กองทัพอิสราเอลยอมรับการเขียนหมายเลขบนร่างกายผู้ถูกควบคุมตัวในคาบาตียา

ภาพชายชาวปาเลสไตน์ถูกเขียนหมายเลข “44” ด้วยปากกาสีดำบนหน้าผากและแขน ระหว่างถูกควบคุมตัวและสอบปากคำในเมืองคาบาตียา ใกล้เมืองเจนิน ในเขตเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครอง ได้กลายเป็นประเด็นวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง

เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2026 ระหว่างการบุกค้นของกองทัพอิสราเอล ต่อมากองทัพยอมรับว่ากำลังพลเขียนหมายเลขบนร่างกายของชาวปาเลสไตน์บางรายที่ถูกจัดเป็นผู้ต้องสงสัย

เกิดอะไรขึ้นที่คาบาตียา

กองทัพอิสราเอลระบุว่า เหตุการณ์เกิดขึ้นระหว่างปฏิบัติการระดับกองพลในคาบาตียา ซึ่งเจ้าหน้าที่ความมั่นคงควบคุมตัวและสอบปากคำบุคคลที่กองทัพเรียกว่า “ผู้ต้องสงสัย” โดยมีการเขียนหมายเลขเพื่อใช้ระบุตัวบุคคลระหว่างกระบวนการสอบสวน

ภาพวิดีโอที่เผยแพร่ทางออนไลน์แสดงให้เห็นผู้ถูกควบคุมตัวรายหนึ่งมีเลข “44” เขียนพาดบนหน้าผากและปรากฏบนแขน อย่างไรก็ตาม รายงานจากแหล่งต่าง ๆ ระบุชื่อชายคนดังกล่าวไม่ตรงกัน บางแหล่งเรียกว่า มาห์มูด ซาคาร์เนห์ (Mahmoud Zakarneh) ซึ่งเป็นนักข่าว ขณะที่อีกหลายรายระบุว่าเป็นอาหมัด อัล-ฮัษนาวี (Ahmad al-Hathnawi) จึงยังไม่สามารถยืนยันตัวตนจากหลักฐานที่ให้มาได้อย่างเป็นอิสระ

รายงานระบุว่ากองกำลังอิสราเอลตรวจค้นบ้านมากกว่า 100 หลังในพื้นที่ ด้าน The Jerusalem Post รายงานว่ากองทัพระบุว่าสามารถควบคุมตัวผู้ต้องสงสัยว่าเป็นผู้ก่อการร้ายได้ 2 ราย ขณะที่แหล่งข่าวท้องถิ่นอ้างว่ามีผู้ถูกควบคุมตัวหลายสิบคน รวมถึงผู้หญิง และบางรายประเมินว่ามีอย่างน้อย 50 คน แต่จำนวนที่แน่นอนไม่ปรากฏชัดจากหลักฐานที่มีอยู่

คำชี้แจงของกองทัพอิสราเอล

กองทัพอิสราเอล หรือ IDF ยอมรับว่าเจ้าหน้าที่ได้ “ทำเครื่องหมาย” ผู้ต้องสงสัยที่ถูกสอบปากคำระหว่างปฏิบัติการ โดยให้เหตุผลเชิงปฏิบัติการว่าใช้เพื่อระบุตัวบุคคลในระหว่างการสอบสวน

อย่างไรก็ตาม IDF ไม่ได้อธิบายโดยละเอียดว่าการเขียนหมายเลขลงบนหน้าผากหรือแขนมีความจำเป็นอย่างไร และไม่ได้เสนอว่าการปฏิบัตินี้เป็นนโยบายถาวรที่ยอมรับได้ กองทัพระบุเพียงว่า ผู้บังคับบัญชาได้ย้ำกับทหารที่เกี่ยวข้องถึง “ความร้ายแรงของการกระทำ” และกล่าวว่า “ได้เรียนรู้บทเรียนแล้ว”

รายงานที่มีอยู่ไม่ได้ระบุว่ามีการลงโทษบุคคลใด เปิดการสอบสวนเฉพาะกรณี หรือมีนายทหารคนใดถูกดำเนินการรับผิดชอบหลังเหตุการณ์นี้หรือไม่

เหตุใดจึงถูกวิจารณ์อย่างหนัก

อาหมัด ตีบี (Ahmad Tibi) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรฝ่ายต่อต้านรัฐบาลของอิสราเอล ประณามภาพดังกล่าวว่าเป็นการลดทอนความเป็นมนุษย์ และกล่าวว่าชวนให้นึกถึง “ช่วงเวลาอันมืดมน” ขณะที่กลุ่มสิทธิมนุษยชนมองว่าการเขียนหมายเลขบนร่างกายของผู้ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของทหารเป็นการกระทำที่ย่ำยีศักดิ์ศรีและลดทอนความเป็นมนุษย์

จุดที่ทำให้เกิดกระแสต่อต้านอย่างมากคือการเขียนหมายเลขไว้ในตำแหน่งที่มองเห็นได้ชัด ทั้งบนหน้าผากและแขน การทำเช่นนี้ไม่ได้เพียงช่วยแยกแยะผู้ถูกควบคุมตัวตามคำอธิบายของกองทัพ แต่ยังทำให้บุคคลถูกลดเหลือเพียง “หมายเลข” ต่อหน้าสาธารณะในช่วงที่ถูกควบคุมตัวและสอบสวน

หลักฐานที่มีอยู่ยืนยันว่ามีการเขียนหมายเลขและมีการวิจารณ์อย่างกว้างขวาง แต่ยังไม่สามารถระบุเจตนาที่แท้จริงของทหารได้ นอกเหนือจากคำอธิบายของ IDF ว่าใช้เพื่อการระบุตัวระหว่างการสอบสวน

คล้ายเหตุการณ์ที่ค่ายผู้ลี้ภัยเจนินในเดือนเมษายน

เหตุการณ์ที่คาบาตียาเกิดขึ้นเพียงไม่กี่เดือนหลังกรณีในเดือนเมษายน ซึ่งกองทัพอิสราเอลยอมรับว่าทหารใช้วิจารณญาณไม่เหมาะสม หลังมีภาพผู้หญิงชาวปาเลสไตน์ถูกเขียนหมายเลขบนมือระหว่างได้รับอนุญาตให้เข้าไปยังค่ายผู้ลี้ภัยเจนินเพื่อสำรวจบ้านและนำสิ่งของออกมา

รายงานของ Middle East Eye ระบุว่าผู้หญิงหลายสิบคนถูกเขียนหมายเลขบนมือ ขณะที่มีผู้หญิงราว 120 คนได้รับอนุญาตให้เข้าไปในค่ายภายใต้มาตรการควบคุมความปลอดภัยอย่างเข้มงวด

บริบทของสองเหตุการณ์แตกต่างกัน เหตุการณ์คาบาตียาเกิดขึ้นระหว่างการบุกค้นและสอบสวน ส่วนเหตุการณ์เดือนเมษายนเกิดขึ้นระหว่างการจัดระเบียบให้ประชาชนกลับเข้าไปยังค่ายที่อยู่ภายใต้การควบคุมทางทหาร แต่ทั้งสองกรณีมีแนวปฏิบัติร่วมกัน คือการเขียนหมายเลขลงบนร่างกายของพลเรือนชาวปาเลสไตน์

การเกิดเหตุซ้ำจึงทำให้เกิดคำถามว่า คำรับรองก่อนหน้านี้ของ IDF ที่ว่าการกระทำดังกล่าวไม่เหมาะสมและควรยุติลงนั้น มีผลเพียงใด

ตัวเลขความรุนแรงในเวสต์แบงก์ที่เพิ่มขึ้น

เหตุการณ์ที่คาบาตียาเกิดขึ้นท่ามกลางรายงานเรื่องการเพิ่มขึ้นของความรุนแรงที่มีแรงจูงใจจากชาตินิยมยิวและการโจมตีโดยผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอิสราเอลในเวสต์แบงก์

ข้อมูลจากหน่วยงานความมั่นคงอิสราเอลที่สถานีโทรทัศน์สาธารณะ Kan รายงาน ระบุว่ามีเหตุการณ์ในหมวด “อาชญากรรมชาตินิยม” 660 ครั้งในช่วงเดือนมกราคมถึงมิถุนายน 2026 เทียบกับ 440 ครั้งในช่วงเดียวกันของปี 2025 ขณะที่รายงานบางฉบับใช้ตัวเลข 405 ครั้งเป็นฐานเปรียบเทียบ และระบุว่าเพิ่มขึ้น 63%

หมวดหมู่นี้เป็นการจัดประเภทของหน่วยงานความมั่นคงอิสราเอล ไม่ใช่ประเภทความผิดเดียวกันทั้งหมด เหตุการณ์ที่ถูกรวมไว้อาจครอบคลุมการปะทะ การทำลายทรัพย์สิน การวางเพลิง การกีดขวางถนน และการโจมตีทรัพย์สินทางการเกษตร

ดังนั้น ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่ามีรายงานเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับชาตินิยมหรือผู้ตั้งถิ่นฐานเพิ่มขึ้น แต่ไม่ได้อธิบายสาเหตุของการเขียนหมายเลขที่คาบาตียา และไม่สามารถยืนยันได้ว่าเหตุการณ์ทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายที่ประสานงานกัน

สิ่งที่หลักฐานยืนยันได้ และสิ่งที่ยังยืนยันไม่ได้

หลักฐานที่มีอยู่สนับสนุนข้อสรุปสำคัญ 4 ประการ ได้แก่

• กองกำลังอิสราเอลเขียนหมายเลขบนร่างกายของผู้ถูกควบคุมตัวชาวปาเลสไตน์ระหว่างปฏิบัติการที่คาบาตียา
• IDF ยอมรับการกระทำดังกล่าว และระบุว่าผู้บังคับบัญชาได้ย้ำถึงความร้ายแรงของเหตุการณ์
• แนวปฏิบัตินี้มีกรณีเกิดขึ้นก่อนหน้านี้ในเดือนเมษายน เมื่อทหารเขียนหมายเลขบนมือของชาวปาเลสไตน์ และกองทัพวิจารณ์การกระทำดังกล่าว
• เหตุการณ์เกิดขึ้นในช่วงที่มีรายงานเหตุการณ์ความรุนแรงจากผู้ตั้งถิ่นฐานหรืออาชญากรรมชาตินิยมในเวสต์แบงก์เพิ่มขึ้น

ในทางกลับกัน หลักฐานที่ให้มายังไม่ยืนยันความเชื่อมโยงโดยตรงระหว่างการเขียนหมายเลขบนผู้ถูกควบคุมตัวกับแผนถ่ายโอนอำนาจบังคับใช้กฎหมายพลเรือนบางส่วนในเวสต์แบงก์จากกองทัพไปยังตำรวจ เช่นเดียวกับข้อกล่าวอ้างเรื่องการขยายอำนาจอธิปไตยของอิสราเอล ซึ่งเป็นประเด็นทางการเมืองและกฎหมายที่ควรพิจารณาแยกจากข้อเท็จจริงของการบุกค้นครั้งนี้

นอกจากนี้ เนื้อหาที่มีอยู่ยังไม่สามารถตรวจสอบอย่างเป็นอิสระต่อยอดผู้เสียชีวิตชาวปาเลสไตน์ในเวสต์แบงก์มากกว่า 1,100 รายตั้งแต่เดือนตุลาคม 2023 ตามที่กระทรวงสาธารณสุขปาเลสไตน์รายงานได้ ตัวเลขดังกล่าวจึงควรถูกแยกออกจากข้อเท็จจริงที่ยืนยันได้เกี่ยวกับเหตุการณ์ในคาบาตียา