ทำไมพรรค CHP ของตุรกีกำลังเผชิญวิกฤตการเมืองครั้งใหญ่

พรรคฝ่ายค้านหลักของตุรกี พรรครีพับลิกันพีเพิลส์ (Republican People’s Party หรือ CHP) กำลังเผชิญวิกฤตการเมืองและกฎหมายครั้งใหญ่ หลังศาลมีคำตัดสินให้เพิกถอนผลการเลือกหัวหน้าพรรคเมื่อปี 2023 และคืนตำแหน่งให้ผู้นำคนก่อนหน้าอย่าง เคมาล คิลิชดาโรกลู (Kemal Kılıçdaroğlu) การตัดสินดังกล่าวนำไปสู่ความขัดแย้งภายในพรรค การแทรกแซงของตำรวจ และการสอบสวนคดีทุจริตที่เกี่ยวข้องกับการลงคะแนนเสียง

คำตัดสินศาลที่พลิกผลเลือกหัวหน้าพรรค

จุดเริ่มต้นของวิกฤตเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม ศาลอุทธรณ์ในกรุงอังการามีคำสั่งว่า การประชุมใหญ่พรรค CHP ปี 2023 เป็นโมฆะ โดยให้เหตุผลว่ามีความผิดปกติในการลงคะแนนเสียงเลือกผู้นำพรรค

การประชุมครั้งนั้นเป็นเหตุการณ์สำคัญ เพราะสมาชิกพรรคเลือก Özgür Özel แทนที่คิลิชดาโรกลู ซึ่งดำรงตำแหน่งมานานกว่าทศวรรษ และเพิ่งพ่ายแพ้การเลือกตั้งประธานาธิบดีต่อ เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน (Recep Tayyip Erdoğan) ในปีเดียวกัน

จากคำตัดสินล่าสุด ศาลสั่งให้ Özel และคณะผู้บริหารชุดปัจจุบันพ้นจากตำแหน่ง และคืนอำนาจให้คิลิชดาโรกลูในฐานะผู้นำชั่วคราวจนกว่าคดีจะสิ้นสุด

การตัดสินนี้จึงเท่ากับย้อนกลับการเปลี่ยนผู้นำที่เคยถูกมองว่าเป็นความพยายามฟื้นฟูพรรค และทำให้โครงสร้างการบริหารของ CHP ตกอยู่ในความไม่แน่นอน

ตำรวจปราบจลาจลหน้าอาคารพรรค

หลังคำสั่งศาล ความตึงเครียดลุกลามไปถึงสถานการณ์ภาคสนามในกรุงอังการา

ทางการสั่งให้ตำรวจ บังคับใช้คำตัดสินและขับทีมผู้นำที่ถูกปลดออกจากสำนักงานใหญ่พรรค ส่งผลให้ตำรวจปราบจลาจลจำนวนมากถูกส่งไปประจำการบริเวณอาคาร ขณะที่ผู้สนับสนุนทั้งสองฝ่ายก็รวมตัวกันในพื้นที่เดียวกัน

ภาพตำรวจอยู่หน้าสำนักงานของพรรคฝ่ายค้านหลัก ทำให้หลายฝ่ายมองว่าความขัดแย้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาภายในพรรคอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นวิกฤตการเมืองระดับประเทศ

การจับกุมจากข้อกล่าวหาทุจริตการลงคะแนน

นอกจากการตัดสินของศาลแล้ว ยังมี การสอบสวนคดีอาญาเกี่ยวกับการประชุมพรรคปี 2023

ตำรวจตุรกีควบคุมตัว 13 คน ในการสอบสวนข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการซื้อเสียง การบิดเบือนการลงคะแนน และความผิดปกติอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเลือกผู้นำพรรคครั้งนั้น

เจ้าหน้าที่ระบุว่าการสอบสวนมีเป้าหมายเพื่อตรวจสอบว่าการเลือกตั้งภายในพรรคถูกจัดการหรือไม่ ขณะที่พรรค CHP ปฏิเสธข้อกล่าวหาและวิจารณ์กระบวนการทางกฎหมายที่เกิดขึ้น

ทำไมหลายฝ่ายมองว่าเป็นแรงกดดันต่อฝ่ายค้าน

เหตุการณ์ทั้งหมดถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากองค์กรสิทธิมนุษยชนและนักการเมืองฝ่ายค้าน

Human Rights Watch ระบุว่าการปลดผู้นำพรรคฝ่ายค้านผ่านคำสั่งศาลถือเป็นการกระทบต่อหลักนิติธรรมและประชาธิปไตยในตุรกี และมองว่าเป็นการแทรกแซงทางตุลาการต่อพรรคฝ่ายค้านหลักของประเทศ

นักวิเคราะห์ยังชี้ว่าคดีนี้เกิดขึ้นในบริบทของแรงกดดันทางกฎหมายต่อบุคคลฝ่ายค้านหลายคน เช่น เอเครม อิมาโมกลู (Ekrem İmamoğlu) นายกเทศมนตรีนครอิสตันบูล ซึ่งเป็นคู่แข่งสำคัญทางการเมืองของประธานาธิบดีแอร์โดอัน และกำลังเผชิญคดีทุจริตที่อาจกระทบอนาคตทางการเมืองของเขา

เนื่องจาก CHP เป็นพรรคฝ่ายค้านที่ใหญ่ที่สุดในตุรกี นักวิจารณ์จึงกังวลว่าคำตัดสินทางศาลที่ส่งผลต่อผู้นำพรรคอาจ ทำให้ฝ่ายค้านอ่อนแอหรือแตกแยก ก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งถัดไป ซึ่งคาดว่าจะเกิดขึ้นในปี 2028

ทำไมวิกฤตครั้งนี้สำคัญต่อการเมืองตุรกี

ในระยะสั้น ประเด็นสำคัญคือ ใครคือผู้นำที่ถูกต้องตามกฎหมายของพรรค CHP แต่ผลกระทบอาจไปไกลกว่านั้น

หากคำตัดสินของศาลยังคงมีผล อาจเปลี่ยนแปลงทิศทางและกลยุทธ์ของฝ่ายค้านหลักในช่วงเวลาที่การเมืองตุรกีมีความแตกแยกสูงอยู่แล้ว

การเพิกถอนการประชุมพรรค การปรากฏตัวของตำรวจที่สำนักงานใหญ่ และการสอบสวนทางอาญาที่กำลังดำเนินอยู่ แสดงให้เห็นว่าการต่อสู้ทางกฎหมายกำลังกลายเป็นส่วนสำคัญของการแข่งขันทางการเมืองในประเทศ

สำหรับตอนนี้ พรรค CHP ต้องเผชิญกับ ความไม่แน่นอนหลายด้านพร้อมกัน — ผู้นำที่แตกแยก คดีที่ยังไม่สิ้นสุด และความกังวลว่าความขัดแย้งครั้งนี้อาจส่งผลต่อดุลอำนาจทางการเมืองของตุรกีไปอีกหลายปี