ประเด็นสำคัญคือ ตัวเลขที่ดีที่สุดในตอนนี้ไม่ได้มาจากงบดุลทางการของรัฐบาลแบบครบถ้วน แต่มาจากข้อมูลบนบล็อกเชน รายงานตลาดคริปโต และการติดตามวอลเล็ตที่เชื่อมโยงกับรัฐบาลภูฏานหรือหน่วยงานรัฐ . ดังนั้นคำตอบจึงควรอ่านเป็นช่วงประมาณการ ไม่ใช่ยอดปิดบัญชีอย่างเป็นทางการ
ภาพรวมที่เห็นคือภูฏานกำลังเจอแรงกดดันพร้อมกัน 3 ด้าน: BTC ที่ขุดได้ใหม่เพิ่มช้าลง ความต้องการเงินสดระยะใกล้สูงขึ้น และภาระเงินทุนสำหรับโครงการพัฒนาประเทศ รวมถึง Gelephu Mindfulness City .
รายงานหลายฉบับระบุว่ามีการโอนเหรียญจากวอลเล็ตที่เชื่อมโยงกับ Royal Government of Bhutan และ Druk Holding & Investments ไปยังปลายทางที่เกี่ยวข้องกับกระดานซื้อขายหรือคู่สัญญาซื้อขายนอกกระดาน หรือ OTC ซึ่งมักถูกใช้เพื่อลดแรงกระแทกต่อราคาตลาดเปิด .
ตัวเลขใช้งานที่สมเหตุสมผลที่สุด ณ ช่วงเมษายน–พฤษภาคม 2026 คือ ภูฏานขายหรือเคลื่อนย้าย Bitcoin ในปี 2026 ไปแล้วราว 215–234 ล้านดอลลาร์ และยังถืออยู่ประมาณ 3,500–3,800 BTC . แต่เพราะตัวเลขเหล่านี้อนุมานจากการเคลื่อนไหวของวอลเล็ตและข้อมูลจากบุคคลที่สาม จึงยังควรมองเป็นประมาณการ ไม่ใช่รายงานบัญชีทางการของรัฐบาล .
เหตุที่แต่ละสำนักรายงานตัวเลขไม่เท่ากัน เป็นเพราะยอดรวมเปลี่ยนเร็วตามธุรกรรมใหม่บนบล็อกเชน และยังขึ้นอยู่กับราคาที่ใช้คำนวณในวันรายงานด้วย
| ช่วงเวลาที่รายงาน | ตัวเลขที่ถูกระบุ |
|---|---|
| ต้นมีนาคม 2026 | มีการเคลื่อนย้าย BTC และ USDT จากวอลเล็ตที่เชื่อมโยงกับภูฏานรวมประมาณ 42.5 ล้านดอลลาร์ นับตั้งแต่ต้นปี . |
| ปลายมีนาคม 2026 | ธุรกรรม 519.7 BTC มูลค่าราว 36.75 ล้านดอลลาร์ ทำให้ยอดเงินไหลออกที่ถูกรายงานในปี 2026 สูงกว่า 152 ล้านดอลลาร์ และเหลือการถือครองใกล้ 4,453 BTC . |
| ต้นเมษายน 2026 | มีรายงานการโอนเพิ่ม รวมถึง 319.7 BTC มูลค่าประมาณ 22.7 ล้านดอลลาร์ . |
| 10–11 เมษายน 2026 | รายงานบางฉบับประเมินว่าการชำระบัญชีหรือการขายในปี 2026 สูงกว่า 233 ล้านดอลลาร์ เหลือถือราว 3,774 BTC มูลค่าประมาณ 272.5 ล้านดอลลาร์ ตามราคาขณะนั้น . |
| 1 พฤษภาคม 2026 | รายงานภายหลังประเมินยอดขายปี 2026 สูงกว่า 215 ล้านดอลลาร์ และทุนสำรองลดเหลือประมาณ 3,500 BTC ภายในเดือนเมษายน . |
ดังนั้นคำตอบที่สะอาดกว่าการยึดตัวเลขเดียวคือ: ภูฏานน่าจะขายหรือเคลื่อนย้าย Bitcoin ในปี 2026 ไปแล้วประมาณ 215–234 ล้านดอลลาร์ และเหลือถือราว 3,500–3,800 BTC ภายในเดือนเมษายน 2026 . ส่วนต่างของตัวเลขเกิดจากวันตัดข้อมูล สมมติฐานราคา และข้อเท็จจริงสำคัญที่ว่า การเคลื่อนไหวของวอลเล็ตไม่เท่ากับงบดุลรัฐที่เผยแพร่อย่างเป็นทางการ .
กลยุทธ์ Bitcoin ของภูฏานเริ่มจากข้อได้เปรียบที่จับต้องได้ คือไฟฟ้าพลังน้ำต้นทุนต่ำ ซึ่งช่วยให้การขุด Bitcoin ของรัฐมีต้นทุนด้านพลังงานที่แข่งขันได้ . แต่รายงานปี 2026 ระบุว่ากระแส BTC ที่ขุดได้ใหม่ชะลอหรือหยุดลง ขณะที่การไหลออกจากวอลเล็ตกลับเร่งตัวขึ้น .
ปัจจัยหลักที่ถูกรายงานคือ Bitcoin halving ปี 2024 และ ความยากในการขุดที่สูงขึ้น . Halving ทำให้รางวัล BTC ต่อบล็อกลดลงครึ่งหนึ่ง ส่วนความยากในการขุดที่เพิ่มขึ้นหมายถึงนักขุดทั่วโลกแข่งขันกันมากขึ้นเพื่อรางวัลจำนวนเดิมหรือน้อยลง
พูดง่าย ๆ คือ ไฟฟ้าพลังน้ำยังช่วยลดต้นทุนของภูฏานได้ แต่ไม่ได้แปลว่าจะขุด BTC ได้มากพอชดเชยการขายในอัตราปี 2026 เสมอไป .
Gelephu Mindfulness City หรือ GMC เป็นโครงการเขตบริหารพิเศษและศูนย์กลางเศรษฐกิจในภาคใต้ของภูฏาน . เดือนธันวาคม 2025 ภูฏานประกาศ Bitcoin Development Pledge โดยระบุกรอบจัดสรร Bitcoin ได้สูงสุด 10,000 BTC ซึ่งรายงานในขณะนั้นตีมูลค่าประมาณ 860 ล้านถึง 1 พันล้านดอลลาร์ เพื่อสนับสนุนโครงการนี้ .
ช่วงแรก รายงานอธิบายคำมั่นดังกล่าวในฐานะยุทธศาสตร์คลังระยะยาว เช่น การใช้ Bitcoin เป็นหลักประกัน การทำกลยุทธ์สร้างผลตอบแทน หรือการถือระยะยาว มากกว่าการขายทันที . แต่รายงานการไหลออกในปี 2026 เริ่มเชื่อมโยงการขาย BTC จริงกับความต้องการเงินทุนสำหรับโครงสร้างพื้นฐานระดับชาติและ Gelephu Mindfulness City .
นี่คือจุดที่สมการเปลี่ยน: การขาย BTC ช่วยเปลี่ยนสินทรัพย์ดิจิทัลเป็นเงินสดที่ใช้จ่ายได้ทันที แต่ก็ลดทุนสำรองที่อาจใช้หนุนภาระผูกพันในอนาคต . หากการถือครองที่ถูกรายงานเหลือราว 3,500–3,800 BTC จริง ตัวเลขนี้ต่ำกว่ากรอบคำมั่นสูงสุด 10,000 BTC อย่างมาก เว้นแต่จะมีการขุดใหม่ เงินสำรองอื่น หรือโครงสร้างการเงินแบบอื่นเข้ามาเติมช่องว่าง .
คำตอบขึ้นอยู่กับว่าเราใช้คำว่า พอ ในความหมายไหน หากหมายถึงการมี Bitcoin ครบตามกรอบสูงสุด 10,000 BTC ที่เคยประกาศ ตัวเลขที่รายงานล่าสุดดูไม่พอ เพราะทุนสำรองที่ถูกติดตามอยู่ในช่วงประมาณ 3,500–3,800 BTC .
แต่หากหมายถึงการใช้ BTC เป็นแหล่งสภาพคล่องระยะใกล้ การขายบางส่วนอาจช่วยจ่ายเงินให้โครงสร้างพื้นฐาน งานเตรียมพื้นที่ หรือการพัฒนาเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องกับ GMC ได้ . จุดแลกเปลี่ยนคือ ยิ่งขายเพื่อเงินสดมากเท่าไร กันชน Bitcoin สำหรับอนาคตก็ยิ่งบางลงเท่านั้น
กรณีเงินสำรองอาจหมดราวเดือนกันยายนควรมองเป็น สัญญาณเตือนจากอัตราการขาย ไม่ใช่เส้นตายทางการของรัฐบาล
ตัวอย่างเช่น รายงานเดือนเมษายนฉบับหนึ่งประเมินว่าภูฏานชำระบัญชี Bitcoin ในปี 2026 ไปประมาณ 233.75 ล้านดอลลาร์ และเหลือถือครองมูลค่าประมาณ 272.5 ล้านดอลลาร์ . ต่อมา รายงานเดือนพฤษภาคมระบุยอดขายสูงกว่า 215 ล้านดอลลาร์ และเหลือสำรองราว 3,500 BTC . หากขายต่อด้วยความเร็วใกล้เดิมในเชิงมูลค่าดอลลาร์ ทุนสำรองที่ถูกติดตามอาจเข้าสู่โซนเสี่ยงในช่วงปลายไตรมาส 3 หรือต้นไตรมาส 4
อย่างไรก็ตาม สมมติฐานนี้อ่อนไหวมาก ราคา BTC ที่สูงขึ้น การชะลอขาย การกลับมามี BTC จากการขุดใหม่ หรือเงินสำรองที่ไม่ได้อยู่ในวอลเล็ตที่ถูกติดตาม จะยืดระยะเวลาออกไปได้ ตรงกันข้าม หากขายเร็วขึ้นหรือราคา BTC ลดลง ระยะเวลานั้นก็สั้นลงได้เช่นกัน ที่สำคัญ รัฐบาลยังไม่ได้เผยแพร่ตารางการขายหรือแผนชำระบัญชีแบบละเอียดต่อสาธารณะ .
ภูฏานไม่ได้แค่ทิ้งสินทรัพย์ที่นอนนิ่งในคลัง แต่กำลังแปลงทุนสำรอง Bitcoin ที่ขุดด้วยพลังน้ำให้เป็นเงินทุนพัฒนา ในช่วงที่เศรษฐศาสตร์ของการขุดไม่เอื้อเท่าเดิม และ Gelephu Mindfulness City ต้องการเงินทุนจริง .
ตัวเลขที่มีหลักฐานรองรับมากที่สุดคือ ภูฏานขายหรือเคลื่อนย้าย BTC ในปี 2026 ไปแล้วประมาณ 215–234 ล้านดอลลาร์ และยังเหลือถือประมาณ 3,500–3,800 BTC ภายในเดือนเมษายน . ทุนสำรองนี้จะพอประคองโครงการเมืองใหม่ได้นานแค่ไหน ขึ้นอยู่กับ 3 เรื่องใหญ่: ความเร็วในการขาย ราคา Bitcoin และความสามารถในการเติมคลังจากการขุดหรือแหล่งเงินทุนอื่น