบเทียบนี้ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าเป็นการระดมทุนรอบขาลง หรือ down round เพราะการระดมทุนกับการเข้าซื้อหุ้นส่วนใหญ่เป็นธุรกรรมคนละประเภท เศรษฐศาสตร์ของดีลอาจแตกต่างกันตามสิทธิในการควบคุม เงินทุนใหม่ การขายหุ้นเดิม สิทธิพิเศษของนักลงทุน และเงื่อนไขอื่น ๆ ที่ยังไม่เปิดเผย

ข้อสรุปที่รัดกุมกว่าคือ ตัวเลข 6 พันล้านดอลลาร์ที่รายงานนั้นต่ำกว่าเป้าหมาย 10 พันล้านดอลลาร์ในอดีต แต่ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่มากพอจะอธิบายความแตกต่าง หรือบอกได้ว่ามูลค่าพื้นฐานของธุรกิจเปลี่ยนไปจริงหรือไม่

ตลาดโตเร็ว แต่ก็มีสัญญาณเก็งกำไร

จังหวะของข่าวสอดคล้องกับกระแสความสนใจที่พุ่งขึ้นในอุตสาหกรรมหุ่นยนต์มนุษย์ Counterpoint Research ระบุว่า การจัดส่งหุ่นยนต์มนุษย์ทั่วโลกในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 เกิน 22,000 ยูนิต เพิ่มขึ้นเกือบ 300% เมื่อเทียบกับปีก่อน 25

แต่การจัดส่งที่เติบโตเร็วไม่ได้พิสูจน์ว่าอุตสาหกรรมก้าวถึงจุดที่มีขนาดใหญ่และทำกำไรได้อย่างยั่งยืนแล้ว ข้อมูลสรุปจากงานวิจัยเดียวกันระบุว่า ตลาดยังเน้นการใช้งานระยะแรก งานวิจัย การเก็บข้อมูล ความบันเทิง และการแสดง 25

พฤติกรรมของนักลงทุนก็ผันผวนเช่นกัน หุ้น Unitree ปิดการซื้อขายวันแรกในเซี่ยงไฮ้สูงกว่าราคา IPO ราว 460% ก่อนลดลงประมาณ 45% จากจุดสูงสุดหลังเข้าตลาด ในช่วงไม่กี่วันถัดมา จนเกิดความกังวลระลอกใหม่ว่าตลาดหุ่นยนต์อาจกำลังอยู่ในภาวะฟองสบู่ 1719

ความเคลื่อนไหวของหุ้น Unitree ไม่ได้ตัดสินว่าเทคโนโลยีของ 1X จะประสบความสำเร็จหรือไม่ แต่สะท้อนว่าดีล SoftBank จะถูกมองสองด้านพร้อมกัน ทั้งในฐานะการรับรองเชิงกลยุทธ์ และในฐานะส่วนหนึ่งของวัฏจักรเทคโนโลยีที่มีการเก็งกำไรสูง

ดีลนี้จะบอกอะไร และยังไม่สามารถพิสูจน์อะไร

หากดีลเกิดขึ้นจริง การลงทุนเพื่อถือหุ้นส่วนใหญ่ใน 1X จะเป็นสัญญาณแรงว่า มาซาโยชิ ซงมองหุ่นยนต์มนุษย์เป็นส่วนต่อขยายเชิงกลยุทธ์ของ AI ไม่ใช่เพียงธุรกิจฮาร์ดแวร์เฉพาะทาง 1X อาจได้รับประโยชน์จากเงินทุน ความเชี่ยวชาญด้านการผลิต ช่องทางจัดจำหน่าย และเครือข่ายเทคโนโลยีของ SoftBank

แต่ดีลดังกล่าวจะยังไม่พิสูจน์ว่าหุ่นยนต์มนุษย์พร้อมสำหรับการใช้งานในวงกว้าง คำถามหลักยังคงเดิม:

• NEO จะทำงานที่มีประโยชน์ได้อย่างสม่ำเสมอและเป็นอิสระเพียงใด
• 1X จะผลิตในระดับใหญ่โดยยังรักษาความปลอดภัยและคุณภาพได้หรือไม่
• การสั่งจองล่วงหน้าจะเปลี่ยนเป็นการส่งมอบจริงและรายได้ประจำได้มากน้อยแค่ไหน
• ราคาซื้อ 20,000 ดอลลาร์ หรือค่าสมาชิกเดือนละ 499 ดอลลาร์ จะสร้างธุรกิจที่ยั่งยืนได้หรือไม่
• 1X จะรับมือการแข่งขันจากบริษัทเทคโนโลยีและผู้ผลิตหุ่นยนต์รายใหญ่ที่กำลังเข้าสู่ตลาดอย่างไร

ณ ตอนนี้ การตีความที่ชัดเจนที่สุดคือ SoftBank อาจกำลังพยายามยึดตำแหน่งสำคัญใน “ชั้นกายภาพ” ของ AI ข่าวการเจรจากับ 1X จึงมีน้ำหนักเพราะสะท้อนความทะเยอทะยานเชิงกลยุทธ์ดังกล่าว—not because it has already proven the economics of consumer humanoid robots.