วิกฤตชิป Mature‑Node ระลอกใหม่: เมื่อกระแส AI ดันคำสั่งผลิตไปสู่โรงงานจีน

อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์กำลังเผชิญคอขวดระลอกใหม่ แต่ครั้งนี้ไม่ได้เกิดกับชิประดับล้ำที่สุดอย่าง 3 nm หรือ 5 nm กลับเป็น ชิปกระบวนการผลิตรุ่นเก่า (Mature‑Node) เช่น 28 nm หรือ 40 nm ที่ใช้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จำนวนมหาศาลในชีวิตประจำวัน

แรงผลักดันสำคัญมาจากการเติบโตอย่างรวดเร็วของ AI infrastructure การฟื้นตัวของความต้องการชิปแบบดั้งเดิม และการปรับโครงสร้างซัพพลายเชนระดับโลก ส่งผลให้กำลังการผลิตของโหนดเก่าเริ่มตึงตัวมากขึ้น

ขณะเดียวกัน เมื่อโรงงานผลิตชิปชั้นนำของโลกหันไปโฟกัสชิป AI และหน่วยความจำความเร็วสูงอย่าง HBM (High‑Bandwidth Memory) ที่มีมาร์จินสูงกว่า คำสั่งผลิตจำนวนหนึ่งจึงถูกเบนไปยังโรงงานในจีน เช่น Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC) ซึ่งมีฐานการผลิต mature‑node ขนาดใหญ่

ทำไมกำลังการผลิต Mature‑Node จึงเริ่มตึงตัว

ความตึงตัวครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากการขาดกำลังการผลิตทั่วโลก แต่เกิดจาก การจัดสรรกำลังการผลิตใหม่ ในอุตสาหกรรม

อย่างแรก กระแส AI ทำให้ชิประดับสูงและเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง เช่น GPU สำหรับ AI accelerator และ advanced packaging กลายเป็นธุรกิจที่ทำกำไรสูง ผู้ผลิตชิปจึงให้ความสำคัญกับสายการผลิตเหล่านี้มากขึ้น ส่งผลให้พื้นที่ผลิตสำหรับชิป mature‑node ลดลง

อย่างที่สอง ความต้องการชิปแบบดั้งเดิมกำลังฟื้นตัวพร้อมกันหลายอุตสาหกรรม โดยเฉพาะชิปประเภท power‑management ICs และส่วนประกอบพื้นฐานอื่น ๆ ที่ใช้ใน

• อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค
• รถยนต์ไฟฟ้าและระบบอิเล็กทรอนิกส์ในรถยนต์
• เครื่องจักรอุตสาหกรรมและหุ่นยนต์
• อุปกรณ์ IoT

เมื่อดีมานด์จากหลายภาคส่วนกลับมาในเวลาใกล้เคียงกัน จึงสร้างแรงกดดันต่อกำลังการผลิตโหนดเก่าอย่างมาก

บริษัทวิจัยตลาด TrendForce คาดว่า อัตราการใช้กำลังการผลิตของโรงงานเวเฟอร์ขนาด 8 นิ้วในกลุ่มผู้ผลิตชั้นนำของโลกอาจแตะประมาณ 90% ในปี 2026 และยังอยู่เหนือ 80% ไปจนถึงปี 2027 ซึ่งสะท้อนถึงภาวะตึงตัวต่อเนื่องของชิป mature‑node

กระแส AI ทำให้คำสั่งผลิตไหลไปยังโรงงานจีนอย่างไร

เมื่อผู้ผลิตชิปรายใหญ่ในสหรัฐ ไต้หวัน หรือเกาหลีใต้ทุ่มกำลังไปที่ชิป AI ลูกค้าหลายรายจึงต้องหาผู้ผลิตรายอื่นสำหรับชิปโหนดเก่า

โรงงานในจีนจึงกลายเป็นตัวเลือกสำคัญ โดยผู้บริหารของ SMIC ระบุว่า ความต้องการด้าน AI ทำให้กำลังการผลิตของชิปแบบ mature‑process โดยเฉพาะ power‑management IC เกิดภาวะขาดแคลนโดยตรง และทำให้คำสั่งผลิตไหลเข้ามายังโรงงานจีนมากขึ้น

มีหลายปัจจัยที่ทำให้การเปลี่ยนทิศทางนี้เกิดขึ้นได้

• โรงงานจีนมีฐานการผลิต mature‑node ขนาดใหญ่
• ผู้ผลิตบางรายในตะวันตกและเอเชียเริ่มลดหรือปรับโรงงานโหนดเก่าไปทำกระบวนการที่กำไรสูงกว่า
• นโยบาย localisation ของซัพพลายเชน ในจีนส่งเสริมให้ใช้ชิปที่ผลิตในประเทศ

เมื่อรวมกันแล้ว จึงเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า order spillover หรือคำสั่งผลิตที่ล้นจากผู้ผลิตระดับโลกไหลไปยังผู้ผลิตรายอื่น

อัตราการใช้กำลังการผลิตและโครงสร้างตลาดที่เปลี่ยนไป

ผลของการย้ายคำสั่งผลิตเริ่มเห็นชัดในตัวเลขอุตสาหกรรม

อัตราการใช้กำลังการผลิตของ SMIC เพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยช่วงปลายปี 2025 บริษัทมี utilisation สูงกว่า 93% ซึ่งสะท้อนความต้องการผลิตเวเฟอร์ที่เพิ่มขึ้น

ในภาพรวมของตลาด foundry โลก ผู้เล่นที่เชี่ยวชาญโหนดล้ำหน้ากำลังได้ประโยชน์จากกระแส AI อย่างชัดเจน ตัวอย่างเช่น TSMC มีส่วนแบ่งตลาด foundry โลกประมาณ 70% ในไตรมาส 2 ปี 2025 จากความต้องการชิปขั้นสูงและการแพ็กเกจสำหรับระบบ AI

สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงการแบ่งโครงสร้างอุตสาหกรรมที่ชัดขึ้น

• ผู้นำโหนดขั้นสูง ได้ประโยชน์จากการเติบโตของ AI
• ผู้ผลิตโหนดเก่า รับคำสั่งผลิตที่ล้นจากตลาด

ผลกระทบต่อรายได้ของ SMIC

โรงงานจีน โดยเฉพาะ SMIC กลายเป็นหนึ่งในผู้ได้ประโยชน์หลักจากแนวโน้มนี้

บริษัทรายงานผลประกอบการที่เติบโตแข็งแกร่ง

• รายได้ 2.49 พันล้านดอลลาร์ในไตรมาส 4 ปี 2025 เพิ่มจาก 2.38 พันล้านดอลลาร์ในไตรมาสก่อนหน้า และ 2.21 พันล้านดอลลาร์ในปีก่อน
• รายได้รวม 9.33 พันล้านดอลลาร์ในปี 2025 เพิ่มจาก 8.03 พันล้านดอลลาร์ในปี 2024
• กำไรสุทธิ 685.1 ล้านดอลลาร์ในปี 2025 เพิ่มขึ้นประมาณ 39% เมื่อเทียบรายปี

การเติบโตนี้ส่วนหนึ่งมาจาก ปริมาณการส่งมอบเวเฟอร์ที่เพิ่มขึ้นและอัตราการใช้กำลังการผลิตที่สูงขึ้น จากความต้องการชิป mature‑node

บทสรุปของการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรม

ความตึงตัวของชิป mature‑node ในปัจจุบันไม่ได้หมายความว่าโลกกำลังขาดแคลนกำลังการผลิตชิปทั้งหมด แต่เป็นผลจาก การเปลี่ยนทิศทางของความต้องการ

กระแส AI ดึงทรัพยากรการผลิตไปยังเทคโนโลยีขั้นสูงและ HBM ในขณะที่ชิปโหนดเก่ายังคงเป็นหัวใจของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จำนวนมหาศาล

ผลลัพธ์คือห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์กำลังถูกปรับสมดุลใหม่ โดย

• ผู้นำเทคโนโลยีขั้นสูงครองตลาด AI
• ผู้ผลิตที่มีฐาน mature‑node ขนาดใหญ่ โดยเฉพาะในจีน รับคำสั่งผลิตส่วนเกินจากตลาดโลก

แนวโน้มนี้กำลังทำให้ โรงงานผลิตชิปโหนดเก่ากลายเป็นทรัพยากรเชิงกลยุทธ์อีกครั้ง ในยุคที่ AI กำลังเร่งการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลก.