วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซ 2026 ทำให้การผลิตอะลูมิเนียมในอ่าวเปอร์เซียทรุดตัวได้อย่างไร

หนึ่งในจุดที่ได้รับผลกระทบหนักคือ โรงงาน Al Taweelah ของ Emirates Global Aluminium (EGA) รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับ Aluminium Bahrain (Alba) ซึ่งเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ของโลก

ความเสียหายและมาตรการด้านความปลอดภัยทำให้บางโรงงานต้องลดกำลังผลิตหรือประกาศ force majeure ต่อสัญญาส่งมอบโลหะ

อีกปัจจัยสำคัญคือโรงถลุงอะลูมิเนียมใช้กระบวนการอิเล็กโทรลิซิสแบบต่อเนื่อง การหยุดสายการผลิตแม้เพียงช่วงสั้น ๆ อาจทำให้เกิดการสูญเสียกำลังผลิตยาวนาน

2. การลดกำลังการผลิตโดยผู้ผลิตรายใหญ่

แม้บางโรงงานไม่ได้ถูกโจมตีโดยตรง ผู้ประกอบการก็ยังต้องลดกำลังผลิตเพื่อจัดการความเสี่ยงด้านพลังงานและวัตถุดิบ

ตัวอย่างเช่น

• Aluminium Bahrain (Alba) ปิดสายการผลิตบางส่วน (lines 1–3) คิดเป็นประมาณ 19% ของกำลังผลิตต่อปี 1.6 ล้านตัน
• Qatalum ในกาตาร์ ลดการเดินเครื่องเหลือประมาณ 60% ของกำลังผลิต

การลดกำลังผลิตเหล่านี้ทำให้กำลังผลิตหลายแสนตันหายไปจากตลาดโลกในช่วงเวลาอันสั้น

3. การขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซหยุดชะงัก

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางเดินเรือหลักที่เชื่อมผู้ผลิตในอ่าวเปอร์เซียกับตลาดโลก

ระหว่างการยกระดับความขัดแย้ง มีรายงานว่าการเดินเรือผ่านช่องแคบนี้ แทบหยุดนิ่ง ส่งผลให้ทั้งการนำเข้าวัตถุดิบและการส่งออกโลหะสำเร็จรูปติดขัด

จุดอ่อนสำคัญคือโรงถลุงในภูมิภาคพึ่งพาวัตถุดิบนำเข้าอย่างมาก

ภูมิภาค GCC ผลิต อะลูมินาและบอกไซต์เพียงส่วนน้อยของโลก ทำให้โรงถลุงต้องพึ่งพาการขนส่งทางทะเลเป็นหลัก

เมื่อการขนส่งสะดุด ระบบการผลิตทั้งระบบจึงเริ่มขาดวัตถุดิบ

4. การนำเข้าอะลูมินาทรุดตัว

สัญญาณชัดเจนที่สุดของวิกฤตคือการลดลงของวัตถุดิบต้นทาง

ข้อมูลระบุว่า การนำเข้าอะลูมินาของตะวันออกกลางลดลง 63% เมื่อเทียบกับปีก่อนในเดือนมีนาคม 2026

เมื่อวัตถุดิบลดลง โรงถลุงจึงไม่สามารถรักษาการผลิตได้เต็มกำลัง และต้องลดการเดินเครื่องเพิ่มเติมเมื่อสต็อกเริ่มหมด

5. ความเสี่ยงด้านพลังงานและไฟฟ้า

การถลุงอะลูมิเนียมเป็นอุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานสูงมาก โดยต้องใช้ไฟฟ้าต่อเนื่องตลอดเวลา

ความไม่แน่นอนในโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน การขนส่งก๊าซ และเชื้อเพลิงในช่วงความขัดแย้ง ทำให้ผู้ผลิตต้องระมัดระวังมากขึ้น เพราะการหยุดจ่ายไฟเพียงช่วงสั้น ๆ อาจทำให้สายการผลิตเสียหาย

ทำไมอ่าวเปอร์เซียจึงสำคัญต่ออะลูมิเนียมโลก

ในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา อ่าวเปอร์เซียกลายเป็นหนึ่งในศูนย์กลางการผลิตอะลูมิเนียมที่สำคัญที่สุดนอกประเทศจีน

ประเทศ GCC ผลิตอะลูมิเนียมประมาณ 6–6.5 ล้านตันต่อปี และส่วนใหญ่ส่งออกไปยังยุโรป อเมริกาเหนือ และเอเชีย

นักวิเคราะห์ประเมินว่า 80–85% ของอะลูมิเนียมจากตะวันออกกลางถูกส่งออก ดังนั้นการหยุดชะงักจึงกระทบตลาดโลกทันที

ขณะเดียวกัน กำลังผลิตสำรองในประเทศตะวันตกมีจำกัดเพราะต้นทุนพลังงานสูง ส่วนจีนก็มีเพดานกำลังผลิต ทำให้ระบบอุปทานโลกมีพื้นที่รับแรงกระแทกไม่มาก

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจและตลาดโลหะโลก

ราคาพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว

ผลกระทบสะท้อนทันทีในตลาดโลหะ

กลางเดือนเมษายน 2026 ราคาอะลูมิเนียมสัญญา 3 เดือนในตลาด London Metal Exchange พุ่งขึ้นแตะประมาณ 3,571 ดอลลาร์ต่อตัน ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบเกือบ 4 ปี

ตลาดไม่ได้ตอบสนองเฉพาะกำลังผลิตที่หายไป แต่รวมถึงความเสี่ยงที่เส้นทางขนส่งผ่านฮอร์มุซอาจหยุดยาว

ตลาดพลิกจากล้นตลาดเป็นขาดดุล

ก่อนเกิดความขัดแย้ง นักวิเคราะห์จำนวนมากคาดว่าตลาดอะลูมิเนียมโลกจะอยู่ในภาวะสมดุลหรือมีส่วนเกินเล็กน้อย

แต่หลังเหตุการณ์โจมตีและการลดกำลังผลิต นักวิเคราะห์ที่ Goldman Sachs อ้างถึงประเมินว่า กำลังผลิตโลกราว 4% ถูกกระทบ ทำให้ตลาดเปลี่ยนจาก ส่วนเกิน 550,000 ตัน เป็นขาดดุล 570,000 ตัน

บางการคาดการณ์ระบุว่า หากสถานการณ์ยืดเยื้อ อาจทำให้กำลังผลิตหายไปถึง 3–3.5 ล้านตันในปี 2026

จีนได้โอกาสเพิ่มการส่งออก

ความปั่นป่วนยังทำให้โครงสร้างการค้าของโลกเปลี่ยนไป

เมื่อการส่งออกจากอ่าวเปอร์เซียลดลง จีนซึ่งเป็นผู้ผลิตอะลูมิเนียมรายใหญ่ที่สุดของโลก มีโอกาสเพิ่มการส่งออกเข้าสู่ตลาดโลกมากขึ้น

ในขณะเดียวกัน วัตถุดิบอะลูมินาที่เดิมส่งไปยังตะวันออกกลางบางส่วนถูกเปลี่ยนเส้นทางไปยังโรงกลั่นในจีน

ห่วงโซ่อุตสาหกรรมทั่วโลกตึงตัว

อุตสาหกรรมที่พึ่งพาอะลูมิเนียม เช่น

• รถยนต์
• อากาศยาน
• การก่อสร้าง
• บรรจุภัณฑ์
• พลังงานหมุนเวียน

ล้วนได้รับผลกระทบ

ผู้ซื้อในยุโรปและอเมริกาเหนือเริ่มรายงานว่าซัพพลายตึงตัวขึ้น และค่าพรีเมียมในภูมิภาคเพิ่มสูงขึ้นเมื่อโลหะจากอ่าวเปอร์เซียหายไปจากตลาด

ช็อกเชิงโครงสร้างต่อห่วงโซ่อุปทานอะลูมิเนียม

วิกฤตปี 2026 แสดงให้เห็นว่าห่วงโซ่อุปทานอะลูมิเนียมของโลกพึ่งพา “จุดคอขวด” สำคัญเพียงไม่กี่จุด ได้แก่

• โรงถลุงขนาดใหญ่ที่ใช้พลังงานสูงในอ่าวเปอร์เซีย
• การนำเข้าอะลูมินาจากต่างประเทศ
• การขนส่งทางทะเลผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

เมื่อทั้งสามองค์ประกอบได้รับผลกระทบพร้อมกัน ระบบการผลิตทั่วโลกจึงเกิด ช็อกด้านอุปทานทั้งระบบ ไม่ใช่แค่ความล่าช้าด้านโลจิสติกส์

หากเสถียรภาพด้านความปลอดภัยและเส้นทางเดินเรือในภูมิภาคยังไม่กลับมาเป็นปกติ ตลาดอะลูมิเนียมโลกมีแนวโน้มจะยังคงตึงตัวตลอดปี 2026 พร้อมราคาที่สูงขึ้น การค้าระหว่างประเทศที่เปลี่ยนทิศ และการพึ่งพาผู้ผลิตทางเลือกมากขึ้น