ซีอีโอ imec เรียกร้องให้ยุโรปโฟกัสการออกแบบชิป AI ใน Chips Act 2.0

ยุโรปอาจต้องปรับยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์ครั้งใหญ่ ในมุมมองของ Patrick Vandenameele ซีอีโอของ imec ศูนย์วิจัยชิปชั้นนำของเบลเยียม เขาเชื่อว่านโยบายรอบต่อไปของสหภาพยุโรป หรือที่มักเรียกว่า “Chips Act 2.0” ควรให้ความสำคัญกับการสร้างบริษัท ออกแบบชิป AI ของยุโรปเอง มากกว่าการทุ่มงบไปที่โรงงานผลิตเพียงอย่างเดียว

แนวคิดนี้เกิดขึ้นในช่วงที่บรัสเซลส์กำลังเตรียมมาตรการใหม่เพื่อเสริมความแข็งแกร่งของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ยุโรป หลังการแข่งขันด้านเทคโนโลยีกับสหรัฐและจีนทวีความเข้มข้นขึ้น

ทำไมยุโรปต้องมีบริษัทออกแบบชิป AI ของตัวเอง

ข้อกังวลหลักของ Vandenameele คือ การพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ ปัจจุบันโครงสร้างพื้นฐาน AI ของโลกจำนวนมากใช้ชิปที่ออกแบบโดยบริษัทสหรัฐ เช่น Nvidia

หากยุโรปไม่มีบริษัทออกแบบชิป AI ระดับโลกของตัวเอง ก็อาจต้องพึ่งพาเทคโนโลยีจากบริษัทอเมริกันหรือจีนต่อไป โดยเฉพาะในส่วนที่มีมูลค่าสูงที่สุดของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์

จุดสำคัญคือ คุณค่าทางยุทธศาสตร์ของชิปไม่ได้อยู่แค่การผลิต แต่รวมถึง

• สถาปัตยกรรมชิป
• ซอฟต์แวร์และระบบ
• การออกแบบโปรเซสเซอร์เฉพาะทาง เช่น AI accelerator

หากยุโรปมีเพียงโรงงานผลิต แต่ไม่มีบริษัทออกแบบชิปขั้นสูง ก็ยังต้องพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศอยู่ดี

ข้อจำกัดของ Chips Act มูลค่า €43 พันล้านยูโร

สหภาพยุโรปเปิดตัว EU Chips Act มูลค่า €43 พันล้านยูโร ในปี 2023 เพื่อเพิ่มความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์และเพิ่มส่วนแบ่งการผลิตชิปของยุโรปในตลาดโลก

Vandenameele มองว่าโครงการนี้ช่วย สร้างเสถียรภาพให้กับอุตสาหกรรมยุโรป ท่ามกลางการแข่งขันจากสหรัฐและจีน แต่ก็มีข้อจำกัดสำคัญคือ เน้นการสนับสนุนโรงงานผลิต (fabs) เป็นหลัก

นั่นช่วยแก้ปัญหาด้านซัพพลาย แต่ยังไม่เติมเต็มช่องว่างด้านนวัตกรรม เพราะแม้จะมีโรงงานในยุโรป แต่บริษัทที่ออกแบบชิปขั้นสูงอาจยังเป็นบริษัทต่างชาติ

ดังนั้นเขาจึงเสนอว่า Chips Act 2.0 ควรช่วยสร้าง ระบบนิเวศของบริษัทชิปแบบ fabless ในยุโรป โดยเฉพาะบริษัทที่เน้น AI

จุดแข็งของยุโรปในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์

แม้จะกังวลเรื่องการตามหลัง แต่ยุโรปก็มีทรัพยากรสำคัญอยู่แล้ว

หนึ่งในนั้นคือ imec ศูนย์วิจัยเซมิคอนดักเตอร์ในเบลเยียมที่ทำงานร่วมกับพันธมิตรกว่า 600 รายทั่วโลก เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีชิปยุคถัดไป

นอกจากนี้ยุโรปยังมีบริษัทอุปกรณ์ผลิตชิประดับโลก เช่น

• ASML ผู้ผลิตเครื่อง EUV lithography ที่จำเป็นต่อการผลิตชิประดับนาโนเมตร
• ASM ผู้พัฒนาเครื่องมือผลิตเซมิคอนดักเตอร์

บริษัทเหล่านี้เป็นส่วนสำคัญของห่วงโซ่เซมิคอนดักเตอร์โลก และสามารถเป็นฐานให้ยุโรปต่อยอดไปสู่การสร้างบริษัทออกแบบชิป AI ของตัวเองได้

โรงงาน TSMC ในเดรสเดนกับบทบาทด้านการผลิต

แม้การออกแบบชิปจะสำคัญ แต่สุดท้ายก็ต้องเชื่อมต่อกับการผลิตจริง

ยุโรปเริ่มเพิ่มกำลังการผลิต เช่น โรงงานของ TSMC ในเมืองเดรสเดน ประเทศเยอรมนี ที่สร้างผ่านบริษัทร่วมทุน European Semiconductor Manufacturing Company (ESMC) ร่วมกับ Bosch, Infineon และ NXP

โครงการนี้มีมูลค่าหลายพันล้านยูโรและได้รับเงินสนับสนุนจากภาครัฐ เพื่อเสริมความแข็งแกร่งให้ระบบการผลิตชิปในยุโรป แม้โรงงานดังกล่าวจะเน้นชิปยานยนต์และอุตสาหกรรมเป็นหลัก แต่ก็อาจกลายเป็น เส้นทางการผลิตสำหรับนักออกแบบชิปยุโรปในอนาคต

โครงสร้างพื้นฐานด้านการออกแบบ: European Chips Design Platform

อีกปัญหาหนึ่งของอุตสาหกรรมชิปคือ ต้นทุนการออกแบบที่สูงมาก โดยเฉพาะซอฟต์แวร์ EDA (Electronic Design Automation)

เพื่อแก้ปัญหานี้ EU ได้เปิดตัว European Chips Design Platform ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มคลาวด์ที่ให้บริษัทสตาร์ตอัป SMEs และองค์กรวิจัยเข้าถึงเครื่องมือออกแบบชิป การฝึกอบรม และทรัพยากรต่าง ๆ

ล่าสุด Siemens กลายเป็นผู้ให้บริการซอฟต์แวร์รายแรกที่ลงนามข้อตกลงกับโครงการ Chips Joint Undertaking ทำให้บริษัทที่เข้าร่วมสามารถใช้เครื่องมือ EDA ขั้นสูงของ Siemens ได้ภายใต้เงื่อนไขราคาที่กำหนดไว้

การลดต้นทุนการเข้าถึงเครื่องมือระดับอุตสาหกรรมเช่นนี้ อาจช่วยให้ยุโรปสร้าง สตาร์ตอัปด้านชิปแบบ fabless รุ่นใหม่ ได้มากขึ้น

ภาพใหญ่ของยุทธศาสตร์ชิปยุโรป

หากรวมองค์ประกอบทั้งหมดเข้าด้วยกัน ยุโรปกำลังสร้างระบบนิเวศใหม่ที่ประกอบด้วย

• ศูนย์วิจัยระดับโลก เช่น imec
• แพลตฟอร์มออกแบบชิปสำหรับสตาร์ตอัป
• การลงทุนในโรงงานผลิต

แต่สิ่งที่ยังขาดคือ บริษัทออกแบบชิป AI ที่สามารถแข่งขันในระดับโลก

สารที่ Vandenameele ส่งถึงผู้กำหนดนโยบายจึงชัดเจน: หากยุโรปต้องการอธิปไตยทางเทคโนโลยีในยุค AI การสร้างโรงงานผลิตเพียงอย่างเดียวไม่พอ จำเป็นต้องสร้างบริษัทที่สามารถ ออกแบบชิปซึ่งเป็นหัวใจของระบบ AI สมัยใหม่ ด้วย