TheFlow ถอนตัวจากงาน PS5-Linux หลังมีรายงานการแจ้งช่องโหว่ PS5 Pro ให้ Sony

ประเด็นสำคัญสำหรับผู้สนใจ PS5-Linux คือ โครงการไม่ได้หายไปจากอินเทอร์เน็ตในทันที แต่สูญเสียผู้พัฒนาหลักและแผนขยายไปยัง PS5 Pro

Andy Nguyen หรือที่รู้จักในชื่อ TheFlow ระบุว่าเขาจะถอนตัวจากวงการดัดแปลง PS5 และหยุดงานทั้งหมดที่เกี่ยวกับ PS5-Linux หลังมีรายงานว่าช่องโหว่ hypervisor ของ PS5 Pro ซึ่งยังไม่เคยเปิดเผยต่อสาธารณะ ถูกส่งให้ Sony ผ่านโครงการรับแจ้งช่องโหว่เพื่อรับรางวัล (bug bounty) เหตุการณ์นี้ทำให้แผนรองรับ PS5 Pro ที่เขาตั้งใจไว้สำหรับปี 2027 ต้องยุติลง 12

อย่างไรก็ดี ไม่ได้หมายความว่า “PS5 Linux จบแล้ว” ในทุกแง่ ตัวโครงการที่เผยแพร่ต่อสาธารณะยังอยู่ภายใต้สัญญาอนุญาต GPL-3.0 จึงยังมีผู้ fork โค้ด ดูแลต่อ หรือทดลองต่อยอดได้ สิ่งที่หายไปคือการบำรุงรักษาและงานผลักดันเส้นทาง PS5 Pro โดย Nguyen เอง 1233

PS5-Linux ทำอะไรได้แล้วบ้าง

ps5-linux-loader คือเพย์โหลดและบูตโหลดเดอร์ Linux แบบโอเพนซอร์ส สำหรับ PS5 รุ่น Phat และ Slim ที่เข้ากันได้ เอกสารโครงการระบุว่าเครื่องมือนี้อาศัยช่องโหว่ hypervisor ที่ Sony แก้ไขไปแล้วในเฟิร์มแวร์รุ่นหลัง เพื่อบูต Linux บนเฟิร์มแวร์ที่กำหนดตั้งแต่ 3.00 ถึง 7.61 33

หากเป็นเครื่องที่อยู่ในรายชื่อรองรับ เป้าหมายคือเปลี่ยนคอนโซลให้ทำงานเสมือนพีซี Linux สำหรับงานเดสก์ท็อป เกมบน Steam และอีมูเลเตอร์ โครงการระบุว่าสามารถใช้ทรัพยากร CPU 8 คอร์ 16 เธรด และ GPU ความถี่ 2.23 GHz ของ PS5 ได้ ขณะที่รายงานก่อนหน้านี้กล่าวถึงชุดเครื่องมือสำหรับสร้างอิมเมจ Ubuntu 24.04 ที่บูตได้ 338

แต่ข้อจำกัดมีความสำคัญมาก:

• การรองรับผูกกับรุ่นเครื่องและเวอร์ชันเฟิร์มแวร์ที่เฉพาะเจาะจง ไม่ใช่วิธีติดตั้ง Linux ที่ใช้ได้กับ PS5 ทุกเครื่อง 33
• ตัวโหลดอาศัยช่องโหว่ที่ Sony แพตช์แล้วในเฟิร์มแวร์รุ่นใหม่ ดังนั้นเวอร์ชันเฟิร์มแวร์จึงเป็นเงื่อนไขหลักของการใช้งาน 333
• ตัวโหลดสาธารณะยังไม่รองรับ PS5 Pro และไม่รองรับเครื่องที่ใช้เฟิร์มแวร์ 8.00 หรือใหม่กว่า 3

กล่าวอีกแบบ นี่คือโครงการโฮมบรูว์เชิงเทคนิคที่สำคัญสำหรับเครื่องและเฟิร์มแวร์กลุ่มเล็ก ๆ ที่เข้ากันได้ ไม่ใช่ฟีเจอร์ทางการจาก Sony และไม่ใช่สิ่งที่เจ้าของ PS5 ที่อัปเดตเครื่องเป็นปัจจุบันจะคาดหวังว่าใช้งานได้ทันที

เหตุใดการแจ้งช่องโหว่ครั้งนี้จึงกระทบหนัก

Hypervisor ของ PS5 เป็นชั้นกลไกความปลอดภัยสำคัญที่ควบคุมการเข้าถึงฮาร์ดแวร์และกำกับการทำงานของระบบ การบูตระบบปฏิบัติการอื่นอย่าง Linux ต้องผ่านหรือหลีกเลี่ยงขอบเขตความปลอดภัยนี้เพื่อให้ได้สิทธิ์ควบคุมที่จำเป็น 3733

ตามคำอธิบายของ Nguyen ที่ถูกรายงานโดยสื่อ ช่องโหว่ของ PS5 Pro นี้เป็นช่องโหว่ hypervisor ตัวสุดท้ายที่ชุมชนมีสำหรับรุ่นดังกล่าว เขาระบุว่าได้ขอให้ชะลอการเปิดเผย แต่ท้ายที่สุดช่องโหว่ถูกแจ้งให้ Sony ทราบ รายละเอียดเหล่านี้อ้างอิงจากรายงานเกี่ยวกับความเห็นสาธารณะของเขาเท่านั้น และแหล่งข้อมูลที่มีไม่ได้ยืนยันโดยอิสระถึงขอบเขตทางเทคนิคที่แน่ชัดของช่องโหว่ สถานะการแก้ไขของ Sony หรือกำหนดเวลาการออกแพตช์ 12

หาก Sony แพตช์ช่องโหว่นี้ก่อนที่จะนำไปสร้างเส้นทางรัน Linux บน PS5 Pro ได้จริง เส้นทางดังกล่าวก็จะใช้ไม่ได้ นั่นไม่ได้พิสูจน์ว่า PS5 Pro จะรัน Linux ไม่ได้ตลอดไป แต่หมายความว่านักวิจัยต้องหาวิธีข้าม hypervisor แบบอื่น หรือใช้แนวทางเทคนิคที่ต่างออกไป การออกแบบของตัวโหลดเดิมที่ผูกกับเฟิร์มแวร์แสดงให้เห็นว่าการแพตช์หนึ่งครั้งสามารถปิดเส้นทางเฉพาะได้ 333

โค้ดยังเป็นโอเพนซอร์สและนำไปต่อยอดได้

การที่ Nguyen ถอยออกมาไม่ได้ทำให้ ps5-linux-loader หายไปจากสาธารณะ รีโพซิทอรีเผยแพร่ภายใต้ GNU GPL v3.0 และรายชื่อการรองรับที่ระบุยังครอบคลุม PS5 Phat กับ Slim บนเฟิร์มแวร์ที่เลือกไว้จนถึง 7.61 33

จึงยังมีโอกาสสำหรับการ fork การดูแลโค้ด และการทดลองของชุมชน แต่โอเพนซอร์สไม่อาจทดแทนงานวิจัยช่องโหว่เฉพาะทางได้เอง การขยายการรองรับไปยัง PS5 Pro หรือเฟิร์มแวร์ใหม่กว่านั้น ยังต้องมีวิธีที่ใช้งานได้จริงในการผ่านชั้นความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง

เงินรางวัลสำหรับการรองรับ PS5 เฟิร์มแวร์ใหม่

หน้าเงินรางวัล FULU สำหรับ PlayStation 5 ระบุเงินรางวัล 37,558 ดอลลาร์สหรัฐ สำหรับผู้ที่มีวิธีการแบบฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ หรือผสมกัน ซึ่งสามารถดัดแปลงหรือข้าม PS5 hypervisor ได้มากพอที่จะบูตระบบปฏิบัติการอื่น เงื่อนไขระบุว่าใช้ได้กับเฟิร์มแวร์ 13.42 หรือใหม่กว่า และระบบปฏิบัติการอื่นนั้นไม่จำเป็นต้องเสถียร 36

เงินรางวัลนี้ควรมองว่าเป็นโจทย์และแรงจูงใจสำหรับการวิจัย ไม่ได้หมายความว่าปัจจุบันมีวิธีข้าม hypervisor บนเฟิร์มแวร์ใหม่ที่เปิดเผยต่อสาธารณะและทำซ้ำได้แล้ว 36

เหตุใดการจากไปของ Nguyen จึงมีนัยสำคัญ

ผลงานของ Nguyen ช่วยผลัก PS5 Linux จากเดโมหรือแนวคิดพิสูจน์ความเป็นไปได้ ไปสู่ตัวโหลดสาธารณะที่มีเอกสารและใช้งานตามขั้นตอนได้ รุ่นเปิดตัวแรกมุ่งที่ PS5 รุ่นดั้งเดิมบนเฟิร์มแวร์เก่า ก่อนที่การพัฒนาภายหลังจะเพิ่มการรองรับเฟิร์มแวร์ 7.61 และ PS5 Slim 83

ด้วยเหตุนี้ ผลกระทบใหญ่สุดจึงอยู่ตรงแนวหน้าของโครงการ: การรองรับ PS5 Pro และความเข้ากันได้กับเฟิร์มแวร์ใหม่ ตัวโหลด Linux ที่เผยแพร่แล้วยังคงเป็นความสามารถที่มีอยู่จริงภายในขอบเขตเครื่องและเฟิร์มแวร์ที่รองรับ แต่การขยายขอบเขตครั้งต่อไปจะขึ้นอยู่กับว่ามีนักวิจัยและผู้ดูแลรายอื่นพร้อมและสามารถสานต่อได้หรือไม่ 1233