WHO เตือนระบบสาธารณสุขกาซายังใกล้ล่มสลาย หลังข้อตกลงหยุดยิงปี 2025

รายงานจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า แม้ข้อตกลงหยุดยิงระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮามาสที่มีผลเมื่อ 10 ตุลาคม 2025 จะช่วยลดความรุนแรงของการสู้รบลง แต่ วิกฤตด้านมนุษยธรรมและระบบสาธารณสุขในฉนวนกาซายังไม่สิ้นสุด รายงานจาก WHO และสหประชาชาติในช่วงปลายปี 2025 ต่อเนื่องถึงปี 2026 ยังคงพบผู้เสียชีวิต การโจมตีสถานพยาบาล การขาดแคลนเวชภัณฑ์ และอุปสรรคต่อการนำความช่วยเหลือเข้าไปในพื้นที่

ผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บหลังข้อตกลงหยุดยิง

ข้อมูลจากการรายงานของ WHO ซึ่งอ้างตัวเลขของกระทรวงสาธารณสุขปาเลสไตน์ระบุว่า ความรุนแรงยังคงเกิดขึ้นหลังการหยุดยิง

• ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2025 มีผู้เสียชีวิตประมาณ 416 คน และบาดเจ็บ 1,272 คน ในกาซานับตั้งแต่ข้อตกลงหยุดยิงมีผลเมื่อ 10 ตุลาคม 2025
• เจ้าหน้าที่สหประชาชาติที่รายงานต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UN Security Council) ระบุว่าการหยุดยิงยังคง เปราะบาง (fragile) และประชาชนยังได้รับผลกระทบจากเหตุโจมตีและสถานการณ์ความไม่ปลอดภัย

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า แม้การสู้รบจะลดความเข้มข้นลงจากช่วงก่อนหน้า แต่เหตุการณ์รุนแรงยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

การโจมตีต่อระบบสาธารณสุขยังเกิดขึ้น

WHO ระบุว่าความรุนแรงที่กระทบต่อบุคลากรและสถานพยาบาลยังดำเนินต่อไป

• ในปี 2025 มีการบันทึกการโจมตีต่อระบบสาธารณสุข 449 ครั้ง ในดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครอง
• ในจำนวนนี้ 216 ครั้งเกิดขึ้นในฉนวนกาซา ทำให้มีผู้เสียชีวิต 112 คน และบาดเจ็บ 305 คน

ในปี 2026 WHO ยังออกแถลงการณ์ประณามการโจมตีที่กระทบต่อ โรงพยาบาลอินโดนีเซียในกาซา โดยระบุว่าในช่วงสัปดาห์ก่อนหน้าเกิดการโจมตีสถานพยาบาลหลายครั้ง ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต บาดเจ็บ และต้องอพยพผู้ป่วยและเจ้าหน้าที่ออกจากโรงพยาบาล

โรงพยาบาลกาซาทำงานได้เพียงบางส่วน

แม้อยู่ในช่วงหยุดยิง โครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณสุขของกาซายังคงเสียหายอย่างหนัก

เจ้าหน้าที่ WHO ระบุว่า

• ไม่มีโรงพยาบาลใดในกาซาที่ทำงานได้เต็มรูปแบบ
• จากโรงพยาบาลทั้งหมด 36 แห่ง มีเพียง 14 แห่งที่ยังเปิดให้บริการ และส่วนใหญ่ทำงานได้เพียงบางส่วน

ความเสียหายต่ออาคารสถานพยาบาลจำนวนมากทำให้ระบบสาธารณสุขต้องพยายามฟื้นฟูบริการภายใต้ข้อจำกัดอย่างรุนแรง

โรงพยาบาลยังเผชิญปัญหาขาดแคลนเรื้อรัง เช่น

• เชื้อเพลิงสำหรับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า
• ไฟฟ้าและน้ำสะอาด
• บุคลากรทางการแพทย์

ข้อจำกัดเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อการผ่าตัด การดูแลผู้ป่วยหนัก และบริการสำคัญ เช่น การรักษาโรคเรื้อรังหรือการดูแลแม่และเด็ก

ขาดแคลนยาและอุปกรณ์การแพทย์อย่างหนัก

WHO รายงานว่าโรงพยาบาลและคลินิกในกาซายังขาดแคลนทรัพยากรที่จำเป็นอย่างมาก เช่น

• ยาจำเป็นและเวชภัณฑ์พื้นฐาน
• อุปกรณ์การแพทย์สำหรับการรักษาฉุกเฉิน
• เชื้อเพลิงและไฟฟ้าสำหรับระบบโรงพยาบาล

เพื่อช่วยพยุงระบบสาธารณสุข WHO ระบุว่าในปี 2025 ได้จัดส่ง เวชภัณฑ์จำเป็นมูลค่าประมาณ 60 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไปยังดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครอง แต่ความต้องการจริงยังสูงกว่าทรัพยากรที่มีอยู่มาก

ข้อจำกัดต่อการนำความช่วยเหลือเข้ากาซา

รายงานด้านมนุษยธรรมของสหประชาชาติระบุว่า แม้จะมีการหยุดยิง แต่ ข้อจำกัดด้านความปลอดภัยและขั้นตอนอนุมัติ ยังคงทำให้การนำความช่วยเหลือเข้าสู่กาซาช้าลง

หนึ่งในปัญหาสำคัญคือสินค้าที่ถูกจัดว่าเป็น “dual‑use” ซึ่งหมายถึงสิ่งของที่สามารถใช้ได้ทั้งในพลเรือนและทางทหาร ทำให้ต้องผ่านการอนุมัติพิเศษจากอิสราเอล

ผลคือ

• อุปกรณ์จำนวนมากที่จำเป็นต่อการฟื้นฟูโรงพยาบาลหรือระบบน้ำและสุขาภิบาลเข้าสู่กาซาได้ยาก
• กระบวนการอนุมัติกลายเป็นคอขวดของการส่งความช่วยเหลือ

ในเดือนแรกหลังหยุดยิง สหประชาชาติรายงานว่า มีคำขอนำความช่วยเหลือกว่า 100 รายการถูกปฏิเสธ

ผลกระทบต่อองค์กรช่วยเหลือ

องค์กรด้านมนุษยธรรมหลายแห่งระบุว่าการเข้าถึงพื้นที่ยังมีข้อจำกัดสูง

• องค์กรแพทย์ไร้พรมแดน (Médecins Sans Frontières – MSF) ระบุว่า ยังไม่เห็นการปรับปรุงที่ชัดเจนในการนำเวชภัณฑ์เข้าไปในกาซา หลังการหยุดยิง
• หน่วยงานสหประชาชาติ เช่น UNRWA ระบุว่ามีเสบียงอาหารและสิ่งของช่วยเหลือจำนวนมากอยู่ภายนอกกาซา แต่ยังไม่สามารถนำเข้าไปได้ทั้งหมด

องค์กรช่วยเหลือเตือนว่าอุปสรรคเหล่านี้ทำให้ความพยายามฟื้นฟูบริการสาธารณสุขและช่วยเหลือประชาชนล่าช้า

การถกเถียงในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

สถานการณ์ในกาซายังเป็นประเด็นสำคัญในที่ประชุม คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UN Security Council)

• มติ Resolution 2803 (2025) รับรองแผนระหว่างประเทศเพื่อยุติความขัดแย้งในกาซาและสร้างเสถียรภาพในพื้นที่
• อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่สหประชาชาติระบุว่าการหยุดยิงยัง ไม่มั่นคงและยังไม่สมบูรณ์ เนื่องจากยังมีความรุนแรงและความต้องการด้านมนุษยธรรมจำนวนมาก

การอภิปรายในคณะมนตรีส่วนใหญ่เน้นสองประเด็นหลัก ได้แก่

• การรักษาการหยุดยิงให้คงอยู่
• การเพิ่มการเข้าถึงความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมในกาซา

ภาพรวมจากรายงานของ WHO

การประเมินของ WHO ชี้ตรงกันว่า แม้การหยุดยิงในเดือนตุลาคม 2025 จะช่วยลดระดับการสู้รบ แต่ ยังไม่สามารถแก้ไขวิกฤตด้านสาธารณสุขในกาซาได้ ปัจจัยสำคัญที่ยังทำให้สถานการณ์เลวร้าย ได้แก่

• ผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บยังคงเกิดขึ้นหลังการหยุดยิง
• การโจมตีสถานพยาบาลยังมีต่อเนื่อง
• โรงพยาบาลเสียหายและเปิดให้บริการได้เพียงบางส่วน
• การขาดแคลนยา เชื้อเพลิง และบุคลากร
• ข้อจำกัดต่อการนำความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมเข้าสู่พื้นที่

องค์การอนามัยโลกจึงเตือนว่า ระบบสาธารณสุขของกาซายังคงอยู่ภายใต้แรงกดดันอย่างรุนแรง แม้ในช่วงที่การสู้รบลดลง

สำหรับหน่วยงานด้านมนุษยธรรม ความท้าทายสำคัญในระยะต่อไปคือ การฟื้นฟูบริการสาธารณสุขขั้นพื้นฐาน พร้อมกับการรับประกันการเข้าถึงความช่วยเหลือและความปลอดภัยของสถานพยาบาลและบุคลากรทางการแพทย์