คำเตือน “วันสิ้นโลกการลงทุน” ของ BofA: ทำไม Hartnett เลือกทองคำเหนือหุ้นเทคโนโลยี

คำว่า “วันสิ้นโลกการลงทุน” ของ Bank of America (BofA) ควรอ่านเป็น คำเตือนเรื่องการกระจุกตัวของความเสี่ยงและการจัดพอร์ตระยะสั้น มากกว่าจะตีความว่าเป็นหลักฐานว่าตลาดหุ้นต้องพังในเดือนกันยายน

ประเด็นสำคัญคือ นักลงทุนจำนวนมากยังถือสินทรัพย์เสี่ยงในสัดส่วนสูง ขณะที่ต้นทุนการกู้ยืมระยะยาว ความเสี่ยงด้านเครดิต และความกังวลเรื่องการลงทุนในปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI กำลังเพิ่มขึ้น ดัชนี Bull & Bear ของ BofA ขยับขึ้นมาอยู่ที่ 9.5 ซึ่งถือว่าอยู่ลึกในเขต “ขาย” แต่ดัชนีนี้เป็นเครื่องชี้วัดอารมณ์ตลาดแบบสวนทาง ไม่ใช่เครื่องจับเวลาที่ระบุวันตลาดจะปรับตัวลงได้อย่างแม่นยำ 23

คำเตือนนี้สะท้อนอะไร

ตลาดอาจเปราะบางขึ้นหากความเสี่ยงหลายด้านส่งแรงกระทบต่อเนื่องกัน

• ความเชื่อมั่นที่เป็นบวกสุดขั้ว: ค่า Bull & Bear ที่สูงหมายความว่านักลงทุนมีสถานะเชิงบวกอยู่มากแล้ว เม็ดเงินที่จะเข้าซื้อเพิ่มเติมจึงอาจมีจำกัด และตลาดจะไวต่อข้อมูลเศรษฐกิจหรือการเปลี่ยนแปลงของคาดการณ์มากขึ้น ในอดีตดัชนีนี้มักถูกมองเป็นสัญญาณขายเมื่อความเชื่อมั่นร้อนแรงเกินไป แต่สัญญาณขายเพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าจะเข้าสู่ตลาดหมี 2023
• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวสูงขึ้น: ผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุยาวที่เพิ่มขึ้นกดดันสินทรัพย์ซึ่งมูลค่าขึ้นอยู่กับกระแสเงินสดในอนาคต และยังทำให้พันธบัตรหรือเงินสดดูน่าสนใจขึ้นเมื่อเทียบกับหุ้นเติบโตที่มีมูลค่าสูง
• ความเสี่ยงจากการจัดหาเงินทุนให้ AI: ผลสำรวจผู้จัดการกองทุนของ BofA ชี้ว่าบริษัทต่าง ๆ อาจลงทุนใน AI มากเกินไป ขณะที่รายงานอีกชุดระบุว่าฟองสบู่หุ้น AI กลายเป็นหนึ่งในความเสี่ยงปลายหางที่สำคัญ 910
• การลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงที่แออัด: เมื่อนักลงทุนจำนวนมากวางเดิมพันว่าตลาดจะขึ้นต่อ การเปลี่ยนแปลงเพียงพอประมาณของอัตราผลตอบแทน เงื่อนไขสินเชื่อ หรือแนวโน้มเศรษฐกิจ ก็อาจทำให้เกิดการลดความเสี่ยงพร้อมกันได้

ทั้งหมดนี้คือเหตุผลที่ BofA ใช้คำว่า “วันสิ้นโลก” ซึ่งหมายถึงความเป็นไปได้ของการกลับทิศอย่างรุนแรงในสถานะลงทุนที่แออัด ไม่ใช่การยืนยันว่าผลลัพธ์เฉพาะเจาะจงในเดือนกันยายนจะต้องเกิดขึ้น

ทำไมจึงควรลดหุ้นเทคโนโลยีที่มี Duration สูงและหุ้นขนาดเล็ก

หุ้นที่มี Duration สูง หรือหุ้นที่กำไรส่วนใหญ่อยู่ในอนาคตไกล จะอ่อนไหวเป็นพิเศษต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราคิดลด เมื่อผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวเพิ่มขึ้น มูลค่าปัจจุบันของกำไรที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอีกหลายปีข้างหน้าจะลดลง หากปัจจัยอื่นไม่เปลี่ยนแปลง

บริษัทที่ยังต้องพึ่งพาเงินทุนต้นทุนต่ำจะเผชิญแรงกดดันเพิ่มอีกชั้น หากส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยสินเชื่อกว้างขึ้นหรือผู้ให้กู้เข้มงวดกว่าเดิม ด้วยเหตุนี้ หุ้นเทคโนโลยีเติบโตสูงและหุ้นบริษัทขนาดเล็กจึงเป็นกลุ่มที่อาจถูกลดน้ำหนักเชิงยุทธวิธี หากความเสี่ยงหลักคือแรงกระแทกจากอัตราผลตอบแทนหรือสินเชื่อ

ไม่ได้หมายความว่าหุ้นเทคโนโลยีหรือหุ้นขนาดเล็กทุกตัวมีราคาแพงเกินไป และไม่ได้ยืนยันว่าหุ้นกลุ่มนี้จะต้องร่วงในเดือนกันยายน แต่หมายความว่าความอ่อนไหวต่อมูลค่าและการจัดหาเงินทุนทำให้กลุ่มนี้รับผลกระทบจากสถานการณ์ที่ BofA เตือนได้มากกว่า

ทางเลือกไม่จำเป็นต้องเป็นการย้ายเงินทั้งหมดจากหุ้นไปยังสินทรัพย์อื่น การตีความที่สมดุลกว่าคือ ลดการกระจุกตัวในสินทรัพย์ที่อ่อนไหวต่อดอกเบี้ยมากที่สุด แล้วเพิ่มสินทรัพย์ที่อาจเคลื่อนไหวต่างออกไปเมื่อเกิดเงินเฟ้อ เงินดอลลาร์อ่อนค่า หรือความเครียดในตลาด โดยบทวิเคราะห์ของ BofA เน้นทองคำเป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงที่ชัดเจนที่สุด ภายใต้กรอบคิดที่ลดการพึ่งพาเงินดอลลาร์ 421

ทำไม Michael Hartnett จึงชอบทองคำ

Michael Hartnett มองทองคำเป็นประกันพอร์ตจากความเสี่ยงที่เกี่ยวเนื่องกัน 3 ด้าน ได้แก่ เงินดอลลาร์อ่อนค่า การขาดทุนในตลาดพันธบัตร และเงินเฟ้อของราคาสินทรัพย์ ข้อมูลกระแสเงินทุนล่าสุดของ BofA ระบุว่า ในหนึ่งสัปดาห์มีกระแสเงินไหลเข้ากองทุนทองคำ 6.3 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือนมกราคม 2026 ตามรายงานที่อ้างถึง 421

เหตุผลเชิงโครงสร้างมาจากความเป็นไปได้ที่การขาดดุลการคลังในระดับสูง รวมถึงการกู้ยืมเพิ่มเติมเพื่อการลงทุนใน AI และศูนย์ข้อมูล จะเพิ่มปริมาณพันธบัตรในตลาด และผลักดันค่าชดเชยความเสี่ยงสำหรับการถือพันธบัตรระยะยาว หรือ Treasury term premium ให้สูงขึ้น แหล่งข้อมูลหนึ่งซึ่งอธิบายมุมมองของ Hartnett ระบุว่า หนี้รัฐบาลกลางสหรัฐฯ อาจเข้าใกล้ 50 ล้านล้านดอลลาร์ในช่วงปี 2029 2

หากนักลงทุนต้องการผลตอบแทนชดเชยที่สูงขึ้นเพื่อถือพันธบัตรรัฐบาลอายุยาว ผลตอบแทนพันธบัตรก็อาจเพิ่มขึ้นและราคาพันธบัตรลดลง หากความเชื่อมั่นต่อเงินดอลลาร์อ่อนแอลงพร้อมกัน ทองคำก็อาจมีเสน่ห์มากขึ้นในฐานะสินทรัพย์จริงที่ใช้ป้องกันความเสี่ยง

อย่างไรก็ตาม นี่คือข้อโต้แย้งเรื่อง ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนระบอบตลาด ไม่ใช่การบอกว่าหนี้ที่เพิ่มขึ้น การกู้เงินเพื่อ AI และเงินดอลลาร์อ่อนค่าจะต้องเกิดขึ้นพร้อมกันทั้งหมด

ทองคำยังแตกต่างจากพันธบัตรหรือเงินฝากธนาคาร เพราะไม่ได้เป็นคำสัญญาโดยตรงจากผู้กู้ว่าจะคืนเงินต้น นั่นไม่ได้ทำให้ทองคำปราศจากความเสี่ยง ราคาทองคำลดลงได้ ทองคำไม่สร้างกระแสรายได้ และอาจถูกกดดันเมื่อผลตอบแทนที่แท้จริงเพิ่มขึ้นหรือความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัยลดลง

ผลสำรวจ BofA สนับสนุนเป้าหมายทองคำ 4,000–5,000 ดอลลาร์หรือไม่

ข้อมูลจากผลสำรวจสนับสนุนข้อสรุปที่ระมัดระวังมากกว่าคำกล่าวว่า “ทองคำจะขึ้นต่ออย่างเดียว” รายงานผลสำรวจของ BofA ระบุว่า ผู้จัดการกองทุนสถาบันมองทองคำเป็นสินทรัพย์หลักที่มีมูลค่าสูงเกินไปน้อยที่สุดในรอบกว่า 2 ปี นั่นอาจหมายถึงยังมีพื้นที่ให้เพิ่มสัดส่วนการลงทุน แต่ไม่ใช่เป้าหมายราคาโดยตรง 6

หากทองคำจะเคลื่อนตัวไปสู่ระดับ 4,000–5,000 ดอลลาร์ต่อออนซ์อย่างต่อเนื่อง ต้องมีแรงซื้อจากหลายกลุ่ม ไม่ใช่เพียงการเก็งกำไรในตลาดฟิวเจอร์ส แต่รวมถึงการซื้อของธนาคารกลาง กระแสเงินเข้ากองทุนและกองทุนซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ รวมถึงการจัดสรรเงินของนักลงทุนรายย่อยและนักลงทุนเอกชน

ข้อมูลสถานะการลงทุนสะท้อนทั้งด้านบวกและด้านลบของเรื่องนี้ ตัวเลขที่อ้างอิงข้อมูล CFTC ระบุว่า สถานะซื้อสุทธิทองคำของกลุ่มผู้จัดการเงินเพิ่มขึ้น 3,986 สัญญา เป็น 141,648 สัญญาในสัปดาห์สิ้นสุดวันที่ 18 สิงหาคม 2026 ซึ่งชี้ถึงแรงเก็งกำไรที่กลับมา แต่ยังไม่ใช่หลักฐานอิสระว่าทองคำมีมูลค่าต่ำกว่าพื้นฐาน 34

ยิ่งสถานะ “ซื้อทองคำ” กลายเป็นการลงทุนที่แออัดมากขึ้น ความเสี่ยงจากการขายทำกำไรก็ยิ่งเพิ่มขึ้น และอาจทำให้ราคาปรับฐานแรงได้หากแนวโน้มเศรษฐกิจหรือค่าเงินดอลลาร์เปลี่ยนทิศ

มุมมองจากสถาบันอื่นเป็นอย่างไร

การคาดการณ์จากสถาบันต่าง ๆ สนับสนุนภาพรวมเชิงบวกต่อทองคำในระดับหนึ่ง แต่ไม่ได้มองตรงกันทั้งหมด

• Deutsche Bank: ปรับเพิ่มคาดการณ์ราคาเฉลี่ยทองคำปี 2026 เป็น 4,000 ดอลลาร์ต่อออนซ์ โดยอ้างถึงแรงซื้อจากธนาคารกลาง ความเป็นไปได้ที่เงินดอลลาร์จะอ่อนค่า และโอกาสที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ จะกลับมาใช้นโยบายผ่อนคลาย 32
• TD Securities: ใช้กรอบคิดเรื่องการลดค่าของเงินและคาดการณ์ราคาเฉลี่ยทองคำปี 2026 ที่ 4,831 ดอลลาร์ต่อออนซ์ พร้อมมองว่าราคาสูงสุดระหว่างการซื้อขายอาจแตะ 5,400 ดอลลาร์ และยังมีมุมมองเชิงบวกต่อเงินด้วย 37
• Citi: เป็นเสียงเตือนสำคัญต่อมุมมองขาขึ้น โดยให้ความน่าจะเป็นเพียง 50% ต่อกรณีฐานที่เป็นกลางถึงลบในช่วง 12 เดือน เนื่องจากคาดว่าความเชื่อมั่นต่อการเติบโตของสหรัฐฯ จะดีขึ้น นอกจากนี้ ทีมวิเคราะห์สินค้าโภคภัณฑ์ของ Citi ยังลดเป้าหมายราคาทองคำระยะ 3 เดือนเหลือ 4,000 ดอลลาร์ จากเดิม 4,300 ดอลลาร์ 3538

ดังนั้น ภาพรวมจึงเป็นการคาดการณ์ที่ผสมกัน Deutsche Bank และ TD Securities สนับสนุนสถานการณ์ขาขึ้น ขณะที่ Citi ชี้ว่าการเติบโตที่แข็งแกร่งขึ้น ผลตอบแทนที่แท้จริงสูงขึ้น หรือความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัยที่ลดลง อาจจำกัดการปรับขึ้นของทองคำในระยะใกล้

นักลงทุนควรตีความอย่างไร

คำเตือนของ BofA ไม่ใช่คำแนะนำให้ทายวันที่ตลาดจะพัง แต่เป็นการชวนตรวจสอบว่าพอร์ตลงทุนพึ่งพาปัจจัยเหล่านี้มากเกินไปหรือไม่ ได้แก่ ผลตอบแทนพันธบัตรที่ลดลง สินเชื่อที่หาได้ง่าย และความเชื่อมั่นต่อหุ้นเติบโตที่เกี่ยวข้องกับ AI

ข้อสรุปเชิงปฏิบัติที่สมเหตุสมผลกว่าคือ

1. ทบทวนการถือครองหุ้นเทคโนโลยีที่มี Duration สูงและหุ้นขนาดเล็กในสัดส่วนกระจุกตัว
2. ติดตามผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ระยะยาว เงื่อนไขสินเชื่อ และสถานะการลงทุนของตลาด
3. มองทองคำเป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงที่อาจมีประโยชน์ ไม่ใช่สินทรัพย์ที่ราคาจะขึ้นทางเดียวอย่างแน่นอน
4. ตระหนักว่าการถือทองคำที่แออัดเกินไปอาจนำไปสู่การปรับฐานแรง หากเศรษฐกิจเติบโตดีขึ้น เงินดอลลาร์แข็งค่า หรือความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัยลดลง

ทองคำที่ระดับ 4,000–5,000 ดอลลาร์ยังเป็นเพียงสถานการณ์ที่ได้รับการสนับสนุนจากการคาดการณ์ของสถาบันบางแห่ง ไม่ใช่ข้อสรุปที่รับประกันได้ เช่นเดียวกัน ค่า Bull & Bear ที่ 9.5 บ่งชี้ว่านักลงทุนอยู่ในภาวะเชื่อมั่นสูงผิดปกติ แต่ไม่ได้พิสูจน์ว่าเดือนกันยายนจะนำมาซึ่ง “วันสิ้นโลกการลงทุน”