ทำไมราคา DRAM ถึงพุ่งแรง เมื่อศูนย์ข้อมูล AI กำลังดูดซับหน่วยความจำของโลก

กระแสการลงทุนด้าน ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทั่วโลกกำลังสร้างผลกระทบที่หลายคนคาดไม่ถึงในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ นั่นคือการขาดแคลน หน่วยความจำ DRAM ซึ่งเป็นหน่วยความจำหลักที่ใช้ในเซิร์ฟเวอร์ คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จำนวนมาก

เมื่อบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่เร่งสร้างศูนย์ข้อมูล AI ขนาดมหึมา ความต้องการหน่วยความจำจึงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ราคาพุ่งและซัพพลายทั่วโลกเริ่มตึงตัว

มีรายงานว่าราคา DRAM สำหรับการส่งออกจากเกาหลีใต้ เพิ่มขึ้นมากถึง 497% ภายในปีเดียว สะท้อนว่าความต้องการจากอุตสาหกรรม AI เพิ่มขึ้นอย่างรุนแรงเพียงใด

ทำไมราคา DRAM ถึงพุ่งเร็ว

สาเหตุหลักมาจากปริมาณงานของ AI ที่เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล

การฝึก (training) และการรันโมเดล AI สมัยใหม่ต้องใช้ แบนด์วิดท์และความจุของหน่วยความจำจำนวนมาก มากกว่างานคอมพิวเตอร์ทั่วไปหลายเท่า ทำให้เซิร์ฟเวอร์ AI ต้องใช้หน่วยความจำขั้นสูงอย่าง High‑Bandwidth Memory (HBM) ซึ่งจริง ๆ แล้วสร้างขึ้นจาก DRAM แบบพิเศษ

ผู้ผลิตชิปหน่วยความจำจึงเริ่ม ย้ายกำลังการผลิตไปยัง HBM และ DRAM สำหรับเซิร์ฟเวอร์ เพราะมีมาร์จิ้นสูงกว่าและเป็นชิ้นส่วนสำคัญของระบบ AI

ผลลัพธ์คือ DRAM แบบทั่วไปที่ใช้ในพีซีหรือสมาร์ตโฟนมีซัพพลายลดลง เนื่องจากสายการผลิตเดียวกันต้องแบ่งไปผลิตชิปสำหรับ AI มากขึ้น ส่งผลให้ราคาปรับตัวสูงขึ้นทั่วตลาด

ขณะเดียวกัน การลงทุนด้านศูนย์ข้อมูล AI ของบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ทั่วโลกมีมูลค่ารวม หลายแสนล้านดอลลาร์ ทำให้ดีมานด์หน่วยความจำเพิ่มขึ้นเร็วกว่าที่อุตสาหกรรมจะขยายกำลังผลิตได้ทัน

ศูนย์ข้อมูล AI กำลังดึงหน่วยความจำจากตลาด

ผู้ให้บริการคลาวด์ขนาดใหญ่หรือที่เรียกว่า hyperscalers เช่น Microsoft และ Google เป็นลูกค้ารายใหญ่ของ DRAM สำหรับเซิร์ฟเวอร์ AI

รายงานระบุว่า Samsung และ SK hynix ได้ปรับขึ้นราคา Server DRAM ประมาณ 60–70% ภายในไตรมาสเดียว สำหรับลูกค้ารายใหญ่ เมื่อความต้องการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ในเวลาเดียวกัน ผู้ผลิตชิปเริ่ม ให้ความสำคัญกับลูกค้าศูนย์ข้อมูลมากกว่าตลาดอุปกรณ์ผู้บริโภค เพราะเป็นตลาดที่มีกำไรสูงกว่า ส่งผลให้ผู้ผลิตพีซีและสมาร์ตโฟนต้องแข่งขันกันเพื่อแย่งชิปจากซัพพลายที่เหลืออยู่

อีกปัจจัยหนึ่งคือความซับซ้อนในการผลิต HBM ซึ่งต้องใช้เทคนิคการแพ็กเกจขั้นสูงและขั้นตอนการทดสอบที่ใช้เวลานาน ทำให้การเพิ่มกำลังผลิตทำได้ช้า แม้บริษัทชิปจะลงทุนเพิ่มก็ตาม

3 บริษัทที่ควบคุมตลาด DRAM โลก

ต่างจากอุตสาหกรรมเทคโนโลยีหลายประเภท ตลาด DRAM มีผู้เล่นหลักเพียงไม่กี่ราย

บริษัทที่ครองตลาดเกือบทั้งหมด ได้แก่

• Samsung Electronics
• SK hynix
• Micron Technology

ทั้งสามบริษัทรวมกันผลิต ประมาณ 95% ของ DRAM ทั่วโลก ทำให้มีอิทธิพลต่อราคาและการจัดสรรกำลังการผลิตสูงมาก

และเนื่องจากบริษัทเหล่านี้ยังเป็นผู้ผลิตหลักของ HBM สำหรับชิป AI ด้วย กระแส AI จึงยิ่งเพิ่มอำนาจในการตั้งราคาของพวกเขา

ภาวะขาดแคลนจะยาวนานแค่ไหน

นักวิเคราะห์หลายรายมองว่า ภาวะซัพพลายตึงตัวของ DRAM จะไม่จบลงในเร็ว ๆ นี้

คาดว่าตลาดจะยังคงเผชิญข้อจำกัดด้านซัพพลายและราคาที่สูงต่อเนื่อง อย่างน้อยจนถึงปี 2026 จากความต้องการของโครงสร้างพื้นฐาน AI

Samsung ยังเตือนว่าการขาดแคลนหน่วยความจำทั่วโลกอาจ ยืดไปถึงปี 2027 โดยมีลูกค้าบางรายเริ่มจองกำลังการผลิตล่วงหน้าเป็นเวลาหลายปีแล้ว

นอกจากนี้ นักวิเคราะห์บางรายคาดว่าราคา DRAM เฉลี่ยอาจ เพิ่มขึ้นราว 33% ในปี 2026 เนื่องจากดีมานด์จาก AI ยังคงสูงกว่าซัพพลาย

การเปลี่ยนโครงสร้างของตลาดหน่วยความจำ

การพุ่งขึ้นของราคา DRAM รอบนี้ไม่ได้เป็นเพียงวัฏจักรปกติของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ แต่สะท้อนถึง การเปลี่ยนโครงสร้างของตลาดหน่วยความจำ

ในอดีต ความต้องการหลักมาจากพีซีและสมาร์ตโฟน แต่ในยุค AI ศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่กำลังกลายเป็นผู้บริโภคหน่วยความจำรายใหญ่ที่สุด

ตราบใดที่บริษัทเทคโนโลยียังคงเร่งสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI และชิปประมวลผลขั้นสูงยังต้องพึ่งพาหน่วยความจำแบบ HBM แรงกดดันต่อซัพพลาย DRAM ก็มีแนวโน้มจะอยู่กับตลาดเซมิคอนดักเตอร์ไปอีกหลายปี

สำหรับผู้บริโภคและธุรกิจ นั่นอาจหมายถึง ราคาหน่วยความจำและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่สูงขึ้น จนกว่ากำลังการผลิตทั่วโลกจะตามทันกระแส AI ได้