อะไรอยู่เบื้องหลังแรงเทขายในตลาดโลกตอนนี้?

ตลาดการเงินทั่วโลกกำลังเผชิญแรงเทขายพร้อมกันในหลายสินทรัพย์ ไม่ว่าจะเป็นหุ้น พันธบัตร หรือค่าเงิน สาเหตุสำคัญมาจาก “วงจรป้อนกลับทางเศรษฐกิจมหภาค” ที่เริ่มต้นจากความตึงเครียดด้านพลังงานและลุกลามไปทั่วระบบการเงิน

จุดเริ่มต้นของแรงสั่นสะเทือนครั้งนี้คือความเสี่ยงด้านอุปทานน้ำมันในตะวันออกกลาง ซึ่งผลักดันราคาพลังงานสูงขึ้น กดดันเงินเฟ้อ และทำให้ตลาดต้องปรับมุมมองต่อทิศทางดอกเบี้ยทั่วโลกใหม่

ช่องแคบฮอร์มุซ: จุดยุทธศาสตร์ของพลังงานโลก

ช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) เป็นหนึ่งในเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญที่สุดของโลก น้ำมันจากตะวันออกกลางจำนวนมากต้องผ่านเส้นทางแคบ ๆ แห่งนี้ก่อนออกสู่ตลาดโลก

ความตึงเครียดที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งกับอิหร่านทำให้ตลาดกังวลว่าเส้นทางดังกล่าวอาจถูกปิดหรือถูกรบกวน รายงานบางส่วนระบุว่าช่องแคบยังคงปิดหรือมีการหยุดชะงักอย่างรุนแรง ทำให้ราคาน้ำมันยังคงมี “พรีเมียมความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์” อยู่ในตลาด

เพียงแค่ความเสี่ยงต่อการหยุดชะงักของอุปทานก็เพียงพอที่จะทำให้ผู้ค้าพลังงานและนักลงทุนทั่วโลกปรับพอร์ตเข้าสู่โหมดป้องกันความเสี่ยง

ราคาน้ำมันทะยานเหนือ 100 ดอลลาร์

ตลาดพลังงานตอบสนองต่อความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างรวดเร็ว โดยน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) ซื้อขายในช่วงประมาณ 106–106.61 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่น้ำมันดิบ WTI ของสหรัฐอยู่เหนือ 101 ดอลลาร์

ราคาน้ำมันที่สูงขึ้นมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจวงกว้าง เช่น

• ต้นทุนขนส่งและการผลิตเพิ่มขึ้น
• กำลังซื้อของผู้บริโภคลดลง
• กำไรของบริษัทจำนวนมากถูกบีบ

นักลงทุนยังกลัวว่าหากราคาพลังงานยังสูงต่อเนื่อง เงินเฟ้อทั่วโลกอาจกลับมาสูงอีกครั้ง หลังจากเพิ่งเริ่มชะลอลงในช่วงก่อนหน้า

ทำไมการประชุม Trump–Xi ถึงสำคัญ

นักลงทุนทั่วโลกจับตาการพบกันระหว่างประธานาธิบดีสหรัฐ โดนัลด์ ทรัมป์ และประธานาธิบดีจีน สี จิ้นผิง ด้วยความหวังว่าจะช่วยคลี่คลายสถานการณ์ด้านพลังงานและความตึงเครียดในตะวันออกกลาง

แต่ผลลัพธ์ของการประชุมกลับไม่ได้สร้างความคืบหน้าที่ชัดเจนในการลดความตึงเครียดหรือเปิดเส้นทางพลังงานผ่านฮอร์มุซอีกครั้ง ทำให้ตลาดผิดหวัง

เมื่อความหวังในการคลี่คลายวิกฤตลดลง นักลงทุนจึงต้องปรับสมมติฐานใหม่ว่า “ช็อกด้านพลังงาน” อาจยืดเยื้อนานกว่าที่คาด

เงินเฟ้อเริ่มเร่งตัวอีกครั้ง

ราคาพลังงานที่พุ่งขึ้นเริ่มสะท้อนในตัวเลขเศรษฐกิจ ตัวอย่างเช่น อัตราเงินเฟ้อผู้บริโภคของสหรัฐเพิ่มขึ้นเป็น 3.8% เมื่อเทียบกับปีก่อนในเดือนเมษายน ซึ่งสวนทางกับความคาดหวังก่อนหน้าที่คิดว่าเงินเฟ้อกำลังเย็นลง

เมื่อราคาพลังงานสูงขึ้น ต้นทุนในระบบเศรษฐกิจเกือบทุกภาคส่วนจะเพิ่มขึ้น ตั้งแต่ค่าขนส่ง การผลิตสินค้า ไปจนถึงค่าไฟฟ้าและสาธารณูปโภค

ผลคือแนวโน้มการชะลอเงินเฟ้อที่ธนาคารกลางทั่วโลกหวังไว้ อาจไม่เกิดขึ้นเร็วอย่างที่คาด

บอนด์ยีลด์ทั่วโลกพุ่งขึ้น

ตลาดพันธบัตรตอบสนองต่อความเสี่ยงเงินเฟ้ออย่างรวดเร็ว เมื่อเงินเฟ้อคาดว่าจะสูงขึ้น นักลงทุนต้องการผลตอบแทนที่สูงขึ้นเพื่อชดเชย

ช่วงที่ผ่านมา อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลในหลายประเทศปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็วจากความกังวลเกี่ยวกับเงินเฟ้อที่เกิดจากราคาน้ำมัน

ยีลด์ที่เพิ่มขึ้นส่งผลสองด้านพร้อมกัน

• ราคาพันธบัตรเดิมปรับลดลง
• เงินทุนทั่วโลกเริ่มเคลื่อนย้ายไปยังสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า

การเคลื่อนไหวนี้ยังส่งผลต่อการประเมินมูลค่าหุ้นด้วย

ทำไมหุ้นจึงถูกกดดัน

ตลาดหุ้นกำลังเผชิญแรงกดดันหลักสองด้าน

1. อัตราคิดลดสูงขึ้น
เมื่อบอนด์ยีลด์เพิ่มขึ้น อัตราที่ใช้คำนวณมูลค่ากำไรในอนาคตของบริษัทก็เพิ่มขึ้น ทำให้มูลค่าปัจจุบันของหุ้น โดยเฉพาะหุ้นเติบโต ลดลง

2. ความเสี่ยงเศรษฐกิจชะลอ
พลังงานราคาแพงและสภาพการเงินที่ตึงตัวเพิ่มความเสี่ยงต่อการเติบโตของเศรษฐกิจโลก และบางนักวิเคราะห์เริ่มกังวลถึงภาวะ “stagflation” (เศรษฐกิจชะลอแต่เงินเฟ้อสูง)

ด้วยเหตุนี้ ตลาดหุ้นในเอเชีย ยุโรป และสหรัฐจึงอ่อนตัวพร้อมกัน

ดอลลาร์แข็งค่า กดดันการเงินทั่วโลก

ในช่วงที่ตลาดอยู่ในโหมดระวังความเสี่ยง นักลงทุนมักถือสินทรัพย์ปลอดภัยมากขึ้น เช่น ดอลลาร์สหรัฐ

ค่าเงินดอลลาร์ที่แข็งขึ้นมีผลหลายอย่างต่อระบบการเงินโลก

• เพิ่มภาระหนี้สกุลดอลลาร์ของประเทศตลาดเกิดใหม่
• กดดันค่าเงินประเทศอื่น
• ทำให้สภาพการเงินทั่วโลกตึงตัวขึ้น

แรงกดดันจากค่าเงินจึงยิ่งซ้ำเติมผลกระทบจากราคาน้ำมันและยีลด์ที่สูงขึ้น

ภาวะ “Risk‑Off” เต็มรูปแบบ

ภาพรวมของตลาดตอนนี้สะท้อนสถานการณ์ที่นักลงทุนเรียกว่า Risk‑Off ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาลูกโซ่ดังนี้

1. ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์คุกคามอุปทานพลังงาน
2. ราคาน้ำมันพุ่งเหนือ 100 ดอลลาร์
3. ความคาดหวังเงินเฟ้อเพิ่มขึ้น
4. อัตราผลตอบแทนพันธบัตรพุ่ง
5. ตลาดคาดว่าดอกเบี้ยจะอยู่สูงนานขึ้น
6. นักลงทุนลดการถือสินทรัพย์เสี่ยง

เมื่อปัจจัยทั้งหมดเกิดขึ้นพร้อมกัน จึงเห็น หุ้น พันธบัตร และค่าเงินเคลื่อนไหวรุนแรงพร้อมกันทั่วโลก แทนที่จะปรับตัวแยกจากกัน

ตัวแปรสำคัญที่ตลาดกำลังจับตา

ทิศทางของตลาดในระยะต่อไปขึ้นอยู่กับปัจจัยหลักไม่กี่เรื่อง ได้แก่

• ช่องแคบฮอร์มุซจะกลับมาเปิดเต็มรูปแบบหรือไม่
• ราคาน้ำมันจะลดลงจากระดับมากกว่า 100 ดอลลาร์หรือไม่
• ตัวเลขเงินเฟ้อจะเริ่มชะลอลงอีกครั้งหรือไม่

หากแรงกดดันเหล่านี้คลี่คลาย ตลาดอาจกลับมามีเสถียรภาพได้ค่อนข้างเร็ว แต่หากราคาพลังงานยังสูงและเงินเฟ้อยังดื้อด้าน นักลงทุนอาจต้องปรับตัวเข้าสู่ยุคของ ดอกเบี้ยสูงยาวนาน และสภาพการเงินที่ตึงตัวมากขึ้นทั่วโลก.