ชิป A20 Pro มูลค่า 1 พันล้านดอลลาร์ค้างที่ TSMC เพราะขาด DRAM — iPhone 18 Pro และ iPhone Ultra อาจของขาด

จุดติดขัดอยู่ที่ การแพ็กเกจจิ้งขั้นสูง (advanced packaging) ซึ่งเป็นขั้นตอนนำชิปประมวลผลไปประกบกับหน่วยความจำก่อนส่งต่อให้โรงงานประกอบอุปกรณ์ โดย iPhone 18 Pro ถูกคาดว่าจะใช้เทคโนโลยี Wafer-Level Multi-Chip Module (WMCM) ที่เชื่อมหน่วยความจำ DRAM ประสิทธิภาพสูงเข้ากับตัวประมวลผลตั้งแต่ระดับเวเฟอร์

เมื่อ DRAM ที่ต้องใช้ในขั้นตอนดังกล่าวมาถึงไม่ทัน เวเฟอร์ A20 Pro ที่ผลิตเสร็จแล้วจึงยังแพ็กเกจจิ้งต่อไม่ได้ มีรายงานว่ามูลค่าชิปที่ค้างอยู่ในคลังของ TSMC อยู่ที่ประมาณ 1 พันล้านดอลลาร์

ทำไมกระแส AI จึงทำให้มือถือขาดแคลนหน่วยความจำ

ต้นเหตุสำคัญคือการขยายศูนย์ข้อมูล AI ทั่วโลก ซึ่งต้องใช้ DRAM และหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูง หรือ HBM (High-Bandwidth Memory) ในปริมาณมาก ความต้องการดังกล่าวทำให้กำลังการผลิตถูกดึงออกจากหน่วยความจำสำหรับอุปกรณ์พกพาอย่าง LPDDR5X ที่ iPhone ใช้งาน

ผู้ผลิตรายใหญ่ เช่น Micron, SK hynix และ Samsung จึงมีแรงจูงใจที่จะจัดสรรกำลังการผลิตให้หน่วยความจำสำหรับเซิร์ฟเวอร์และระบบ AI ซึ่งมีอัตรากำไรสูงกว่า แทนที่จะเพิ่มซัพพลายให้ตลาดมือถือ

สถานการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงที่เหลือเวลาไม่ถึงหกสัปดาห์ก่อนกำหนดเปิดตัว iPhone รุ่นใหม่ในเดือนกันยายน 2026 ตามรายงาน Apple และพันธมิตรด้านการประกอบกำลังเร่งหา DRAM ให้เพียงพอ

ผลกระทบต่อ iPhone 18 Pro และ iPhone Ultra

รุ่นที่ถูกจับตา ได้แก่ iPhone 18 Pro, iPhone 18 Pro Max และ iPhone จอพับรุ่นแรกของ Apple ซึ่งมีข่าวลือว่าอาจใช้ชื่อ iPhone Ultra

• สินค้าเปิดตัวอาจมีจำนวนจำกัด: นักวิเคราะห์คาดว่า iPhone 18 Pro และ Pro Max อาจขายหมดอย่างรวดเร็วในช่วงเปิดพรีออร์เดอร์ และตามมาด้วยระยะเวลารอรับเครื่องที่ยาวนาน
• iPhone Ultra อาจได้รับผลกระทบเช่นกัน: หากใช้ชิ้นส่วนหน่วยความจำในห่วงโซ่อุปทานเดียวกัน รุ่นจอพับก็มีแนวโน้มเผชิญปัญหาสินค้าขาดช่วงเปิดตัว
• การจัดส่งอาจล่าช้า: รายงานบางส่วนมองว่า หาก Apple ไม่สามารถเร่งการแพ็กเกจจิ้งชิปที่ค้างอยู่ได้ การเปิดตัว iPhone 18 โดยรวมอาจต้องเผชิญความล่าช้าหรือมีสินค้าให้ซื้อจำกัด

อย่างไรก็ตาม รายงานอีกส่วนระบุว่า Apple และคู่ค้าคาดว่าจะยังพยายามจัดส่งสินค้าให้ทันความต้องการระลอกแรกในเดือนกันยายน ความกังวลหลักจึงอยู่ที่สต็อกหลังช่วงเปิดตัว ระยะเวลารอเครื่อง และสินค้าในหน้าร้าน

ราคาอาจสูงขึ้นตามต้นทุน DRAM

นอกจากทำให้ผลิตช้าลงแล้ว DRAM ที่ขาดตลาดยังทำให้ต้นทุนชิ้นส่วนเพิ่มขึ้น Micron ซึ่งเป็นหนึ่งในซัพพลายเออร์หลักของ Apple รวมถึง SK hynix และ Samsung ถูกระบุว่ากำลังเรียกเก็บราคาหน่วยความจำสูงขึ้นจากภาวะซัพพลายตึงตัว

มีรายงานว่า Tim Cook ซีอีโอ Apple มองว่าการขึ้นราคาสินค้าหลายกลุ่มเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงได้ยาก ขณะที่ TechInsights ประเมินว่า iPhone 18 Pro อาจมีราคาเพิ่มขึ้นราว 270 ดอลลาร์ เมื่อเทียบกับ iPhone 17 Pro ซึ่งเริ่มต้นที่ 1,099 ดอลลาร์ ส่งผลให้ราคาเริ่มต้นโดยประมาณอาจอยู่ในช่วง 1,299–1,371 ดอลลาร์

ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นการประเมิน ไม่ใช่ราคาขายปลีกที่ Apple ประกาศอย่างเป็นทางการ นอกจากนี้ IDC ยังเคยคาดการณ์ก่อนหน้านี้ว่า iPhone 18 Pro อาจแพงขึ้นได้สูงสุดประมาณ 200 ดอลลาร์

ทำไม Apple หาแหล่ง DRAM ใหม่จาก CXMT ไม่สำเร็จ

Apple มีรายงานว่าพยายามติดต่อ ChangXin Memory Technologies (CXMT) ผู้ผลิตหน่วยความจำจากจีน เพื่อเพิ่มแหล่งจัดซื้อและลดการพึ่งพาผู้ผลิตรายใหญ่เดิม แต่ทางเลือกนี้ยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้ในระยะสั้นด้วยเหตุผลหลายประการ

• CXMT ไม่ยอมลดราคา: รายงานระบุว่า Apple ต้องการราคาที่ต่ำกว่าซัพพลายเออร์เกาหลีอย่าง Samsung และ SK hynix แต่ CXMT เสนอราคาไม่ต่ำกว่า และอาจสูงกว่าด้วยซ้ำ
• CXMT มีอำนาจต่อรองจากตลาดในประเทศ: ความต้องการจากผู้ผลิตสมาร์ตโฟนจีน เช่น Huawei และ Xiaomi ทำให้ CXMT ไม่จำเป็นต้องแข่งขันเพื่อแย่งคำสั่งซื้อจาก Apple ด้วยการลดราคา
• ติดข้อจำกัดจากสหรัฐฯ: CXMT อยู่ในบัญชีดำของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ จากข้อกล่าวหาเรื่องความเชื่อมโยงกับกองทัพปลดแอกประชาชนจีน Apple จึงอาจต้องขอใบอนุญาตจากรัฐบาลสหรัฐฯ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ไม่แน่นอนและใช้เวลา
• ยังต้องผ่านการทดสอบและประเมินคุณภาพ: แม้จะได้รับอนุมัติ หน่วยความจำของ CXMT ก็ยังต้องผ่านการทดสอบด้านประสิทธิภาพ ความเสถียร และความน่าเชื่อถือให้เป็นไปตามมาตรฐานของอุปกรณ์ระดับพรีเมียม รายงานจาก Bank of America ประเมินว่าการนำ DRAM ของ CXMT มาใช้ในวงกว้างยังไม่น่าเกิดขึ้น
• อาจเป็นเพียงเครื่องมือต่อรอง: นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่า Apple ติดต่อ CXMT เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองกับ Micron, SK hynix และ Samsung มากกว่าจะใช้เป็นแหล่งซัพพลายหลักในทันที เมื่อ CXMT ไม่ยอมเสนอราคาต่ำกว่า กลยุทธ์ดังกล่าวจึงไม่ให้ผลตามที่คาด

บทสรุป: คอขวดของ iPhone รุ่นใหม่อยู่ที่ “หน่วยความจำ” ไม่ใช่ชิปประมวลผล

กรณี A20 Pro สะท้อนว่าห่วงโซ่การผลิตชิปสมัยใหม่อาจติดขัดได้ แม้ตัวประมวลผลจะผลิตสำเร็จและมีอัตราผลิตที่ดี เพราะการออกแบบ WMCM ทำให้ DRAM กลายเป็นชิ้นส่วนที่ต้องมีพร้อมก่อนแพ็กเกจจิ้งจะเสร็จสมบูรณ์

เมื่อความต้องการจากศูนย์ข้อมูล AI แย่งกำลังการผลิตไปจากตลาดมือถือ Apple จึงเผชิญแรงกดดันพร้อมกันทั้งด้านปริมาณสินค้า ต้นทุน และกำหนดการเปิดตัว สำหรับผู้บริโภค สิ่งที่ควรเตรียมรับมือคือสต็อก iPhone 18 Pro และ iPhone Ultra ที่อาจมีจำกัด ระยะเวลาจัดส่งที่ยาวขึ้น และราคาที่อาจสูงกว่ารุ่นก่อน แม้ Apple จะยังพยายามทำให้สินค้าระลอกแรกวางจำหน่ายได้ตามกำหนดก็ตาม