เบื้องหลังวิกฤตแรงงานซัมซุง ที่เกือบกลายเป็นการหยุดงานครั้งใหญ่ที่สุดของบริษัท

สหภาพแรงงานซึ่งเป็นตัวแทนพนักงานหลายหมื่นคนในเกาหลีใต้ระบุว่า ระบบปัจจุบันไม่สะท้อนผลกำไรของธุรกิจเซมิคอนดักเตอร์ที่เติบโตอย่างรวดเร็วจากกระแส AI boom ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ข้อเรียกร้องสำคัญของสหภาพมีสองประเด็นหลัก

• ให้จัดสรร 15% ของกำไรจากการดำเนินงานของ Samsung Electronics เป็นโบนัสพนักงานโดยตรง
• ยกเลิกเพดานโบนัส ที่จำกัดการจ่ายไว้ไม่เกิน 50% ของเงินเดือนต่อปี

สหภาพมองว่าการปรับระบบดังกล่าวจะทำให้การแบ่งปันผลกำไรมีความโปร่งใสมากขึ้น และทำให้พนักงานได้รับผลตอบแทนตามความสำเร็จของธุรกิจชิปของบริษัท

เหตุผลที่ฝ่ายบริหารไม่เห็นด้วย

ฝ่ายบริหารของซัมซุงคัดค้านแนวคิดการผูกโบนัสกับสัดส่วนกำไรแบบตายตัว เพราะธุรกิจเซมิคอนดักเตอร์มีลักษณะ ขึ้นลงเป็นวัฏจักร (boom‑and‑bust cycle)

ในช่วงที่ราคาชิปหน่วยความจำสูง กำไรของบริษัทอาจพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งจะทำให้ต้นทุนแรงงานเพิ่มขึ้นมาก หากต้องแบ่งกำไรตามสัดส่วนที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

แต่เมื่อวัฏจักรตลาดกลับทิศและราคาชิปตก บริษัทอาจต้องแบกรับต้นทุนที่สูงเกินไป ทำให้ฝ่ายบริหารระมัดระวังต่อสูตรโบนัสที่ผูกกับกำไรโดยตรง

การไกล่เกลี่ยของรัฐบาลในนาทีสุดท้าย

เมื่อใกล้ถึงเส้นตายการหยุดงานในวันที่ 21 พฤษภาคม รัฐบาลเกาหลีใต้ตัดสินใจเข้ามาแทรกแซงเพื่อป้องกันผลกระทบทางเศรษฐกิจ

คิม ยอง‑ฮุน (Kim Young‑hoon) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการจ้างงานและแรงงานของเกาหลีใต้ เข้าร่วมการเจรจาระหว่างฝ่ายบริหารและสหภาพด้วยตนเองในวันที่ 20 พฤษภาคม

หลังการเจรจาหลายชั่วโมง ทั้งสองฝ่ายสามารถบรรลุ ข้อตกลงค่าจ้างชั่วคราว ก่อนการนัดหยุดงานจะเริ่มเพียงไม่กี่ชั่วโมง ส่งผลให้สหภาพประกาศระงับแผนการประท้วงทันที

สมาชิกสหภาพจะต้องลงคะแนนเสียงรับรองข้อตกลงดังกล่าว โดยการลงคะแนนมีกำหนดดำเนินไปจนถึง 27 พฤษภาคม และในช่วงนี้การหยุดงานจะยังคงถูกระงับไว้

ทำไมโลกเทคโนโลยีจับตาเหตุการณ์นี้

ความตึงเครียดครั้งนี้ได้รับความสนใจทั่วโลก เพราะซัมซุงมีบทบาทสำคัญในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์

• ซัมซุงผลิต ประมาณหนึ่งในสามของหน่วยความจำ DRAM ของโลก ซึ่งเป็นชิ้นส่วนหลักในสมาร์ตโฟน คอมพิวเตอร์ เซิร์ฟเวอร์ และศูนย์ข้อมูล
• บริษัทพร้อมกับคู่แข่งเกาหลีใต้ SK Hynix ครองส่วนแบ่งตลาดหน่วยความจำระดับโลกจำนวนมาก รวมถึงชิป HBM (High‑Bandwidth Memory) ที่จำเป็นต่อระบบ AI

หากคนงานหลายหมื่นคนหยุดงานจริง นักวิเคราะห์เตือนว่าอาจทำให้การผลิตชิปชะลอตัว และส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานอิเล็กทรอนิกส์ทั่วโลกในช่วงที่ความต้องการชิปสำหรับ AI เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

จุดเปลี่ยนสำคัญของวัฒนธรรมองค์กรซัมซุง

เหตุการณ์นี้ยังสะท้อนการเปลี่ยนแปลงสำคัญภายในซัมซุงเอง

ในอดีต กลุ่มบริษัทซัมซุงมีชื่อเสียงด้าน วัฒนธรรมองค์กรที่แทบไม่มีสหภาพแรงงาน และแรงงานมีบทบาทจำกัดในการกำหนดนโยบายบริษัท

แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา สหภาพแรงงานใน Samsung Electronics มีจำนวนสมาชิกเพิ่มขึ้นและมีอิทธิพลมากขึ้น การที่บริษัทเกือบเผชิญการหยุดงานครั้งใหญ่แสดงให้เห็นว่า แรงงานกำลังกลายเป็นผู้เล่นสำคัญในการกำหนดโครงสร้างค่าตอบแทนของบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกแห่งนี้

แม้การนัดหยุดงานจะถูกระงับไว้ แต่ผลลัพธ์สุดท้ายยังขึ้นอยู่กับการลงคะแนนของสมาชิกสหภาพ ซึ่งจะเป็นตัวตัดสินว่าความขัดแย้งยืดเยื้อนี้จะจบลงหรือไม่