เหตุผลที่ยักษ์เทคจีนเร่งลงทุนในชิป AI ภายในประเทศ

บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ของจีนอย่าง Tencent และ Alibaba กำลังเพิ่มการลงทุนมหาศาลในชิป AI ที่ผลิตภายในประเทศ แม้มีสัญญาณว่าการเข้าถึงชิปขั้นสูงจาก Nvidia อาจกลับมาได้บางส่วนก็ตาม

ดูเผิน ๆ แล้วอาจดูขัดแย้ง เพราะ Nvidia ยังคงเป็นผู้นำตลาดชิป AI ระดับโลก และบริษัทจีนก็ยังต้องการใช้ GPU ของบริษัทนี้อยู่ แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และมาตรการควบคุมการส่งออกได้เปลี่ยนวิธีคิดของบริษัทจีนเกี่ยวกับโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI อย่างสิ้นเชิง

แทนที่จะสมมติว่าชิปจากต่างประเทศจะมีให้ใช้เสมอ บริษัทเทคจีนกำลังออกแบบระบบใหม่ที่สามารถทำงานได้กับ ชิปที่ผลิตในประเทศ ด้วย นำไปสู่การผลักดันระบบนิเวศ AI ที่พึ่งพาตัวเองมากขึ้น

การเข้าถึงชิป Nvidia ไม่ได้แน่นอนเหมือนเดิม

เป็นเวลาหลายปีที่ GPU ของ Nvidia เป็นหัวใจของการฝึกและรันโมเดล AI ขนาดใหญ่ทั่วโลก แต่เมื่อสหรัฐเริ่มใช้มาตรการควบคุมการส่งออกเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงไปยังจีน การจัดหาชิปก็กลายเป็นประเด็นทางการเมืองและความมั่นคง ไม่ใช่แค่เรื่องการซื้อเทคโนโลยีธรรมดาอีกต่อไป

มีรายงานว่ากระทรวงพาณิชย์สหรัฐอนุมัติให้บริษัทจีนราว 10 บริษัท เช่น Tencent, Alibaba, ByteDance และ JD.com สามารถซื้อชิป Nvidia H200 ได้ แต่จนถึงกลางปี 2026 ยังไม่มีการส่งมอบจริงเกิดขึ้น

ช่องว่างระหว่าง “การอนุมัติ” กับ “การส่งมอบจริง” ทำให้ผู้ให้บริการคลาวด์ในจีนตระหนักว่า การพึ่งพาฮาร์ดแวร์จากต่างประเทศเพียงอย่างเดียวอาจทำให้แผนพัฒนา AI สะดุดได้

Huawei Ascend กำลังกลายเป็นทางเลือกสำคัญ

ผู้ผลิตชิปภายในประเทศจึงเร่งพัฒนาเทคโนโลยีของตัวเอง หนึ่งในตัวเลือกที่ถูกพูดถึงมากคือ ชิป Ascend ของ Huawei ซึ่งเริ่มถูกนำไปใช้ในระบบ AI ภายในจีนมากขึ้นเพื่อทดแทน GPU ของ Nvidia

ขณะเดียวกัน โมเดล AI และซอฟต์แวร์หลายตัวก็เริ่มถูกปรับให้ทำงานได้ดีขึ้นบนชิปที่ผลิตในจีน ทำให้ระบบนิเวศ AI ตั้งแต่ชิป โมเดล คลาวด์ ไปจนถึงแอปพลิเคชัน เริ่มเชื่อมโยงกันมากขึ้นภายในประเทศ

เมื่อซอฟต์แวร์และเฟรมเวิร์กถูกพัฒนาให้รองรับชิปภายในประเทศมากขึ้น อุปสรรคในการเปลี่ยนจากฮาร์ดแวร์นำเข้าก็จะค่อย ๆ ลดลง

Alibaba และ Tencent เร่งขยายโครงสร้างพื้นฐาน AI

บริษัทคลาวด์รายใหญ่ของจีนมีบทบาทสำคัญในกระบวนการเปลี่ยนผ่านนี้ ทั้ง Alibaba และ Tencent ต่างเพิ่มการลงทุนในศูนย์ข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐาน AI อย่างต่อเนื่อง พร้อมเตรียมรวมชิปที่ผลิตในประเทศเข้ากับแพลตฟอร์มของตน

ผู้ให้บริการคลาวด์ขนาดใหญ่มีอิทธิพลต่อระบบนิเวศทั้งตลาด เพราะพวกเขา

• สร้างความต้องการชิป AI จำนวนมหาศาล
• พัฒนาเครื่องมือและซอฟต์แวร์ที่นักพัฒนาใช้
• ติดตั้งฮาร์ดแวร์ในศูนย์ข้อมูลระดับขนาดใหญ่

เมื่อบริษัทเหล่านี้รองรับชิปภายในประเทศ นักพัฒนาและสตาร์ตอัปก็มีแรงจูงใจมากขึ้นในการสร้างบริการ AI ที่ไม่จำเป็นต้องพึ่ง Nvidia

นโยบายรัฐบาลผลักดันความพึ่งพาตนเองด้านเซมิคอนดักเตอร์

รัฐบาลจีนยังถือว่าความสามารถในการผลิตเซมิคอนดักเตอร์เป็น ยุทธศาสตร์ระดับชาติ มาตรการควบคุมการส่งออกของสหรัฐทั้งในด้านชิปและอุปกรณ์ผลิตชิปได้เร่งให้จีนลงทุนอย่างหนักเพื่อพัฒนาห่วงโซ่เทคโนโลยี AI ทั้งระบบภายในประเทศ

เป้าหมายไม่ได้มีแค่เรื่องศักดิ์ศรีทางเทคโนโลยี แต่ยังเกี่ยวข้องกับความมั่นคงของอุตสาหกรรม หากระบบ AI พึ่งพาชิปจากต่างประเทศมากเกินไป ก็อาจเสี่ยงต่อการหยุดชะงักจากการตัดสินใจด้านนโยบายในอนาคต

Nvidia ยังสำคัญ แต่กลยุทธ์เปลี่ยนไป

ถึงแม้จีนจะเร่งพัฒนาชิปของตัวเอง แต่ชิปของ Nvidia ก็ยังคงมีความสำคัญ เพราะมีประสิทธิภาพสูงและมีระบบซอฟต์แวร์ CUDA ที่พัฒนาอย่าง成熟แล้ว

ดังนั้น บริษัทจีนจึงไม่ได้ตั้งใจเลิกใช้ Nvidia แต่กำลังใช้กลยุทธ์แบบผสม ได้แก่

• ซื้อ GPU ของ Nvidia เมื่อได้รับอนุญาต
• สร้างระบบที่สามารถรันบนชิปภายในประเทศได้
• ลงทุนพัฒนาเซมิคอนดักเตอร์และซอฟต์แวร์ในประเทศ

มีการคาดการณ์ว่าบริษัทเทคจีนอย่าง Alibaba, Tencent และ ByteDance อาจซื้อชิป H200 รวมกันมากกว่า 400,000 ตัว หากดีลเดินหน้า ซึ่งจะช่วยบรรเทาการขาดแคลนกำลังประมวลผล AI ในระยะสั้น ขณะที่กำลังผลิตชิปภายในประเทศยังคงขยายตัวต่อไป

แนวคิดใหม่: “อธิปไตยด้านกำลังประมวลผล”

สิ่งที่เริ่มจากการตอบสนองต่อมาตรการคว่ำบาตร กำลังกลายเป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีของจีน

กำลังประมวลผลสำหรับ AI ถูกมองมากขึ้นว่าเป็น โครงสร้างพื้นฐานเชิงยุทธศาสตร์ ไม่ต่างจากพลังงานหรือเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

สำหรับ Tencent, Alibaba และบริษัทเทคจีนอื่น ๆ การลงทุนในชิป AI ภายในประเทศจึงไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อแทนที่ Nvidia ในทันที แต่เพื่อให้แน่ใจว่า ระบบ AI รุ่นต่อไปของจีนจะไม่ต้องพึ่งพาผู้ผลิตต่างชาติรายเดียว ในระยะยาว

ในยุคที่เทคโนโลยีและภูมิรัฐศาสตร์เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด แนวคิดเรื่อง “อธิปไตยด้านคอมพิวต์” จึงกลายเป็นหัวใจสำคัญของยุทธศาสตร์ AI ของจีน