Uzbekistan เปิดตัว IPO ระดับโลกครั้งแรก ผ่านกองทุน UzNIF มูลค่าเกือบ 2 พันล้านดอลลาร์

ในเดือนพฤษภาคม 2026 อุซเบกิสถานสร้างประวัติศาสตร์ใหม่ในตลาดทุน เมื่อ กองทุน National Investment Fund of Uzbekistan (UzNIF) เปิดตัวการเสนอขายหุ้นต่อประชาชนครั้งแรก (IPO) ในตลาดโลกเป็นครั้งแรกของประเทศ การเสนอขายครั้งนี้ระดมทุนได้ประมาณ 603–604 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และประเมินมูลค่ากองทุนไว้ที่ราว 1.95 พันล้านดอลลาร์

สิ่งที่ทำให้ดีลนี้โดดเด่นคือการ จดทะเบียนพร้อมกัน (dual listing) ทั้งใน London Stock Exchange (LSE) และ Tashkent Stock Exchange (TSE) ทำให้นักลงทุนต่างชาติสามารถเข้าถึงสินทรัพย์ของรัฐอุซเบกิสถานผ่านตลาดทุนสากลได้เป็นครั้งแรก

ขนาดดีล มูลค่า และช่วงเวลาการเข้าตลาด

การเสนอขายหุ้นของ UzNIF มีรายละเอียดสำคัญดังนี้

• เงินที่ระดมได้: ประมาณ 603.6–604 ล้านดอลลาร์
• มูลค่ากิจการโดยประมาณ: ราว 1.95 พันล้านดอลลาร์
• เริ่มซื้อขาย: กลางเดือนพฤษภาคม 2026 โดยมีพิธีเปิดการซื้อขายวันที่ 18 พฤษภาคม 2026
• ตลาดที่จดทะเบียน: London Stock Exchange และ Tashkent Stock Exchange

ในตลาดหุ้นทาชเคนต์ การซื้อขายเริ่มเวลา 10:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น และภายใน 90 นาทีแรก ราคาหุ้นเพิ่มขึ้นราว 37% จากราคาเสนอขายสำหรับนักลงทุนรายย่อย สะท้อนความต้องการลงทุนในประเทศที่สูงมาก

ความต้องการลงทุนและสถาบันใหญ่ที่เข้าร่วม

ดีลนี้ได้รับความสนใจอย่างมากจากนักลงทุนทั่วโลก โดยมีรายงานว่า คำสั่งซื้อหุ้นรวมสูงกว่า 2.8 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งมากกว่าหุ้นที่เสนอขายกว่า 4 เท่า

สถาบันการเงินระดับโลกที่เข้าร่วมเป็นนักลงทุนหลัก (cornerstone investors) ได้แก่

• BlackRock
• Franklin Resources / Franklin Templeton
• Redwheel
• บริษัทการลงทุนที่เชื่อมโยงกับ Allan & Gill Gray Foundation

กลุ่มนักลงทุนหลักเหล่านี้ให้คำมั่นลงทุนรวมประมาณ 300 ล้านดอลลาร์ ในการเสนอขายครั้งนี้

กองทุน UzNIF ถือสินทรัพย์อะไรบ้าง

UzNIF เป็นกองทุนการลงทุนของรัฐที่รวบรวม หุ้นส่วนน้อยในบริษัทสำคัญของอุซเบกิสถาน 13 แห่ง ซึ่งครอบคลุมหลายอุตสาหกรรมหลักของประเทศ

ภาคเศรษฐกิจที่อยู่ในพอร์ต ได้แก่

• พลังงานและสาธารณูปโภค
• โทรคมนาคม
• ธนาคารและการเงิน
• การขนส่งและการบิน
• โครงสร้างพื้นฐานด้านอุตสาหกรรมและตลาดสินค้าโภคภัณฑ์

บริษัทที่เกี่ยวข้องกับพอร์ตของกองทุนรวมถึงองค์กรระดับประเทศ เช่น Uzbekistan Airways, Uzbektelecom และบริษัทพลังงานอย่าง Uzbekhydroenergo

การรวมสินทรัพย์เหล่านี้ไว้ในกองทุนเดียวช่วยให้ นักลงทุนต่างชาติสามารถเข้าถึงเศรษฐกิจอุซเบกิสถานแบบกระจายความเสี่ยง ผ่านการลงทุนเพียงตัวเดียว

โครงสร้างของ IPO

การเสนอขายหุ้นของ UzNIF ถูกออกแบบเป็น สองส่วน (dual‑tranche structure) เพื่อดึงดูดทั้งนักลงทุนในประเทศและต่างประเทศ

• ส่วนในประเทศ: หุ้นสามัญจดทะเบียนในตลาดหุ้นทาชเคนต์ เปิดให้นักลงทุนภายในประเทศซื้อได้
• ส่วนต่างประเทศ: Global Depositary Receipts (GDRs) จดทะเบียนใน London Stock Exchange สำหรับนักลงทุนสถาบันทั่วโลก

ราคาขายถูกกำหนดไว้ที่ประมาณ 25 ดอลลาร์ต่อ GDR โดย 1 GDR เท่ากับหุ้นสามัญ 64,700 หุ้น

ในการทำดีลครั้งนี้ มีการขายหุ้นประมาณ 30–31% ของทุนทั้งหมดของกองทุน

ที่สำคัญคือ กองทุน UzNIF ไม่ได้รับเงินจากการขายหุ้นโดยตรง รายได้ทั้งหมดจาก IPO ถูกขายโดย กระทรวงเศรษฐกิจและการคลังของอุซเบกิสถาน ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นรายเดียวก่อนการเข้าตลาด

ทำไม IPO นี้จึงถือว่าเป็นประวัติศาสตร์

ดีล UzNIF ถูกมองว่าเป็นก้าวสำคัญของอุซเบกิสถานด้วยหลายเหตุผล

ประการแรก นี่คือ การเสนอขายหุ้นในตลาดทุนต่างประเทศครั้งแรกของประเทศ ทำให้นักลงทุนทั่วโลกสามารถลงทุนในสินทรัพย์ที่เชื่อมโยงกับรัฐอุซเบกิสถานได้โดยตรง

ประการที่สอง การจดทะเบียนสองตลาดสะท้อนถึงนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการ เปิดตลาดทุนและดึงดูดเงินลงทุนจากต่างประเทศ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนปฏิรูปเศรษฐกิจในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ประการที่สาม การรวมบริษัทยุทธศาสตร์ของประเทศตั้งแต่การบิน โทรคมนาคม ไปจนถึงพลังงานไว้ในกองทุนเดียว ทำให้ UzNIF กลายเป็น ประตูสู่เศรษฐกิจอุซเบกิสถานสำหรับนักลงทุนพอร์ตโฟลิโอทั่วโลก

สำหรับ London Stock Exchange การเข้าจดทะเบียนครั้งนี้ก็มีความสำคัญเช่นกัน เพราะถือเป็นหนึ่งใน IPO ระหว่างประเทศที่ใหญ่ที่สุดของตลาดในปี 2026 และเป็นดีลแรกที่เชื่อมโยงกับการเปิดตลาดทุนของอุซเบกิสถาน

ภาพใหญ่ของการปฏิรูปเศรษฐกิจ

กองทุน UzNIF ถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมและบริหารหุ้นของรัฐในบริษัทขนาดใหญ่ พร้อมทั้งยกระดับ ความโปร่งใส การกำกับดูแล และมาตรฐานตลาดทุน ในประเทศ

การที่ IPO ครั้งนี้ได้รับความสนใจสูงและมีนักลงทุนสถาบันระดับโลกเข้าร่วม สะท้อนว่า นักลงทุนเริ่มมองอุซเบกิสถานเป็นตลาดเกิดใหม่ที่มีศักยภาพ หากรัฐบาลเดินหน้าการแปรรูปรัฐวิสาหกิจและปฏิรูปตลาดทุนต่อไป ดีล UzNIF อาจถูกจดจำว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้สินทรัพย์ของประเทศก้าวเข้าสู่ตลาดทุนโลกอย่างเต็มตัว