สต็อกน้ำมันโลกกำลังหายไปอย่างรวดเร็ว เกิดอะไรขึ้นกับตลาดพลังงานในปี 2026

ตลาดน้ำมันโลกในปี 2026 กำลังเผชิญการลดลงของสต็อกน้ำมันอย่างรวดเร็วผิดปกติ หนึ่งในปัจจัยหลักคือความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ในอ่าวเปอร์เซีย ซึ่งทำให้การส่งออกและการขนส่งน้ำมันผ่าน ช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญของพลังงานโลก เกิดความไม่แน่นอนอย่างมาก

เมื่ออุปทานน้ำมันลดลง แต่ความต้องการยังคงอยู่ ตลาดจึงต้องดึงน้ำมันจากคลังสำรองทั่วโลกมาใช้ ส่งผลให้ปริมาณสต็อกลดลงอย่างรวดเร็วและเพิ่มความผันผวนของราคา

ช่องแคบฮอร์มุซ: จุดคอขวดพลังงานของโลก

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นทางน้ำแคบ ๆ ที่เชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับตลาดพลังงานโลก โดยปกติแล้ว เกือบ 20% ของอุปทานน้ำมันโลก ต้องผ่านเส้นทางนี้ก่อนส่งไปยังเอเชีย ยุโรป และภูมิภาคอื่น ๆ

เมื่อเกิดความตึงเครียดทางทหาร ความเสี่ยงด้านความปลอดภัย หรือข้อจำกัดด้านประกันภัยสำหรับเรือบรรทุกน้ำมัน การขนส่งผ่านเส้นทางนี้สามารถลดลงอย่างรวดเร็วได้ แม้จะไม่ได้มีการปิดช่องแคบอย่างสมบูรณ์ก็ตาม

สำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานของสหรัฐ (EIA) ระบุว่าเพียงแค่ภัยคุกคามหรือความไม่แน่นอน ก็สามารถทำให้การไหลของน้ำมันสะดุด และทำให้ราคาน้ำมันมี “ค่าความเสี่ยง” เพิ่มขึ้นในตลาดโลก

สต็อกน้ำมันกำลังลดลงเร็วแค่ไหน

นักวิเคราะห์ตลาดพลังงานรายงานว่า การดึงน้ำมันจากคลังสำรองทั่วโลกกำลังเกิดขึ้นในอัตราที่รวดเร็วผิดปกติ โดยการประเมินหนึ่งระบุว่า ตั้งแต่ต้นเดือนพฤษภาคม สต็อกน้ำมันโลกถูกใช้ไปประมาณ 8.7 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งถือเป็นหนึ่งในอัตราการลดลงที่เร็วที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึก

รายงานวิเคราะห์อื่น ๆ ก็เตือนเช่นกันว่า ปริมาณสต็อกกำลังเข้าใกล้ระดับต่ำสุดในรอบหลายปี หลังตลาดน้ำมันพลิกจากภาวะล้นตลาดมาเป็นภาวะขาดแคลนจากปัญหาอุปทานในตะวันออกกลาง

สถานการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นเมื่อ ความต้องการใช้น้ำมันมากกว่าอุปทานที่มีอยู่ ทำให้ตลาดต้องใช้สต็อกที่สะสมไว้เพื่อชดเชยการขาดแคลน

การสูญเสียอุปทานจากอ่าวเปอร์เซีย

การวิเคราะห์หลายฉบับระบุว่า การผลิตและการส่งออกน้ำมันจากประเทศในอ่าวเปอร์เซียได้รับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญในช่วงวิกฤตครั้งนี้

บางการประเมินชี้ว่า มีการหยุดการผลิตหรือส่งออกน้ำมัน หลายล้านบาร์เรลต่อวัน เนื่องจากผู้ผลิตไม่สามารถขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างมั่นใจ

แม้การหยุดชะงักเพียงบางส่วนก็สามารถส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อระบบพลังงานโลกได้ นักวิเคราะห์เตือนว่าหากความตึงเครียดยืดเยื้อ ตลาดโลกอาจเผชิญกับการขาดแคลนอุปทานระดับหลายล้านบาร์เรลต่อวัน

ทำไมสต็อกน้ำมันถึงหายไปเร็วกว่าที่คิด

ในภาพรวม โลกดูเหมือนจะมีน้ำมันสำรองจำนวนมาก โดยมีการประเมินว่าเมื่อต้นปี 2026 โลกมีน้ำมันในคลังรวมกันประมาณ 8.4 พันล้านบาร์เรล ทั้งในคลังเชิงพาณิชย์ คลังสำรองของรัฐบาล และสต็อกในอุตสาหกรรม

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ชี้ว่ามีน้ำมันเพียง ประมาณ 800 ล้านบาร์เรล เท่านั้นที่สามารถนำออกมาใช้ได้อย่างรวดเร็วโดยไม่ทำให้ระบบการกลั่นหรือโลจิสติกส์เกิดปัญหา

นั่นหมายความว่า แม้ตัวเลขสต็อกโดยรวมจะดูสูง แต่ “กันชนจริง” ของระบบพลังงานโลกมีขนาดเล็กกว่าที่คิดมาก

คลังสำรองเชิงยุทธศาสตร์: เครื่องมือฉุกเฉินของรัฐบาล

หลายประเทศมี คลังสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Petroleum Reserve หรือ SPR) ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อใช้ในช่วงวิกฤต เช่น สงคราม ภัยพิบัติ หรือการหยุดชะงักของอุปทาน

รายงานบางฉบับกล่าวถึงการปล่อยน้ำมันจากคลังสำรองในระดับใหญ่เพื่อลดแรงกดดันด้านอุปทาน อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเกี่ยวกับขนาดและช่วงเวลาของการปล่อยน้ำมันเหล่านี้ไม่ได้รับการยืนยันอย่างสม่ำเสมอจากแหล่งข้อมูลทางการทั้งหมด

สิ่งที่นักวิเคราะห์เห็นตรงกันคือ คลังสำรองเหล่านี้สามารถช่วย ซื้อเวลาให้ตลาด แต่ไม่สามารถทดแทนการผลิตที่หายไปได้ในระยะยาว

ความเสี่ยงหลัก: ภาวะขาดแคลนต่อเนื่อง

ระบบพลังงานโลกต้องอาศัยสมดุลระหว่างการผลิต การขนส่ง และการบริโภค เมื่อเส้นทางสำคัญอย่างช่องแคบฮอร์มุซเกิดความไม่แน่นอน ตลาดจึงต้องใช้สต็อกน้ำมันเป็นตัวกันชน

หากการหยุดชะงักยืดเยื้อ สต็อกจะลดลงต่อไปจนกว่าจะเกิดสิ่งใดสิ่งหนึ่งต่อไปนี้

• อุปทานน้ำมันกลับมาสู่ตลาดตามปกติ
• ความต้องการลดลงเพราะราคาสูงขึ้น
• คลังสำรองเชิงยุทธศาสตร์เริ่มลดลงจนไม่สามารถใช้ได้อีก

เนื่องจากสัดส่วนการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซมีขนาดใหญ่ ความไม่แน่นอนในพื้นที่นี้จึงสามารถเปลี่ยนปัญหาอุปทานเฉพาะจุดให้กลายเป็นความตึงเครียดด้านพลังงานระดับโลกได้อย่างรวดเร็ว

สรุป

สาเหตุที่สต็อกน้ำมันโลกกำลังลดลงอย่างรวดเร็วในปี 2026 มาจากการหยุดชะงักของอุปทานในอ่าวเปอร์เซียและความเสี่ยงต่อการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นหนึ่งในเส้นทางพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก

ตัวเลขการลดลงของสต็อกที่ประเมินไว้ราว 8–9 ล้านบาร์เรลต่อวัน แสดงให้เห็นว่าคลังน้ำมันสามารถถูกใช้หมดได้เร็วเพียงใดเมื่ออุปทานหลักของโลกสะดุด

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขที่รุนแรงบางส่วนในรายงานตลาดยังมาจากแหล่งข้อมูลรอง จึงควรตีความอย่างระมัดระวัง สิ่งที่ชัดเจนที่สุดคือ ช่องแคบฮอร์มุซยังคงเป็นหัวใจของความมั่นคงด้านพลังงานโลก และความปั่นป่วนในพื้นที่นี้สามารถสั่นสะเทือนตลาดน้ำมันทั่วโลกได้ทันที