ทำไมอิสราเอลกับฮิซบอลเลาะห์ยังสู้กัน แม้เลบานอนมีข้อตกลงหยุดยิง

ข้อตกลงหยุดยิงในเลบานอนยัง “อยู่” ในความหมายทางการทูต แต่ยังไม่ใช่การหยุดยิงแบบเงียบสนิทในพื้นที่จริง รายงานช่วงปลายเมษายนถึงต้นพฤษภาคมระบุถึงการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอนตอนใต้และหุบเขาเบกา การโจมตีของฮิซบอลเลาะห์เข้าใส่ตอนเหนือของอิสราเอล และการกล่าวหากันไปมาว่าใครเป็นฝ่ายทำลายข้อตกลงที่สหรัฐฯ เป็นคนกลาง .

หยุดยิงมีผล แต่แนวรบไม่เงียบ

รายงานของ AFP ที่เผยแพร่โดย Hindustan Times ระบุว่า ข้อตกลงหยุดยิงมีผลตั้งแต่วันที่ 17 เมษายน ขณะที่อิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ต่างกล่าวหาอีกฝ่ายว่าละเมิดข้อตกลง . Chosun อธิบายข้อตกลงนี้ว่าเป็นการหยุดยิงชั่วคราวที่สหรัฐฯ เป็นคนกลาง และการปะทะที่เพิ่มขึ้นทำให้ข้อตกลงเสี่ยงใกล้ล่ม .

เหตุการณ์ต้นเดือนพฤษภาคมชี้ให้เห็นว่าคำว่า “หยุดยิง” อาจทำให้เข้าใจผิดได้ หากมองแค่ชื่อข้อตกลง Dawn รายงานเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม โดยอ้างสื่อเลบานอนและสำนักข่าวแห่งชาติเลบานอนว่า การโจมตีครั้งใหม่ของอิสราเอลทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 7 คนในเลบานอนตอนใต้ รวมถึงการโจมตีในซาฟัด อัล-บัตติคห์ ใกล้เมืองไทร์ และการโจมตีด้วยโดรนใส่รถจักรยานยนต์ .

ต่อมา AFP ผ่าน Hindustan Times รายงานว่า การโจมตีของอิสราเอลในหุบเขาเบกาทางตะวันออกของเลบานอนทำให้มีผู้เสียชีวิต 4 คน ขณะที่กองทัพอิสราเอลระบุว่าได้โจมตีเป้าหมายของฮิซบอลเลาะห์ในภาคใต้ หลังเตือนประชาชนในเมืองราวหนึ่งโหลให้อพยพ .

Democracy Now รายงานเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม โดยอ้างสำนักข่าวแห่งชาติเลบานอนว่า การโจมตีของอิสราเอลในเลบานอนตอนใต้ทำให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 30 คนในวันเดียว และระบุว่าโดรนของฮิซบอลเลาะห์ทำให้ทหารอิสราเอล 12 นายบาดเจ็บทางตอนเหนือของอิสราเอล . ตัวเลขเหล่านี้มาจากเหตุการณ์และช่วงเวลารายงานที่ต่างกัน จึงไม่ควรนำมาบวกกันเป็นยอดผู้เสียชีวิตที่ยืนยันแล้วชุดเดียว แต่เมื่อมองรวมกัน รายงานเหล่านี้สะท้อนภาพข้อตกลงที่ถูกคั่นด้วยการโจมตีและคำกล่าวหาซ้ำแล้วซ้ำเล่า .

ปัญหาหลักคือแต่ละฝ่ายตีความคำว่า “ละเมิด” ไม่เหมือนกัน

แกนของความขัดแย้งอยู่ที่ว่า ข้อตกลงหยุดยิงอนุญาตให้อะไรได้บ้าง อิสราเอลกล่าวว่าการโจมตีของตนมุ่งเป้าไปที่ฮิซบอลเลาะห์และเป็นการตอบสนองต่อการละเมิดของฮิซบอลเลาะห์ Chosun Biz รายงานว่านายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮูสั่งโจมตีหนักต่อฐานที่มั่นของฮิซบอลเลาะห์ หลังอิสราเอลกล่าวหาว่าฮิซบอลเลาะห์ละเมิดข้อตกลง และอ้างคำพูดของเขาว่าอิสราเอลยังมี “เสรีภาพอย่างสมบูรณ์ในการดำเนินการต่อภัยคุกคามใด ๆ” . รายงาน AFP ที่ Hindustan Times เผยแพร่ยังระบุว่า กองทัพอิสราเอลอธิบายการโจมตีในเลบานอนตอนใต้ว่าเป็นการโจมตีเป้าหมายของฮิซบอลเลาะห์ .

ฝั่งเลบานอนและสื่อที่อ้างแหล่งข่าวเลบานอนให้ภาพอีกแบบหนึ่ง Dawn บรรยายการเสียชีวิตเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคมว่าเกิดจาก “การละเมิดหยุดยิง” ของอิสราเอล ขณะที่ Democracy Now ระบุว่าการโจมตีของอิสราเอลเป็นการละเมิดเพิ่มเติมต่อข้อตกลงหยุดยิงที่สหรัฐฯ เป็นนายหน้า . ผลลัพธ์ในทางปฏิบัติคือข้อตกลงเดียวกันถูกตีความคนละทาง: อิสราเอลมองการใช้กำลังว่าเป็นการบังคับใช้ข้อตกลงหรือการป้องกันตนเอง ส่วนแหล่งข่าวเลบานอนและฮิซบอลเลาะห์มองว่าปฏิบัติการของอิสราเอลคือการทำลายข้อตกลง .

นี่คือการหยุดยิงชั่วคราว ไม่ใช่ข้อตกลงสันติภาพ

รายงานที่มีอยู่ไม่ได้บรรยายข้อตกลงนี้ว่าเป็นข้อตกลงสันติภาพที่เสร็จสิ้นแล้ว Chosun เรียกว่าเป็นการหยุดยิงชั่วคราวที่สหรัฐฯ เป็นคนกลาง และรายงานว่าจำนวนผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้น ขณะที่อิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์กล่าวหากันว่าละเมิดข้อตกลงพร้อมกับเปิดฉากโจมตี .

สถานะ “ชั่วคราว” สำคัญมาก เพราะหมายความว่าการทูตกำลังเดินคู่ไปกับแรงกดดันทางทหาร Xinhua รายงานเมื่อวันที่ 28 เมษายน โดยอ้าง Kan TV ของอิสราเอลและเจ้าหน้าที่อิสราเอลว่า อิสราเอลมองการต่ออายุข้อตกลงถึงกลางเดือนพฤษภาคมเป็นหน้าต่างสุดท้ายสำหรับการบรรลุข้อตกลงถาวรกับเลบานอน รายงานเดียวกันระบุว่าแหล่งข่าวในรัฐบาลเตือนว่าอิสราเอลอาจยกระดับปฏิบัติการที่มุ่งเป้าฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงถาวรได้ .

ทำไมพื้นที่เกิดเหตุจึงสำคัญ

รายงานส่วนใหญ่ยังคงมุ่งไปที่เลบานอนตอนใต้ ซึ่ง Dawn และ Democracy Now รายงานว่ามีการโจมตีของอิสราเอลที่ทำให้มีผู้เสียชีวิต และเป็นพื้นที่ที่กองทัพอิสราเอลระบุว่ากำลังโจมตีเป้าหมายของฮิซบอลเลาะห์ . แต่รายงาน AFP ที่เผยแพร่โดย Hindustan Times ยังกล่าวถึงการโจมตีของอิสราเอลในหุบเขาเบกาทางตะวันออกของเลบานอน ซึ่งทำให้เห็นว่าความรุนแรงที่ถูกรายงานไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะแนวชายแดนแคบ ๆ เท่านั้น .

สำหรับผู้อ่านที่ติดตามสถานการณ์จากไกล ๆ การกระจายตัวของพื้นที่โจมตีเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้ข้อตกลงดูเปราะบาง รายงานจากเลบานอนตอนใต้ชี้ถึงความขัดแย้งบริเวณชายแดนที่ยังไม่คลี่คลาย ส่วนการโจมตีที่ถูกรายงานไกลออกไปทางตะวันออกบ่งชี้ว่าความรุนแรงยังมีโอกาสขยายภายในเลบานอนได้ .

จับตาอะไรต่อจากนี้

มีสัญญาณหลัก 3 อย่างที่ควรดูว่า ข้อตกลงหยุดยิงจะตั้งหลักได้ หรือจะไถลไปสู่การล่มสลายมากขึ้น

อย่างแรก คือการเจรจาจะนำไปสู่ข้อตกลงถาวรก่อนกรอบเวลาถึงกลางเดือนพฤษภาคมที่ถูกรายงานไว้หรือไม่ . อย่างที่สอง คือการโจมตีครั้งใหม่จะยังคงกระจุกอยู่ในเลบานอนตอนใต้ หรือจะเกิดในพื้นที่อื่น ๆ เช่นหุบเขาเบกาอีก . อย่างที่สาม คือการยิงของฮิซบอลเลาะห์และการโจมตีของอิสราเอลจะเพิ่มขึ้นควบคู่กันหรือไม่ เพราะรายงานล่าสุดพูดถึงทั้งการโจมตีของฮิซบอลเลาะห์ การที่อิสราเอลอ้างสิทธิ์ในการโจมตีภัยคุกคามต่อไป และการกล่าวหากันว่าละเมิดข้อตกลงหยุดยิง .

สรุปสั้น ๆ

อิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ยังสู้กันเพราะข้อตกลงหยุดยิงยังไม่ได้แก้ปมสำคัญเรื่องการบังคับใช้ การละเมิด และสิทธิ์ที่อิสราเอลอ้างว่าจะโจมตีภัยคุกคามจากฮิซบอลเลาะห์ต่อไป ตอนนี้ข้อตกลงจึงดูเหมือนกรอบที่ถูกโต้แย้งมากกว่าการหยุดศึกที่มั่นคง: อิสราเอลบอกว่ายังต้องจัดการภัยคุกคาม แหล่งข่าวเลบานอนรายงานการโจมตีที่มีผู้เสียชีวิตว่าเป็นการละเมิด และการทูตมีเวลาไม่มากในการเปลี่ยนการหยุดยิงชั่วคราวให้เป็นสิ่งที่ยืนยาวกว่าเดิม .