คิวบากำลังเผชิญวิกฤตไฟฟ้ารุนแรง ทำไมไฟดับในฮาวานานานถึง 22 ชั่วโมง

คิวบากำลังเผชิญหนึ่งในวิกฤตพลังงานที่รุนแรงที่สุดในรอบหลายทศวรรษ หลังเจ้าหน้าที่รัฐบาลยืนยันว่าประเทศ ไม่มีทั้งน้ำมันดีเซลและน้ำมันเตาเหลืออยู่ในคลัง ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักสำหรับโรงไฟฟ้าของประเทศ ส่งผลให้ระบบไฟฟ้าไม่สามารถผลิตไฟฟ้าได้เพียงพอกับความต้องการ และทำให้เกิดไฟดับยาวนานในหลายพื้นที่ของกรุงฮาวานา

สถานการณ์นี้ไม่เพียงสร้างความยากลำบากในชีวิตประจำวัน แต่ยังจุดชนวนให้เกิดการประท้วงของประชาชน พร้อมกับการถกเถียงถึงสาเหตุของวิกฤต ตั้งแต่การคว่ำบาตรระหว่างประเทศ การนำเข้าน้ำมันที่ลดลง ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่เก่าและเปราะบาง

เชื้อเพลิงสำหรับโรงไฟฟ้าหมดเกลี้ยง

บิเซนเต เด ลา โอ เลวี (Vicente de la O Levy) รัฐมนตรีพลังงานและเหมืองแร่ของคิวบา ระบุว่าประเทศขณะนี้มี “น้ำมันเตาเป็นศูนย์” และ “ไม่มีดีเซลเลย” สำหรับใช้เดินเครื่องโรงไฟฟ้าหลายแห่ง

ระบบไฟฟ้าของคิวบาพึ่งพาโรงไฟฟ้าที่ใช้เชื้อเพลิงน้ำมันเป็นหลัก เมื่อเชื้อเพลิงขาดแคลน การผลิตไฟฟ้าจึงลดลงทันที เจ้าหน้าที่ระบุว่าระบบพลังงานของประเทศแทบ ไม่มีสำรองเชื้อเพลิงแบบดั้งเดิมเหลืออยู่ และต้องพึ่งพาก๊าซธรรมชาติที่ผลิตในประเทศในปริมาณจำกัดเท่านั้น

ปัญหานี้เกิดขึ้นหลังจากการนำเข้าน้ำมันลดลงต่อเนื่องหลายเดือน และการส่งมอบจากประเทศผู้ส่งออกแบบดั้งเดิมเกิดความไม่สม่ำเสมอ

ไฟดับยาวถึงวันละ 22 ชั่วโมง

ผลกระทบที่เห็นชัดที่สุดคือไฟดับแบบหมุนเวียนทั่วประเทศ โดยบางย่านของกรุงฮาวานาเผชิญ ไฟฟ้าดับนานถึง 20–22 ชั่วโมงต่อวัน

ถือเป็นสถานการณ์ไฟดับที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งในเมืองหลวงในรอบหลายสิบปี ผู้เชี่ยวชาญและเจ้าหน้าที่เตือนว่าระบบโครงข่ายไฟฟ้าของประเทศเริ่มไม่เสถียร เพราะโรงไฟฟ้าหลายแห่งไม่สามารถเดินเครื่องได้ตามปกติเมื่อเชื้อเพลิงไม่เพียงพอ

เมื่อกำลังการผลิตต่ำกว่าความต้องการอย่างมาก ทางการจึงต้องใช้มาตรการจำกัดการใช้ไฟฟ้าและตัดไฟเป็นช่วง ๆ ทั่วเกาะ

การประท้วงในฮาวานา

ไฟดับยาวนานทำให้เกิด การชุมนุมประท้วงในหลายพื้นที่ของกรุงฮาวานา ประชาชนออกมาบนถนนเพื่อเรียกร้องไฟฟ้าและบริการพื้นฐาน

รายงานข่าวระบุว่าผู้ประท้วงบางกลุ่มปิดถนน เคาะหม้อกระทะจากหน้าต่างอาคาร และตะโกนคำขวัญเรียกร้องให้เปิดไฟฟ้า ท่ามกลางความไม่พอใจต่อภาวะเศรษฐกิจและไฟดับที่เกิดบ่อยขึ้น

เหตุการณ์เหล่านี้ถือเป็นหนึ่งในความไม่สงบทางสังคมที่มองเห็นได้ชัดเจนที่สุดซึ่งเชื่อมโยงโดยตรงกับวิกฤตพลังงานของประเทศ

คิวบาชี้นโยบายสหรัฐเป็นตัวเร่งวิกฤต

รัฐบาลคิวบาระบุว่าวิกฤตครั้งนี้รุนแรงขึ้นจากมาตรการของสหรัฐที่มุ่งจำกัดการส่งน้ำมันมายังเกาะแคริบเบียนแห่งนี้ โดยฮาวานาอ้างว่าการคว่ำบาตรและแรงกดดันต่อบริษัทขนส่งน้ำมันทำให้การจัดส่งเชื้อเพลิงหยุดชะงัก

องค์กรระหว่างประเทศบางแห่งก็ชี้ว่ามาตรการจากวอชิงตันที่พยายามสกัดกั้นการส่งน้ำมันอาจมีส่วนทำให้การขาดแคลนรุนแรงขึ้น แม้ระดับผลกระทบที่แท้จริงยังเป็นประเด็นถกเถียงในหมู่นักวิเคราะห์

เนื่องจากคิวบาพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันอย่างมากเพื่อผลิตไฟฟ้า ประเทศจึงมีความเปราะบางสูงเมื่อการส่งมอบเชื้อเพลิงลดลงหรือเผชิญแรงกดดันทางการเมือง

ผลกระทบต่อชีวิตประจำวันและบริการสาธารณะ

วิกฤตไฟฟ้าไม่ได้กระทบแค่เรื่องแสงสว่างในบ้านเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อระบบพื้นฐานหลายด้านทั่วประเทศ เช่น

• ระบบสูบน้ำและการกระจายน้ำ
• การแช่เย็นอาหารและยา
• โรงพยาบาลและบริการสาธารณสุข
• ระบบขนส่งสาธารณะ
• โรงเรียนและสถาบันของรัฐ

หน่วยงานด้านมนุษยธรรมเตือนว่าวิกฤตพลังงานกำลังซ้ำเติมปัญหาขาดแคลนอาหาร เชื้อเพลิง และยาที่มีอยู่ก่อนแล้ว ก่อนหน้านี้ในปี 2026 สหประชาชาติยังเตือนว่าคิวบาอาจเผชิญ “การล่มสลายด้านมนุษยธรรม” หากสถานการณ์พลังงานยังคงเลวร้ายลง

ทำไมวิกฤตครั้งนี้จึงรุนแรงมาก

ปัจจัยหลายอย่างกำลังเกิดขึ้นพร้อมกัน ได้แก่

• การพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันอย่างหนักในการผลิตไฟฟ้า
• การส่งมอบเชื้อเพลิงจากต่างประเทศที่ลดลงหรือไม่สม่ำเสมอ
• มาตรการและข้อจำกัดที่กระทบการจัดส่งน้ำมันมายังคิวบา
• โครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้าที่เก่าและมีประสิทธิภาพต่ำ

เมื่อระบบไฟฟ้าขึ้นอยู่กับโรงไฟฟ้าที่ใช้เชื้อเพลิงเป็นหลัก การขาดแคลนน้ำมันหรือดีเซลแม้เพียงเล็กน้อยก็สามารถนำไปสู่ไฟดับขนาดใหญ่ได้อย่างรวดเร็ว

อนาคตของระบบพลังงานคิวบา

ในระยะสั้น รัฐบาลคิวบาพยายามรักษาเสถียรภาพของระบบไฟฟ้า พร้อมหาทางนำเข้าเชื้อเพลิงเพิ่มเติมและขอความช่วยเหลือระหว่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม การคลี่คลายวิกฤตนี้ขึ้นอยู่กับการฟื้นฟูการจัดส่งเชื้อเพลิงอย่างสม่ำเสมอ และการซ่อมแซมระบบไฟฟ้าที่กำลังเผชิญแรงกดดันอย่างหนัก หากเงื่อนไขเหล่านี้ยังไม่เกิดขึ้น วิกฤตไฟฟ้าอาจยังคงเป็นปัญหาหลักที่กระทบเศรษฐกิจ ชีวิตประจำวัน และเสถียรภาพทางสังคมของคิวบาต่อไป