ทำไมอัตราผลตอบแทนพันธบัตรทั่วโลกพุ่งในปี 2026

ตลาดพันธบัตรทั่วโลกกำลังเผชิญแรงขายครั้งใหญ่พร้อมกัน (global bond selloff) หลังนักลงทุนเริ่มประเมินความเสี่ยงเงินเฟ้อใหม่ และปรับมุมมองต่อทิศทางดอกเบี้ยของธนาคารกลางทั่วโลก

อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลในสหรัฐ ยุโรป และญี่ปุ่นพุ่งขึ้นสู่ระดับสูงในรอบหลายปี โดยแรงกดดันสำคัญมาจากราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้น ความตึงเครียดด้านภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลาง และความเชื่อที่เพิ่มขึ้นว่าดอกเบี้ยอาจต้องอยู่ในระดับสูง “นานกว่าที่ตลาดเคยคาด”

แรงขายพันธบัตรทั่วโลกจากความกังวลเงินเฟ้อ

หนึ่งในตัวจุดชนวนสำคัญคือราคาพลังงานที่พุ่งขึ้นอีกครั้งจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะความเสี่ยงต่อเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญอย่างช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz)

ในช่วงหนึ่งราคาน้ำมันดิบพุ่งเข้าใกล้ 120 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ท่ามกลางความกังวลว่าการขนส่งพลังงานอาจถูกรบกวนจากสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาค ซึ่งทำให้ต้นทุนพลังงานและการขนส่งทั่วโลกเพิ่มขึ้น และอาจดันเงินเฟ้อให้กลับมาเร่งตัวอีกครั้ง

เมื่อความเสี่ยงเงินเฟ้อเพิ่มขึ้น นักลงทุนจึงเริ่มขายพันธบัตรรัฐบาล ส่งผลให้ราคาพันธบัตรลดลง และ อัตราผลตอบแทน (yield) ปรับตัวสูงขึ้น เนื่องจากรัฐบาลต้องเสนอผลตอบแทนที่มากขึ้นเพื่อดึงดูดผู้ซื้อ

อัตราผลตอบแทนพันธบัตรสหรัฐพุ่งใกล้จุดสูงสุดรอบปี

ในสหรัฐ อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เพราะตลาดเริ่มเชื่อว่า ธนาคารกลางสหรัฐ (Federal Reserve หรือ Fed) อาจต้องคงนโยบายการเงินที่เข้มงวดไว้นานกว่าที่คาด หรืออาจจำเป็นต้องขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติมเพื่อควบคุมเงินเฟ้อ

พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐอายุ 10 ปี ซึ่งถือเป็นตัวชี้วัดสำคัญของตลาดการเงินโลก พุ่งขึ้นแตะประมาณ 4.63% ซึ่งเป็นระดับสูงสุดตั้งแต่ต้นปี 2025

ขณะเดียวกัน การประมูลพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐอายุ 30 ปีล่าสุดก็ออกมาที่ผลตอบแทนสูงที่สุดนับตั้งแต่ปี 2007 สะท้อนว่านักลงทุนต้องการผลตอบแทนมากขึ้นเพื่อถือหนี้ระยะยาวของรัฐบาล

การเพิ่มขึ้นของผลตอบแทนพันธบัตรสหรัฐมีผลต่อทั้งโลก เพราะพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐถูกใช้เป็น มาตรฐานอ้างอิงของต้นทุนเงินทุน สำหรับสินทรัพย์การเงินจำนวนมาก

ยุโรปและอังกฤษเผชิญแรงกดดันแบบเดียวกัน

แรงขายในตลาดพันธบัตรไม่ได้เกิดเฉพาะในสหรัฐ แต่ลามไปทั่วยุโรป

พันธบัตรรัฐบาลของประเทศหลัก เช่น เยอรมนี ฝรั่งเศส อิตาลี และสหราชอาณาจักร ต่างมีอัตราผลตอบแทนเพิ่มขึ้นตามตลาดสหรัฐ เพราะนักลงทุนกำลังปรับความคาดหวังเกี่ยวกับเงินเฟ้อและนโยบายดอกเบี้ย

ในสหราชอาณาจักร การเคลื่อนไหวเด่นชัดเป็นพิเศษ โดย พันธบัตรรัฐบาลอังกฤษอายุ 30 ปี (gilt) พุ่งขึ้นสู่ประมาณ 5.82% ซึ่งเป็นระดับสูงสุดตั้งแต่ปี 1998

ตัวเลขนี้สะท้อนความกังวลของตลาดว่าเงินเฟ้อที่เกี่ยวข้องกับพลังงานอาจทำให้ธนาคารกลางยุโรปและธนาคารกลางอังกฤษต้องคงนโยบายการเงินที่เข้มงวดไว้นานกว่าที่คาด

ญี่ปุ่นเริ่มเห็นผลตอบแทนสูงขึ้นเช่นกัน

แม้ญี่ปุ่นจะเป็นประเทศที่มีดอกเบี้ยต่ำมากมาเป็นเวลานาน แต่ขณะนี้พันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นก็เริ่มเผชิญแรงขายเช่นกัน

อัตราผลตอบแทนพันธบัตรญี่ปุ่นปรับตัวขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบหลายปี เนื่องจากกระแสแรงขายในตลาดพันธบัตรโลกแพร่กระจายจากนิวยอร์กไปถึงโตเกียว

ญี่ปุ่นมีความอ่อนไหวต่อราคาพลังงานเป็นพิเศษ เพราะต้องนำเข้าน้ำมันและก๊าซจำนวนมาก ดังนั้นราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นสามารถดันเงินเฟ้อในประเทศได้รวดเร็ว และเพิ่มแรงกดดันต่อ ธนาคารกลางญี่ปุ่น (Bank of Japan) ที่กำลังค่อย ๆ ถอนนโยบายการเงินแบบผ่อนคลายมากเป็นพิเศษ

ทำไมน้ำมันจึงส่งผลต่อตลาดพันธบัตร

ราคาพลังงานมีบทบาทสำคัญต่อความคาดหวังเงินเฟ้อของนักลงทุน

เมื่อราคาน้ำมันเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จะทำให้ต้นทุนหลายด้านของเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น เช่น

• ค่าขนส่งสินค้า
• ต้นทุนการผลิต
• ราคาพลังงานสำหรับผู้บริโภค

ในช่วงความผันผวนล่าสุด ราคาน้ำมันดิบเพิ่มขึ้นมากกว่า 7% ภายในสัปดาห์เดียว ซึ่งทำให้ตลาดกังวลว่าเงินเฟ้ออาจไม่ลดลงตามที่เคยคาดไว้

เมื่อเงินเฟ้อคาดว่าจะสูงขึ้น มูลค่าที่แท้จริงของดอกเบี้ยคงที่จากพันธบัตรจะลดลง นักลงทุนจึงเรียกร้อง อัตราผลตอบแทนที่สูงขึ้น ก่อนจะยอมซื้อพันธบัตรระยะยาว

ตลาดเริ่มเชื่อว่า “ดอกเบี้ยสูงจะอยู่นาน”

อีกปัจจัยสำคัญคือการเปลี่ยนแปลงความคาดหวังของตลาดเกี่ยวกับนโยบายการเงิน

ก่อนหน้านี้ นักลงทุนจำนวนมากคาดว่าธนาคารกลางจะเริ่มลดดอกเบี้ยในไม่ช้า แต่ความเสี่ยงเงินเฟ้อจากพลังงานและความไม่แน่นอนด้านภูมิรัฐศาสตร์ทำให้ตลาดเริ่มทบทวนสมมติฐานนั้นใหม่

นักลงทุนจึงลดการคาดการณ์การลดดอกเบี้ยในระยะใกล้ และบางส่วนเริ่มพิจารณาความเป็นไปได้ของ การขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติม ในบางเศรษฐกิจ

แนวคิดที่เรียกว่า “higher for longer” หมายถึงดอกเบี้ยอาจต้องอยู่ในระดับสูงเป็นเวลานานขึ้น ซึ่งมีผลหลายด้าน เช่น

• รัฐบาลต้องจ่ายดอกเบี้ยหนี้เพิ่ม
• สินเชื่อธุรกิจและสินเชื่อบ้านแพงขึ้น
• สภาพคล่องทางการเงินทั่วโลกตึงตัวมากขึ้น

ผลกระทบต่อตลาดหุ้นโลก

การพุ่งขึ้นของอัตราผลตอบแทนพันธบัตรยังส่งผลต่อหุ้นทั่วโลกด้วย

เมื่อผลตอบแทนพันธบัตรสูงขึ้น นักลงทุนมักใช้ผลตอบแทนดังกล่าวเป็นอัตราคิดลดในการประเมินมูลค่าหุ้น ทำให้มูลค่าปัจจุบันของกำไรในอนาคตลดลง

ในช่วงความผันผวนล่าสุด ดัชนี STOXX 600 ของยุโรปลดลงประมาณ 1.4% ขณะที่ดัชนีหุ้นโลกโดยรวมก็ปรับตัวลงตามแรงกดดันจากตลาดพันธบัตร

เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าตลาดพันธบัตรมักมีบทบาทสำคัญในการกำหนดสภาพการเงินโดยรวมของโลก เมื่อผลตอบแทนพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว ทั้งตลาดหุ้นและแนวโน้มเศรษฐกิจก็มักเผชิญแรงกดดันตามไปด้วย

ภาพรวมของสถานการณ์

สิ่งที่เกิดขึ้นในตลาดการเงินตอนนี้สะท้อนกลไกเศรษฐกิจมหภาคแบบคลาสสิก

ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ทำให้ราคาน้ำมันสูงขึ้น → ต้นทุนพลังงานผลักเงินเฟ้อ → นักลงทุนเรียกร้องผลตอบแทนพันธบัตรสูงขึ้น → ธนาคารกลางอาจต้องคงดอกเบี้ยสูงนานขึ้น

ตราบใดที่แรงกดดันเงินเฟ้อจากพลังงานยังไม่ลดลง หรือความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ยังคงอยู่ ตลาดพันธบัตรทั่วโลกก็มีแนวโน้มจะผันผวนต่อไป และยุคของ ดอกเบี้ยสูงเป็นเวลานาน อาจยังคงกำหนดทิศทางของตลาดการเงินโลกในระยะต่อไป