ทำไมความผันผวนในตลาดพันธบัตรญี่ปุ่นกำลังกดดันให้ BOJ ชะลอการลดมาตรการกระตุ้น

ญี่ปุ่นพึ่งพาการนำเข้าพลังงานเป็นหลัก ดังนั้นค่าใช้จ่ายด้านพลังงานที่สูงขึ้นจึงส่งผลโดยตรงต่อเงินเฟ้อในประเทศ

BOJ ยังเตือนว่า หากราคาน้ำมันยังสูงและค่าเงินเยนอ่อนค่า เงินเฟ้อพื้นฐานอาจอยู่ใกล้ระดับ 3% ต่อเนื่องสองปี ซึ่งสูงกว่าเป้าหมาย 2% ของธนาคารกลางอย่างมากในสถานการณ์ความเสี่ยง

รายงานการประชุมของ BOJ ยังระบุว่า ผู้กำหนดนโยบายบางรายมองว่า หากแรงกระแทกด้านพลังงานยืดเยื้อ อาจจำเป็นต้อง ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย เพื่อควบคุมเงินเฟ้อ

นี่จึงสร้างภาวะที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออกสำหรับ BOJ

• เงินเฟ้อกดดันให้ต้องใช้นโยบายการเงินที่เข้มงวดขึ้น
• แต่ตลาดพันธบัตรที่เปราะบางทำให้ต้องดำเนินนโยบายอย่างระมัดระวัง

เหตุผลที่ BOJ อาจต้องชะลอการลดการซื้อพันธบัตร

ความผันผวนในตลาดการเงินทำให้ความเป็นไปได้ที่ BOJ จะ ลดความเร็วของการลดการซื้อพันธบัตร (taper) เพิ่มสูงขึ้น

เจ้าหน้าที่และผู้เข้าร่วมตลาดจำนวนมากเสนอให้ธนาคารกลาง

• รักษาแผนการลดการซื้อพันธบัตรในระยะสั้นไว้ก่อน
• แต่ชะลอความเร็วของการลดลงในปีงบประมาณถัดไป

ข้อเสนอเหล่านี้ถูกหยิบยกขึ้นในการประชุมระหว่าง BOJ กับธนาคารและนักลงทุนสถาบัน ซึ่งหลายฝ่ายเตือนว่าการลดมาตรการเร็วเกินไปอาจทำให้ตลาดพันธบัตรปั่นป่วน

แนวทางที่มีแนวโน้มมากที่สุดคือ BOJ จะยังคงเดินหน้าปรับนโยบายกลับสู่ภาวะปกติ แต่ทำอย่างค่อยเป็นค่อยไป เพื่อให้ตลาดสามารถปรับตัวได้

สิ่งที่ตลาดคาดจากการประชุมนโยบาย BOJ เดือนมิถุนายน

นักเศรษฐศาสตร์จำนวนมากคาดว่าการประชุมทบทวนนโยบายครั้งถัดไปของ BOJ จะออกมาในลักษณะ “ทางสายกลาง”

สิ่งที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ได้แก่

• อัตราดอกเบี้ยนโยบายระยะสั้นอยู่ราว 0.5%
• แผนการลดการซื้อพันธบัตรเดิมยังคงดำเนินต่อในระยะใกล้
• BOJ อาจส่งสัญญาณว่าจะชะลอการลดการซื้อพันธบัตรในปีงบประมาณถัดไป

แนวทางนี้ช่วยให้ธนาคารกลางยังเดินหน้าสู่การปรับนโยบายกลับสู่ภาวะปกติ ขณะเดียวกันก็ลดความเสี่ยงต่อความปั่นป่วนในตลาดพันธบัตร

ทำไมตลาดโลกถึงจับตาสถานการณ์นี้

สิ่งที่เกิดขึ้นในญี่ปุ่นไม่ได้กระทบแค่เศรษฐกิจภายในประเทศเท่านั้น

ญี่ปุ่นเป็นหนึ่งใน นักลงทุนรายใหญ่ที่สุดในตลาดพันธบัตรต่างประเทศ เช่น พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ หากอัตราผลตอบแทนในญี่ปุ่นสูงขึ้น นักลงทุนญี่ปุ่นอาจเลือกนำเงินกลับมาลงทุนในประเทศมากขึ้น

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวอาจสร้างผลกระทบหลายด้านต่อเศรษฐกิจโลก เช่น

• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรโลกสูงขึ้น หากความต้องการซื้อพันธบัตรต่างประเทศจากญี่ปุ่นลดลง
• ความผันผวนของค่าเงินเยน
• ความเสี่ยงต่อธุรกรรม yen carry trade ซึ่งนักลงทุนกู้เงินเยนดอกเบี้ยต่ำไปลงทุนในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า

หากค่าเงินเยนแข็งขึ้นหรือดอกเบี้ยญี่ปุ่นเพิ่มขึ้น นักลงทุนอาจต้องปิดสถานะ carry trade ซึ่งอาจสร้างแรงกระแทกต่อตลาดการเงินทั่วโลก

บทสรุป

ความผันผวนในตลาดพันธบัตรญี่ปุ่นสะท้อนช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญของนโยบายการเงินประเทศ

BOJ กำลังค่อย ๆ ถอนมาตรการกระตุ้นขนาดใหญ่ที่ใช้มานานหลายปี แต่การเพิ่มขึ้นของอัตราผลตอบแทน แรงกดดันเงินเฟ้อจากพลังงาน และสภาพคล่องตลาดที่เปราะบาง ทำให้การดำเนินนโยบายต้องระมัดระวังมากขึ้น

ทิศทางในระยะต่อไปจึงมีแนวโน้มเป็น การปรับนโยบายแบบค่อยเป็นค่อยไป มากกว่าการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เพื่อรักษาเสถียรภาพของทั้งตลาดญี่ปุ่นและระบบการเงินโลก