Uzbekistan เปิดตัว IPO ระดับโลกครั้งแรก ผ่านกองทุน UzNIF มูลค่าเกือบ 2 พันล้านดอลลาร์

ในตลาดหุ้นทาชเคนต์ การซื้อขายเริ่มเวลา 10:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น และภายใน 90 นาทีแรก ราคาหุ้นเพิ่มขึ้นราว 37% จากราคาเสนอขายสำหรับนักลงทุนรายย่อย สะท้อนความต้องการลงทุนในประเทศที่สูงมาก

ความต้องการลงทุนและสถาบันใหญ่ที่เข้าร่วม

ดีลนี้ได้รับความสนใจอย่างมากจากนักลงทุนทั่วโลก โดยมีรายงานว่า คำสั่งซื้อหุ้นรวมสูงกว่า 2.8 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งมากกว่าหุ้นที่เสนอขายกว่า 4 เท่า

สถาบันการเงินระดับโลกที่เข้าร่วมเป็นนักลงทุนหลัก (cornerstone investors) ได้แก่

• BlackRock
• Franklin Resources / Franklin Templeton
• Redwheel
• บริษัทการลงทุนที่เชื่อมโยงกับ Allan & Gill Gray Foundation

กลุ่มนักลงทุนหลักเหล่านี้ให้คำมั่นลงทุนรวมประมาณ 300 ล้านดอลลาร์ ในการเสนอขายครั้งนี้

กองทุน UzNIF ถือสินทรัพย์อะไรบ้าง

UzNIF เป็นกองทุนการลงทุนของรัฐที่รวบรวม หุ้นส่วนน้อยในบริษัทสำคัญของอุซเบกิสถาน 13 แห่ง ซึ่งครอบคลุมหลายอุตสาหกรรมหลักของประเทศ

ภาคเศรษฐกิจที่อยู่ในพอร์ต ได้แก่

• พลังงานและสาธารณูปโภค
• โทรคมนาคม
• ธนาคารและการเงิน
• การขนส่งและการบิน
• โครงสร้างพื้นฐานด้านอุตสาหกรรมและตลาดสินค้าโภคภัณฑ์

บริษัทที่เกี่ยวข้องกับพอร์ตของกองทุนรวมถึงองค์กรระดับประเทศ เช่น Uzbekistan Airways, Uzbektelecom และบริษัทพลังงานอย่าง Uzbekhydroenergo

การรวมสินทรัพย์เหล่านี้ไว้ในกองทุนเดียวช่วยให้ นักลงทุนต่างชาติสามารถเข้าถึงเศรษฐกิจอุซเบกิสถานแบบกระจายความเสี่ยง ผ่านการลงทุนเพียงตัวเดียว

โครงสร้างของ IPO

การเสนอขายหุ้นของ UzNIF ถูกออกแบบเป็น สองส่วน (dual‑tranche structure) เพื่อดึงดูดทั้งนักลงทุนในประเทศและต่างประเทศ

• ส่วนในประเทศ: หุ้นสามัญจดทะเบียนในตลาดหุ้นทาชเคนต์ เปิดให้นักลงทุนภายในประเทศซื้อได้
• ส่วนต่างประเทศ: Global Depositary Receipts (GDRs) จดทะเบียนใน London Stock Exchange สำหรับนักลงทุนสถาบันทั่วโลก

ราคาขายถูกกำหนดไว้ที่ประมาณ 25 ดอลลาร์ต่อ GDR โดย 1 GDR เท่ากับหุ้นสามัญ 64,700 หุ้น

ในการทำดีลครั้งนี้ มีการขายหุ้นประมาณ 30–31% ของทุนทั้งหมดของกองทุน

ที่สำคัญคือ กองทุน UzNIF ไม่ได้รับเงินจากการขายหุ้นโดยตรง รายได้ทั้งหมดจาก IPO ถูกขายโดย กระทรวงเศรษฐกิจและการคลังของอุซเบกิสถาน ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นรายเดียวก่อนการเข้าตลาด

ทำไม IPO นี้จึงถือว่าเป็นประวัติศาสตร์

ดีล UzNIF ถูกมองว่าเป็นก้าวสำคัญของอุซเบกิสถานด้วยหลายเหตุผล

ประการแรก นี่คือ การเสนอขายหุ้นในตลาดทุนต่างประเทศครั้งแรกของประเทศ ทำให้นักลงทุนทั่วโลกสามารถลงทุนในสินทรัพย์ที่เชื่อมโยงกับรัฐอุซเบกิสถานได้โดยตรง

ประการที่สอง การจดทะเบียนสองตลาดสะท้อนถึงนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการ เปิดตลาดทุนและดึงดูดเงินลงทุนจากต่างประเทศ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนปฏิรูปเศรษฐกิจในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ประการที่สาม การรวมบริษัทยุทธศาสตร์ของประเทศตั้งแต่การบิน โทรคมนาคม ไปจนถึงพลังงานไว้ในกองทุนเดียว ทำให้ UzNIF กลายเป็น ประตูสู่เศรษฐกิจอุซเบกิสถานสำหรับนักลงทุนพอร์ตโฟลิโอทั่วโลก

สำหรับ London Stock Exchange การเข้าจดทะเบียนครั้งนี้ก็มีความสำคัญเช่นกัน เพราะถือเป็นหนึ่งใน IPO ระหว่างประเทศที่ใหญ่ที่สุดของตลาดในปี 2026 และเป็นดีลแรกที่เชื่อมโยงกับการเปิดตลาดทุนของอุซเบกิสถาน

ภาพใหญ่ของการปฏิรูปเศรษฐกิจ

กองทุน UzNIF ถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมและบริหารหุ้นของรัฐในบริษัทขนาดใหญ่ พร้อมทั้งยกระดับ ความโปร่งใส การกำกับดูแล และมาตรฐานตลาดทุน ในประเทศ

การที่ IPO ครั้งนี้ได้รับความสนใจสูงและมีนักลงทุนสถาบันระดับโลกเข้าร่วม สะท้อนว่า นักลงทุนเริ่มมองอุซเบกิสถานเป็นตลาดเกิดใหม่ที่มีศักยภาพ หากรัฐบาลเดินหน้าการแปรรูปรัฐวิสาหกิจและปฏิรูปตลาดทุนต่อไป ดีล UzNIF อาจถูกจดจำว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้สินทรัพย์ของประเทศก้าวเข้าสู่ตลาดทุนโลกอย่างเต็มตัว