Baidu คืออะไร? จากเสิร์ชเอนจินจีนสู่แพลตฟอร์ม AI และรถไร้คนขับ

Baidu หรือ Baidu, Inc. คือบริษัทอินเทอร์เน็ตและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของจีน ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในกรุงปักกิ่ง บริษัทเริ่มต้นจากการเป็นเสิร์ชเอนจินภาษาจีนและแพลตฟอร์มโฆษณาด้วยคีย์เวิร์ด ก่อนขยายธุรกิจไปสู่คลาวด์สำหรับองค์กร โมเดล AI ขนาดใหญ่ ระบบขับขี่อัจฉริยะ และบริการเดินทางด้วยรถไร้คนขับ Apollo Go

Baidu ก่อตั้งเมื่อไร และมีที่มาอย่างไร?

Baidu ก่อตั้งในปี 2000 โดย Robin Li หรือหลี่เยี่ยนหง (李彦宏) และ Eric Xu ก่อนก่อตั้ง Baidu หลี่เยี่ยนหงเคยพัฒนา RankDex เทคโนโลยีจัดอันดับหน้าเว็บ ซึ่งแหล่งข้อมูลที่มีอยู่ระบุว่าเป็นพื้นฐานสำคัญในเส้นทางการพัฒนาเทคโนโลยีค้นหาของเขาในเวลาต่อมา 46

ในเชิงโครงสร้างกฎหมาย Baidu เป็นบริษัทโฮลดิ้งที่จดทะเบียนในหมู่เกาะเคย์แมนเมื่อเดือนมกราคม 2000 ขณะที่สำนักงานบริหารหลักตั้งอยู่ที่ Baidu Campus ในเขตไห่เตี้ยน กรุงปักกิ่ง 34

ธุรกิจในจีนดำเนินผ่านบริษัทย่อยและโครงสร้างนิติบุคคลแบบ Variable Interest Entity หรือ VIE ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบได้ในบริษัทอินเทอร์เน็ตจีนที่มีนักลงทุนต่างชาติ โครงสร้างดังกล่าวหมายความว่า หลักทรัพย์ที่นักลงทุนต่างชาติถือครองอาจมีความแตกต่างทางกฎหมายจากนิติบุคคลที่ดำเนินธุรกิจอยู่ในจีนโดยตรง 54

Baidu จดทะเบียนที่ไหน?

Baidu เป็นบริษัทมหาชนที่มีข้อมูลการจดทะเบียนสำคัญดังนี้

• จดทะเบียนในตลาด Nasdaq ของสหรัฐฯ ด้วยสัญลักษณ์ BIDU
• จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฮ่องกงด้วยรหัส 9888 สำหรับกระดานเงินดอลลาร์ฮ่องกง และ 89888 สำหรับกระดานเงินหยวน
• หุ้น American Depositary Share หรือ ADS ของ Baidu จำนวน 1 หุ้น เทียบเท่าหุ้นสามัญ Class A จำนวน 8 หุ้น 54

ธุรกิจหลักของ Baidu มีอะไรบ้าง?

เสิร์ชเอนจินและแอปพลิเคชัน

เสิร์ชเอนจินยังเป็นธุรกิจที่ทำให้ Baidu เป็นที่รู้จักมากที่สุด บริษัทมีผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมโยงกับการค้นหาหลายประเภท เช่น แผนที่ สารานุกรมออนไลน์ ฟอรัม Baidu Tieba บริการเอกสาร Baidu Wenku พื้นที่เก็บข้อมูล Baidu Netdisk บริการแปลภาษา วิดีโอ และแอปพลิเคชันบนมือถือ 36

Baidu ไม่ได้หารายได้จากผลการค้นหาทั่วไปเท่านั้น แต่ยังขายบริการโฆษณาหลายรูปแบบ ทั้งโฆษณาคีย์เวิร์ด โฆษณาในฟีด โฆษณาแบบแสดงผล การตลาดสำหรับแบรนด์ และบริการการตลาดที่ขับเคลื่อนด้วย AI

หลักการของโฆษณาค้นหาคือ ผู้ลงโฆษณาประมูลคีย์เวิร์ดเพื่อให้เนื้อหาปรากฏในตำแหน่งที่โดดเด่นขึ้น จากนั้นจ่ายเงินตามจำนวนคลิก การแสดงผล หรือผลลัพธ์ทางการตลาดรูปแบบอื่น

AI Cloud และบริการสำหรับองค์กร

Baidu AI Cloud ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ แพลตฟอร์มข้อมูล เครื่องมือพัฒนา AI และโซลูชันสำหรับอุตสาหกรรมต่าง ๆ ข้อมูลการเงินปี 2025 ระบุว่า การเติบโตของบริการคลาวด์ช่วยชดเชยรายได้จากการตลาดออนไลน์ที่ลดลงได้บางส่วน 53

จุดเปลี่ยนนี้ทำให้ Baidu ไม่ต้องพึ่งพาทราฟฟิกจากผู้บริโภคและโฆษณาบนเสิร์ชเอนจินเพียงอย่างเดียว หากลูกค้าองค์กรนำโมเดล AI ไปฝึก ใช้งานประมวลผล และพัฒนาแอปพลิเคชันผ่าน Baidu Cloud อย่างต่อเนื่อง ธุรกิจคลาวด์ก็อาจกลายเป็นแหล่งรายได้เติบโตที่สำคัญกว่าธุรกิจโฆษณาแบบเดิม

โมเดล AI และแอปพลิเคชันอัจฉริยะ

ธุรกิจ AI ของ Baidu ครอบคลุมโมเดลตระกูล ERNIE หรือ “เหวินซิน” บริการผู้ช่วย AI อย่าง ERNIE Bot แอปพลิเคชันสำหรับองค์กร แพลตฟอร์มการเรียนรู้เชิงลึก PaddlePaddle รวมถึงชิป AI และโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผลอัจฉริยะ

บริษัทเปิดเผยว่า ในไตรมาส 4 ของปี 2025 รายได้จากธุรกิจหลักที่ขับเคลื่อนด้วย AI สูงกว่า 11,000 ล้านหยวน คิดเป็น 43% ของรายได้จากธุรกิจทั่วไปของ Baidu 40

ตัวเลขนี้สะท้อนว่า Baidu กำลังพยายามเปลี่ยนความสามารถด้าน AI ให้กลายเป็นรายได้ที่วัดผลได้จริง ไม่ใช่เพียงโครงการวิจัยหรือฟีเจอร์เสริมของผลิตภัณฑ์เดิม อย่างไรก็ตาม รายได้จากโฆษณาแบบดั้งเดิมที่ชะลอตัวลงก็ทำให้ธุรกิจ AI ต้องพิสูจน์ต่อไปว่าสามารถเติบโตและสร้างกำไรได้ในระดับใด

Apollo และ Apollo Go

Apollo คือแพลตฟอร์มเทคโนโลยีขับขี่อัตโนมัติของ Baidu ครอบคลุมแผนที่ ระบบรับรู้สภาพแวดล้อม การจำลองสถานการณ์ ซอฟต์แวร์รถยนต์ และความร่วมมือกับผู้ผลิตรถยนต์

ส่วน Apollo Go คือบริการเดินทางอัตโนมัติสำหรับประชาชน หรือที่มักเรียกกันว่า robotaxi ซึ่งเป็นแท็กซี่ไร้คนขับ

Baidu เปิดเผยว่า Apollo Go ให้บริการเที่ยวเดินทางแบบไร้คนขับเต็มรูปแบบ 3.4 ล้านเที่ยวในไตรมาส 4 ปี 2025 โดยจำนวนเที่ยวต่อสัปดาห์สูงสุดเกิน 300,000 เที่ยวในไตรมาสดังกล่าว และภายในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 มียอดเที่ยวสะสมที่ให้บริการแก่สาธารณชนเกิน 20 ล้านเที่ยว 39

นอกจากนี้ Baidu ยังระบุว่า Apollo Go ได้เข้าสู่ดูไบและอาบูดาบีแล้ว แสดงให้เห็นว่าทิศทางการขยายตลาดต่างประเทศของบริษัทไม่ได้จำกัดอยู่ที่ผลิตภัณฑ์ค้นหา แต่รวมถึงเทคโนโลยีขับขี่อัตโนมัติและบริการเดินทางด้วย 33

Baidu หาเงินอย่างไร? โฆษณายังเป็นฐาน แต่ AI กำลังเปลี่ยนโครงสร้างรายได้

ธุรกิจดั้งเดิมของ Baidu คือการขายโฆษณาบนเสิร์ชเอนจิน ผู้ประกอบการประมูลตำแหน่งจากคีย์เวิร์ด ขณะที่ Baidu เก็บรายได้จากการคลิก การแสดงผล และบริการการตลาดประเภทต่าง ๆ โมเดลนี้เชื่อมโยงความต้องการค้นหาของผู้ใช้ งบโฆษณาของธุรกิจ และความสามารถของ Baidu ในการจัดอันดับข้อมูลเข้าด้วยกัน

แต่พฤติกรรมการค้นหาข้อมูลกำลังกระจายตัวมากขึ้น ผู้ใช้อาจค้นพบข้อมูลผ่านวิดีโอสั้น โซเชียลมีเดีย แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ หรือผู้ช่วย AI แทนการพิมพ์คีย์เวิร์ดในเสิร์ชเอนจินแบบเดิม Baidu จึงพยายามขยายรายได้ไปสู่ AI Cloud การเรียกใช้โมเดล โซลูชันสำหรับองค์กร การตลาดที่สร้างขึ้นบน AI และบริการรถไร้คนขับ

ในปี 2025 Baidu มีรายได้รวม 129,100 ล้านหยวน หรือประมาณ 18,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ลดลง 3% เมื่อเทียบกับปีก่อน โดยมีสาเหตุหลักจากรายได้การตลาดออนไลน์ที่ลดลง ขณะที่รายได้จากบริการคลาวด์ช่วยชดเชยได้บางส่วน 53

ดังนั้น จึงยังไม่ควรสรุปว่า AI เข้ามาแทนที่โฆษณาค้นหาแล้ว คำอธิบายที่แม่นยำกว่าคือ Baidu กำลังใช้ธุรกิจ AI ที่เติบโตขึ้นมารับมือกับแรงกดดันจากธุรกิจโฆษณาซึ่งอยู่ในช่วงอิ่มตัว

คู่แข่งของ Baidu คือใคร?

การแข่งขันของ Baidu ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เสิร์ชเอนจินอีกต่อไป

• การค้นหาและการกระจายข้อมูล: ต้องแข่งขันกับ Tencent, ByteDance, Xiaohongshu, Huawei และแพลตฟอร์มเฉพาะทางต่าง ๆ
• คลาวด์และ AI สำหรับองค์กร: คู่แข่งสำคัญ ได้แก่ Alibaba Cloud, Huawei Cloud, Tencent Cloud, ByteDance และบริษัทผู้พัฒนา AI เฉพาะทาง
• Robotaxi และการขับขี่อัตโนมัติ: มีคู่แข่งอย่าง Pony.ai, WeRide, AutoX และโครงการขับขี่อัตโนมัติอื่น ๆ ในจีน รวมถึง Waymo และ Tesla ในตลาดต่างประเทศ

จุดแข็งของ Baidu คือฐานผู้ใช้จากธุรกิจค้นหาที่สะสมมานาน ความสามารถด้านแผนที่และข้อมูล โครงสร้างพื้นฐานการวิจัย AI ตลอดจนการวางระบบที่เชื่อมโมเดล AI คลาวด์ และการขับขี่อัตโนมัติเข้าด้วยกัน

ความท้าทายคือการรักษาผู้ใช้ ลูกค้าองค์กร และผู้ลงโฆษณาไว้ให้ได้ พร้อมเปลี่ยนเงินลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนาให้กลายเป็นกำไรที่สม่ำเสมอ

เทคโนโลยี สิทธิบัตร และการเข้าซื้อกิจการ

เส้นทางการพัฒนาของ Baidu เริ่มจากการค้นหาภาษาจีนและระบบจัดอันดับหน้าเว็บ ต่อมาขยายสู่แอปมือถือ แผนที่ คอนเทนต์ และบริการคลาวด์ ก่อนเพิ่มการลงทุนในเทคโนโลยีการเรียนรู้เชิงลึก กราฟความรู้ ระบบเสียง ระบบประมวลผลภาพ โมเดล ERNIE แพลตฟอร์ม PaddlePaddle ชิป AI และแพลตฟอร์ม Apollo

บริษัทเคยใช้การเข้าซื้อกิจการและการลงทุนเพื่อเสริมความสามารถด้านการกระจายแอป แผนที่ วิดีโอ ชิป และการขับขี่อัตโนมัติ โดยการเข้าซื้อ 91 Wireless ในปี 2013 ถือเป็นดีลสำคัญในธุรกิจการกระจายแอปมือถือของจีน นอกจากนี้ Baidu ยังถือครองสิทธิในธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เช่น iQIYI มาเป็นเวลานาน 36

การเปรียบเทียบจำนวนสิทธิบัตรควรทำอย่างระมัดระวัง เพราะตัวเลขอาจเปลี่ยนไปตามฐานข้อมูล ประเทศที่ยื่นจด สถานะการอนุมัติ และวิธีนับ Baidu เคยอ้างงานวิจัยที่ระบุว่า ณ สิ้นปี 2024 บริษัทมีชุดสิทธิบัตรและคำขอสิทธิบัตรด้าน AI ขนาดใหญ่แห่งหนึ่งของจีน แต่ตัวเลขดังกล่าวเป็นผลจากเกณฑ์ของงานวิจัยเฉพาะ และไม่ควรนำไปเทียบตรง ๆ กับฐานข้อมูลทุกแห่ง 45

Baidu มีความเป็นสากลมากแค่ไหน?

ธุรกิจค้นหาและอินเทอร์เน็ตสำหรับผู้บริโภคของ Baidu ยังคงมุ่งเน้นตลาดจีนเป็นหลัก เมื่อเทียบกับธุรกิจค้นหา การขยายตัวของ Apollo และ Apollo Go ผ่านความร่วมมือและโครงการทดลองในต่างประเทศสะท้อนทิศทางสากลของบริษัทได้ชัดเจนกว่า โดยเฉพาะการเข้าสู่ตลาดตะวันออกกลาง 33

Baidu จึงไม่ใช่บริษัทที่นำโมเดลธุรกิจแบบ Google ไปทำซ้ำทั่วโลกได้แล้ว แต่เป็นบริษัทเทคโนโลยีที่ใช้ตลาดจีนเป็นฐาน พร้อมพยายามส่งออก AI Cloud ความสามารถของโมเดล และเทคโนโลยีรถไร้คนขับไปยังต่างประเทศ

ข้อถกเถียงและแรงกดดันด้านการกำกับดูแล

กรณีเว่ยเจ๋อซีและโฆษณาบนผลการค้นหา

ในปี 2016 นักศึกษาชาวจีนชื่อเว่ยเจ๋อซีพบข้อมูลเกี่ยวกับโรงพยาบาลแห่งหนึ่งผ่านผลการค้นหา Baidu ก่อนเข้ารับการรักษามะเร็งที่เป็นข้อถกเถียงและเสียชีวิตในเวลาต่อมา เหตุการณ์ดังกล่าวนำไปสู่คำถามอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับโฆษณาแบบชำระเงิน การตรวจสอบโฆษณาทางการแพทย์ และการแยกแยะผลการค้นหาที่เป็นโฆษณา 1718

รายงานการสอบสวนของทางการระบุว่า ผลการค้นหาแบบ “จ่ายตามผลลัพธ์” ของ Baidu ในเวลานั้นไม่ได้แยกจากผลการค้นหาทั่วไปอย่างชัดเจนเพียงพอ จนอาจทำให้ผู้ใช้เข้าใจว่าเนื้อหาโฆษณามีความน่าเชื่อถือหรือเป็นกลางมากกว่าเนื้อหาทั่วไป 30

กรณีนี้ชี้ให้เห็นปัญหาด้านจริยธรรมของแพลตฟอร์มค้นหาโดยตรง โดยเฉพาะเมื่อแพลตฟอร์มมีรายได้จากอันดับและการมองเห็นของเนื้อหาในหัวข้อเสี่ยงสูง เช่น การแพทย์และการเงิน

การขายสิทธิ์ดูแลชุมชน Tieba

Baidu Tieba เคยถูกวิจารณ์ว่ามอบสิทธิ์ดูแลหรือสิทธิ์เชิงพาณิชย์ของฟอรัมบางแห่งให้กับสถาบันการแพทย์ภายนอก ทำให้เกิดข้อกล่าวหาว่าชุมชนผู้ป่วยถูกนำไปใช้ในเชิงธุรกิจ ต่อมา Baidu ยืนยันว่าได้ยุติแนวทางการขายสิทธิ์ผู้ดูแลฟอรัมที่เกี่ยวข้อง 28

เหตุการณ์ยึดโดเมน

ในปี 2010 ผู้โจมตีได้แก้ไขระเบียน DNS ของ Baidu.com ในสหรัฐฯ ทำให้ผู้เข้าชมถูกเปลี่ยนเส้นทางไปยังหน้าเว็บที่อ้างตัวว่าเป็น “กองทัพไซเบอร์อิหร่าน” และเว็บไซต์ไม่สามารถให้บริการตามปกติได้ช่วงหนึ่ง 24

เหตุการณ์นี้เป็นปัญหาด้านความปลอดภัยของโดเมนและ DNS ไม่ได้หมายความว่าโครงสร้างพื้นฐานการค้นหาหลักของ Baidu ถูกเจาะทั้งหมด แต่สะท้อนว่าบริษัทอินเทอร์เน็ตขนาดใหญ่ต้องปกป้องทั้งเซิร์ฟเวอร์ แอปพลิเคชัน ระบบ DNS การจดทะเบียนโดเมน และกระบวนการจัดการบัญชี

การขึ้นบัญชีบริษัททหารของสหรัฐฯ ในปี 2026

ในเดือนมิถุนายน 2026 กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ เพิ่ม Baidu เข้าไปในบัญชีรายชื่อที่จัดทำตามมาตรา 1260H ของกฎหมาย National Defense Authorization Act โดยระบุว่าเป็นบริษัททหารจีนที่ดำเนินงานในสหรัฐฯ การขึ้นบัญชีนี้เป็นการพิจารณาของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ไม่ใช่คำพิพากษาคดีอาญาโดยอัตโนมัติ และไม่ได้หมายความว่าจะมีคำสั่งห้ามการลงทุนในธุรกิจของ Baidu ทั้งหมด 12

Baidu ปฏิเสธว่าเป็นบริษัททหารจีนหรือผู้มีส่วนสนับสนุนฐานอุตสาหกรรมกลาโหมจีนผ่านยุทธศาสตร์การผสานพลเรือนกับทหาร พร้อมระบุว่าการขึ้นบัญชีดังกล่าว “ไม่มีเหตุผลที่น่าเชื่อถือ” 5

ประเด็นนี้เพิ่มความไม่แน่นอนต่อการทำสัญญากับรัฐบาลสหรัฐฯ การประเมินความเสี่ยงของนักลงทุน และความสัมพันธ์ทางเทคโนโลยีระหว่างจีนกับสหรัฐฯ แต่การทำความเข้าใจผลกระทบจำเป็นต้องแยกให้ชัดระหว่างการขึ้นบัญชี ข้อจำกัดการจัดซื้อจัดจ้างของรัฐบาล มาตรการคว่ำบาตร และการห้ามทำธุรกิจโดยสิ้นเชิง

สรุป: Baidu ไม่ได้เป็นเพียงเสิร์ชเอนจินจีนอีกต่อไป

Baidu เริ่มต้นจากการค้นหาภาษาจีนและโฆษณาคีย์เวิร์ด แต่ปัจจุบันกำลังวางตำแหน่งตัวเองเป็นแพลตฟอร์ม AI ที่เชื่อมโยงเสิร์ชเอนจิน คลาวด์ โมเดลภาษาขนาดใหญ่ และการขับขี่อัตโนมัติ

ข้อมูลการเงินปี 2025 แสดงให้เห็นว่าธุรกิจ AI กำลังมีบทบาทต่อรายได้มากขึ้น ขณะเดียวกัน รายได้จากการตลาดออนไลน์ที่ลดลงก็ย้ำว่าธุรกิจเดิมยังอยู่ภายใต้แรงกดดัน 3953

คำอธิบายที่เหมาะสมกว่า “Google แห่งจีน” คือ Baidu เป็นบริษัทเทคโนโลยีครบวงจรที่ใช้ธุรกิจค้นหาในจีนเป็นฐาน แล้วเดิมพันกับ AI สำหรับองค์กร บริการคลาวด์ และรถไร้คนขับ อนาคตของบริษัทจะขึ้นอยู่กับว่า Baidu จะทำให้ AI สร้างรายได้อย่างต่อเนื่องได้หรือไม่ ขยาย Apollo Go ให้มีขนาดและกำไรที่ยั่งยืนได้แค่ไหน และสามารถสร้างความไว้วางใจระยะยาวท่ามกลางข้อกังวลด้านเนื้อหา โฆษณา และกฎระเบียบระหว่างประเทศได้หรือไม่