ทำไมนักลงทุนญี่ปุ่นเริ่มขายพันธบัตรสหรัฐในปี 2026

ตลาดพันธบัตรทั่วโลกในช่วงต้นปี 2026 กำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงสำคัญ เมื่อ นักลงทุนญี่ปุ่น—ซึ่งเคยเป็นหนึ่งในผู้ซื้อพันธบัตรรัฐบาลต่างประเทศรายใหญ่ที่สุด—เริ่มนำเงินลงทุนกลับประเทศ

ข้อมูลล่าสุดระบุว่าในไตรมาสแรกของปี 2026 นักลงทุนญี่ปุ่นขายตราสารหนี้ที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลสหรัฐรวมประมาณ 29.6 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งถือเป็นการขายสุทธิรายไตรมาสครั้งใหญ่ที่สุดในเกือบสี่ปี

เบื้องหลังการเคลื่อนไหวนี้คือการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจญี่ปุ่น ทั้งอัตราผลตอบแทนพันธบัตรในประเทศที่สูงขึ้น ค่าเงินเยนที่อ่อนตัว ความกังวลเงินเฟ้อจากราคาพลังงาน และการปรับทิศนโยบายการเงินของธนาคารกลางญี่ปุ่น (Bank of Japan หรือ BOJ)

ผลรวมของปัจจัยเหล่านี้กำลังเปลี่ยนทิศทางเงินทุนระหว่างประเทศ และมีผลต่ออัตราดอกเบี้ยในตลาดพันธบัตรของสหรัฐ อังกฤษ และตลาดการเงินโลก

จุดเปลี่ยนสำคัญ: อัตราผลตอบแทนพันธบัตรญี่ปุ่นกำลังสูงขึ้น

เป็นเวลาหลายทศวรรษที่ญี่ปุ่นมีอัตราดอกเบี้ยต่ำมาก ทำให้นักลงทุนญี่ปุ่น—โดยเฉพาะบริษัทประกัน กองทุนบำนาญ และธนาคาร—นำเงินไปลงทุนในพันธบัตรต่างประเทศ เช่น พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ (U.S. Treasuries) เพื่อรับผลตอบแทนที่สูงกว่า

แต่ตอนนี้สมการนั้นเริ่มเปลี่ยนไป

อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่น (Japanese Government Bonds หรือ JGB) เพิ่มขึ้นอย่างมาก หลัง BOJ เริ่มถอยออกจากนโยบายการเงินผ่อนคลายพิเศษที่ใช้มานาน

ตัวอย่างเช่น พันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นอายุ 20 ปีให้ผลตอบแทนประมาณ 3.555% ในเดือนพฤษภาคม 2026 ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบหลายทศวรรษ

ขณะเดียวกัน พันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นอายุ 10 ปีแตะระดับสูงสุดตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1990 สะท้อนว่าญี่ปุ่นกำลังออกจากยุคดอกเบี้ยใกล้ศูนย์อย่างชัดเจน

เมื่อผลตอบแทนในประเทศสูงขึ้น นักลงทุนจึงเริ่มคำนวณใหม่ว่า การลงทุนในญี่ปุ่นอาจให้ผลตอบแทนที่ใกล้เคียงกับต่างประเทศโดยไม่ต้องรับความเสี่ยงค่าเงินหรือค่าใช้จ่ายในการป้องกันความเสี่ยง (hedging)

งานวิจัยของ TD Economics ระบุว่าการเปลี่ยนผ่านของญี่ปุ่นสู่ “สภาพแวดล้อมดอกเบี้ยบวกอย่างมีนัยสำคัญ” กำลังทำให้เงินลงทุนของสถาบันญี่ปุ่นไหลออกไปต่างประเทศน้อยลง

ค่าเงินเยนและราคาน้ำมันก็มีบทบาท

อีกปัจจัยสำคัญคือค่าเงิน

ในบางช่วงของปี 2026 ค่าเงินเยนอยู่ใกล้ระดับ ประมาณ 160 เยนต่อดอลลาร์ ซึ่งเป็นระดับที่สร้างความกังวลเรื่องเงินเฟ้อจากการนำเข้า

ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่ต้องนำเข้าพลังงานจำนวนมาก ดังนั้นเมื่อค่าเงินเยนอ่อนและราคาน้ำมันสูงขึ้น ต้นทุนพลังงานในประเทศจะเพิ่มขึ้นทันที และอาจดันเงินเฟ้อให้สูงขึ้น

เมื่อเงินเฟ้อมีแนวโน้มเพิ่ม นักลงทุนจำนวนมากจึงคาดว่า BOJ อาจจำเป็นต้อง ขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติม เพื่อควบคุมราคา

ในสถานการณ์เช่นนี้ การถือพันธบัตรต่างประเทศระยะยาวอาจมีความเสี่ยงมากขึ้น เพราะหากอัตราดอกเบี้ยทั่วโลกเพิ่มขึ้น ราคาพันธบัตรจะลดลง

ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และความผันผวนของราคาพลังงานก็ยิ่งทำให้ตลาดกังวลว่าเงินเฟ้ออาจกลับมาแรงอีกครั้ง ส่งผลให้ตลาดพันธบัตรทั่วโลกปรับตัวลงในบางช่วง

การเปลี่ยนทิศนโยบายของ BOJ

แก่นของเรื่องทั้งหมดอยู่ที่การเปลี่ยนแปลงนโยบายการเงินของธนาคารกลางญี่ปุ่น

หลายปีที่ผ่านมา BOJ ใช้นโยบายดอกเบี้ยติดลบและการควบคุมเส้นอัตราผลตอบแทน (yield‑curve control) เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

แต่ปัจจุบัน BOJ กำลังค่อย ๆ ปรับนโยบายเข้าสู่ภาวะปกติ และตลาดเริ่มคาดการณ์ว่าจะมี การขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติมในอนาคต

การเปลี่ยนแปลงนี้มีความสำคัญในระดับโลก เพราะสถาบันการเงินญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในผู้ซื้อพันธบัตรรัฐบาลต่างประเทศรายใหญ่ที่สุดมาโดยตลอด

เมื่อผลตอบแทนในประเทศสูงขึ้น ความจำเป็นที่จะต้องส่งเงินลงทุนไปต่างประเทศก็ลดลง นั่นหมายถึง อุปสงค์ในตลาดพันธบัตรโลกกำลังเปลี่ยนโครงสร้าง

ผลกระทบต่อตลาดพันธบัตรสหรัฐ อังกฤษ และญี่ปุ่น

ผลกระทบของการเคลื่อนไหวนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในญี่ปุ่น

สหรัฐอเมริกา

ญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในผู้ถือครองพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐรายใหญ่ที่สุดของโลก

หากนักลงทุนญี่ปุ่นลดการซื้อหรือขายพันธบัตรที่ถืออยู่ ตลาดสหรัฐจะสูญเสียแหล่งอุปสงค์ที่มั่นคงรายหนึ่ง ซึ่งอาจทำให้ อัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวของสหรัฐปรับตัวสูงขึ้น หากต้องดึงดูดผู้ซื้อรายอื่น

สหราชอาณาจักร

สถานการณ์คล้ายกันสามารถเกิดขึ้นกับพันธบัตรรัฐบาลอังกฤษ (gilts) เนื่องจากนักลงทุนสถาบันญี่ปุ่นเคยเป็นผู้ซื้อพันธบัตรระยะยาวในตลาดพัฒนาแล้วหลายประเทศ

หากเงินทุนเหล่านี้ชะลอหรือไหลกลับญี่ปุ่น อัตราผลตอบแทนในตลาดพันธบัตรยุโรปและอังกฤษก็อาจเผชิญแรงกดดันเช่นกัน

ญี่ปุ่นเอง

ในประเทศ ผลตอบแทนที่สูงขึ้นถือเป็นข่าวดีสำหรับผู้ฝากเงินและนักลงทุนระยะยาว แต่ก็ทำให้ ต้นทุนการกู้ยืมของรัฐบาลญี่ปุ่นเพิ่มขึ้น

เนื่องจากญี่ปุ่นมีหนี้สาธารณะระดับสูงที่สุดประเทศหนึ่งของโลก การเพิ่มขึ้นของอัตราดอกเบี้ยจึงอาจสร้างแรงกดดันทางการคลังในระยะยาว

ทำไมประเด็นนี้ถึงถูกหยิบยกในเวที G7

การเปลี่ยนแปลงของเงินทุนญี่ปุ่นไม่ได้เป็นเพียงเรื่องภายในประเทศ แต่กำลังกลายเป็นประเด็นระดับโลก

เจ้าหน้าที่ญี่ปุ่นระบุว่า อัตราผลตอบแทนพันธบัตรในญี่ปุ่น สหรัฐ และอังกฤษกำลังปรับตัวขึ้นพร้อมกัน และมีผลกระทบต่อกันและกัน

ในบริบทนี้ ความผันผวนของตลาดพันธบัตรโลกและความเสี่ยงเงินเฟ้อ—รวมถึงปัจจัยจากราคาพลังงาน—กลายเป็นหัวข้อสำคัญในการประชุม รัฐมนตรีคลัง G7 ที่กรุงปารีส ซึ่งกำลังพยายามหาทางรับมือกับความไม่สมดุลของเศรษฐกิจโลกและความไม่แน่นอนทางการเงิน

ภาพใหญ่: การตั้งราคาใหม่ของตลาดพันธบัตรโลก

การที่ญี่ปุ่นเริ่มปรับนโยบายการเงินเข้าสู่ภาวะปกติอาจเป็นสัญญาณว่า ยุคของดอกเบี้ยญี่ปุ่นที่ต่ำมากจนเงินทุนไหลออกสู่โลกกำลังสิ้นสุดลง

ผลลัพธ์ที่อาจตามมา ได้แก่

• ความต้องการซื้อพันธบัตรต่างประเทศจากนักลงทุนญี่ปุ่นลดลง
• อัตราผลตอบแทนในสหรัฐและยุโรปไวต่อแรงกดดันเงินเฟ้อและการออกพันธบัตรมากขึ้น
• ต้นทุนการกู้ยืมของรัฐบาลและบริษัททั่วโลกมีแนวโน้มสูงขึ้น

แม้การนำเงินทุนกลับประเทศจะเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป แต่เนื่องจากญี่ปุ่นมีฐานเงินออมขนาดใหญ่ การเปลี่ยนทิศทางเพียงเล็กน้อยก็สามารถส่งผลต่อเงื่อนไขทางการเงินทั่วโลกได้

คำถามสำคัญสำหรับนักลงทุนและผู้กำหนดนโยบายในตอนนี้คือ การปรับตัวของตลาดจะเกิดขึ้นเร็วแค่ไหน และเศรษฐกิจโลกจะปรับตัวอย่างไรในยุคที่ตลาดพันธบัตรไม่ได้ถูกพยุงด้วยดอกเบี้ยญี่ปุ่นที่ต่ำเป็นพิเศษอีกต่อไป