คำสั่งซื้อเซมิคอนดักเตอร์กำลังกลับสู่จีน ท่ามกลางบูม AI ที่เปลี่ยนสมดุลโรงงานชิปโลก

กระแสความต้องการ ชิปสำหรับปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่พุ่งสูงทั่วโลกกำลังเปลี่ยนสมดุลของห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์อย่างเงียบ ๆ ผลกระทบที่เห็นชัดคือกำลังการผลิตของโรงงานชิประดับสูงถูกใช้ไปกับชิป AI มากขึ้น จนทำให้ชิปรุ่นเก่าหรือ mature‑node เริ่มขาดแคลน และผลักดันให้ลูกค้าบางส่วนกลับไปสั่งผลิตกับโรงงานในจีนแทน

ผลประกอบการล่าสุดของ Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC) ซึ่งเป็นผู้ผลิตชิปแบบรับจ้าง (foundry) รายใหญ่ที่สุดของจีน สะท้อนแนวโน้มนี้ได้อย่างชัดเจน

กระแส AI กำลังดึงกำลังผลิตไปสู่ชิปขั้นสูง

ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความต้องการชิปสำหรับ AI เช่น GPU และตัวเร่งการประมวลผล (AI accelerators) เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว บริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ เช่น Nvidia และ Apple ต่างสั่งผลิตชิปขั้นสูงจำนวนมากจากโรงงานชั้นนำอย่าง TSMC

TSMC รายงานรายได้ไตรมาสแรกปี 2026 ประมาณ 35.9 พันล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นกว่า 40% เมื่อเทียบกับปีก่อน โดยแรงขับสำคัญมาจากความต้องการชิป AI

เนื่องจากชิปประเภทนี้มีมาร์จิ้นสูงกว่า โรงงานชิปจึงให้ความสำคัญกับกำลังการผลิตสำหรับชิปขั้นสูงก่อน ส่งผลให้กำลังผลิตสำหรับชิป mature‑node ซึ่งใช้ในอุตสาหกรรมทั่วไปเริ่มตึงตัว

Zhao Haijun ซีอีโอร่วมของ SMIC ระบุว่า ความต้องการ AI ได้ผลักดันให้ชิปบางประเภท เช่น ชิปจัดการพลังงาน (power‑management chips) ที่ผลิตด้วยเทคโนโลยีรุ่นเก่าเริ่มเข้าสู่ภาวะขาดแคลน

ทำไมลูกค้าต่างชาติหันกลับมาหาโรงงานจีน

เมื่อกำลังผลิตในโรงงานต่างประเทศถูกใช้ไปกับชิป AI มากขึ้น ลูกค้าบางรายจึงเริ่มหันไปมองหาทางเลือกอื่น

SMIC เปิดเผยในการประชุมผลประกอบการว่า คำสั่งซื้อจากลูกค้าต่างประเทศกำลังเพิ่มขึ้น เพราะโรงงานในหลายประเทศมีข้อจำกัดด้านกำลังผลิตจากกระแส AI

เหตุผลสำคัญมีหลายปัจจัย เช่น

• โรงงานชิประดับแนวหน้ามุ่งผลิตชิป AI และหน่วยความจำความเร็วสูงที่ให้กำไรสูงกว่า
• ความต้องการชิปรุ่นเก่าสำหรับอุตสาหกรรมรถยนต์ เครื่องจักร และ IoT ยังคงสูง
• จีนได้ลงทุนขยายกำลังผลิตในเทคโนโลยี mature‑node อย่างต่อเนื่อง

ผลลัพธ์คือโครงสร้างของห่วงโซ่อุปทานเริ่มแบ่งบทบาทชัดขึ้น: โรงงานระดับแนวหน้ามุ่งผลิตชิปขั้นสูง ขณะที่คำสั่งซื้อชิปรุ่นเก่าบางส่วนไหลไปยังผู้ผลิตในจีน

ผลประกอบการ SMIC ไตรมาส 1 ปี 2026

ข้อมูลล่าสุดของ SMIC แสดงให้เห็นว่าความต้องการกำลังผลิตยังอยู่ในระดับสูง

ใน ไตรมาส 1 ปี 2026 บริษัทรายงานว่า

• รายได้: 2.5055 พันล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้น 0.7% จากไตรมาสก่อน และประมาณ 11.5% จากปีก่อน
• อัตรากำไรขั้นต้น: 20.1% สูงขึ้นเล็กน้อยจากไตรมาสก่อน
• กำไรสุทธิ: ประมาณ 197 ล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นราว 5% จากปีก่อน แม้ต่ำกว่าที่นักวิเคราะห์คาดเพราะค่าใช้จ่ายดำเนินงานเพิ่มขึ้น

ขณะเดียวกัน อัตราการใช้กำลังการผลิตของบริษัทยังสูงมาก โดยอยู่ที่ประมาณ 93.1% ในไตรมาสเดือนมีนาคม แม้บริษัทกำลังขยายกำลังผลิตเพิ่มเติม

ตัวเลขระดับนี้สะท้อนว่าเส้นการผลิตของ SMIC ยังคงถูกใช้งานอย่างหนาแน่น โดยเฉพาะสำหรับเทคโนโลยี mature‑node

แนวโน้มไตรมาส 2 บ่งชี้ดีมานด์ยังแรง

ผู้บริหารของ SMIC คาดว่าแนวโน้มนี้จะต่อเนื่องไปในไตรมาสถัดไป

แนวทางคาดการณ์ (guidance) สำหรับ ไตรมาส 2 ปี 2026 ระบุว่า

• รายได้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น 14–16% จากไตรมาสก่อน
• อัตรากำไรขั้นต้นคาดอยู่ที่ 20–22%

ตัวเลขดังกล่าวสูงกว่าที่ตลาดคาดการณ์ไว้ก่อนหน้า และบ่งชี้ว่าความต้องการผลิตชิปยังแข็งแกร่ง

บทบาทที่เพิ่มขึ้นของจีนในชิปรุ่นเก่า

ยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์ของจีนในช่วงหลายปีที่ผ่านมาเน้นไปที่การขยายกำลังผลิต mature‑node อย่างหนัก

การวิเคราะห์ของ CSIS ระบุว่า ระหว่างปี 2014–2025 กำลังผลิตชิปรุ่นเก่าในจีนเพิ่มขึ้น เร็วกว่าความต้องการโลกถึง 4 เท่า และปัจจุบันคิดเป็นประมาณ ครึ่งหนึ่งของกำลังผลิตทั่วโลก

ชิปประเภทนี้ ซึ่งบางครั้งเรียกว่า legacy หรือ foundational chips ถูกใช้งานอย่างกว้างขวางในผลิตภัณฑ์จำนวนมาก เช่น

• รถยนต์และเครื่องจักรอุตสาหกรรม
• อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค
• ระบบจัดการพลังงาน
• อุปกรณ์สื่อสาร

เนื่องจากชิปเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องมือการผลิตขั้นสูงที่สุด จีนจึงสามารถขยายกำลังผลิตในกลุ่มนี้ได้ต่อเนื่อง แม้จะเผชิญข้อจำกัดด้านการส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูงจากบางประเทศ

ผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานชิปโลก

เมื่อรวมปัจจัยทั้งหมดเข้าด้วยกัน อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์กำลังเข้าสู่โครงสร้างใหม่บางส่วน

• การผลิตชิปขั้นสูง กระจุกตัวมากขึ้นในบริษัทชั้นนำ เช่น TSMC และ Samsung ซึ่งกำลังรับคำสั่งซื้อชิป AI จำนวนมาก
• การผลิตชิปรุ่นเก่า กระจายตัวมากขึ้นในหลายประเทศ โดยจีนมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
• ห่วงโซ่อุปทานอาจแบ่งชั้นมากขึ้น โดยแต่ละภูมิภาคเชี่ยวชาญคนละส่วนของการผลิต

ในระยะสั้น โรงงานจีนยังไม่น่าจะเข้ามาแทนผู้ผลิตระดับแนวหน้าในชิป AI ขั้นสูงได้ แต่ด้วยขนาดกำลังผลิตที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในกลุ่ม legacy‑node จีนกำลังกลายเป็นเสาหลักสำคัญที่ช่วยรองรับความต้องการชิปพื้นฐานของโลก

กล่าวอีกอย่างหนึ่ง กระแส AI ไม่ได้เปลี่ยนแค่เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เท่านั้น แต่ยัง กำลังเปลี่ยนแผนที่การผลิตชิปของโลก ไปพร้อมกันด้วย