ไทม์ไลน์อพยพ MV Hondius: จากส่งผู้ป่วยด่วน ถึงกักกัน 42 วัน

การอพยพเรือ MV Hondius เกิดขึ้นเป็นลำดับ ไม่ใช่ภาพ “สละเรือ” แบบไร้การควบคุม ขั้นแรกคือการเคลื่อนย้ายผู้ที่ถูกสงสัยว่าป่วยหนักออกไปรักษา จากนั้นจึงเป็นการพาผู้โดยสารและลูกเรือที่เหลือลงจากเรืออย่างเป็นระบบ หลังเรือเดินทางถึงเกาะเตเนริเฟในหมู่เกาะคานารีของสเปน

รายงานที่มีอยู่ชี้ว่า นี่เป็นปฏิบัติการด้านสาธารณสุขมากกว่าการอพยพแบบเหตุฉุกเฉินทั่วไป ผู้โดยสารถูกทยอยลงเป็นกลุ่มเล็ก ๆ ถูกพาไปยังฝั่ง แล้วส่งต่อไปยังสนามบิน โรงพยาบาล หรือสถานที่กักกันตามแผนของแต่ละประเทศ

ทำไมการอพยพจึงต้องเข้มเหมือนปฏิบัติการคุมโรค

MV Hondius เป็นเรือสำรวจขั้วโลกเชิงท่องเที่ยวที่ชักธงเนเธอร์แลนด์ และรายงานระบุว่าการระบาดเกี่ยวข้องกับแอนดีสแฮนตาไวรัส ซึ่งเป็นสายพันธุ์หายากที่มีข้อมูลว่าติดต่อจากคนสู่คนได้ในสถานการณ์ที่มีการสัมผัสใกล้ชิด

โดยทั่วไป การติดเชื้อแฮนตาไวรัสมักเกี่ยวข้องกับการสัมผัสปัสสาวะหรือมูลของสัตว์ฟันแทะที่ติดเชื้อ ส่วนการแพร่จากคนสู่คนถือว่าพบได้น้อย นั่นทำให้กรณีที่ถูกระบุว่าเป็นสายพันธุ์แอนดีสต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ

ก่อนการอพยพผู้โดยสารและลูกเรือชุดใหญ่ รายงานเชื่อมโยงการระบาดครั้งนี้กับผู้เสียชีวิต 3 ราย และผู้ติดเชื้อหรือผู้ต้องสงสัยติดเชื้อหลายราย ขณะเดียวกัน จำนวนผู้ต้องสงสัยติดเชื้อยังเปลี่ยนแปลงได้ตามผลตรวจและการติดตามผู้สัมผัสของหน่วยงานสาธารณสุข

ขั้นที่ 1: ส่งผู้ป่วยสงสัยอาการหนักออกก่อน

ก้าวสำคัญแรกของการอพยพคือการนำผู้ที่คาดว่าอาจป่วยออกจากเรือก่อน รายงานที่อ้างองค์การอนามัยโลก หรือ WHO และผู้ให้บริการเรือระบุว่า มีผู้ป่วยต้องสงสัยแฮนตาไวรัส 3 คนถูกอพยพจาก MV Hondius และเข้ารับการรักษาในเนเธอร์แลนด์

ผู้ป่วยทั้ง 3 คนถูกระบุว่าเป็นชาวเยอรมัน ชาวดัตช์ และชาวอังกฤษ โดยหนึ่งในนั้นเป็นลูกเรือชาวอังกฤษ

รายงานอีกชุดระบุว่า การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยเกิดขึ้นขณะเรืออยู่บริเวณนอกชายฝั่งเคปเวิร์ด โดยผู้ต้องสงสัยติดเชื้อถูกนำออกจากเรือก่อนที่เรือจะเดินทางต่อไปยังหมู่เกาะคานารีของสเปน จากนั้นแผนคือให้เรือไปถึงเตเนริเฟ ซึ่งเจ้าหน้าที่จะตรวจ ดูแล และจัดการส่งผู้โดยสารกับลูกเรือที่เหลือกลับประเทศของตน

ขั้นที่ 2: ถึงเตเนริเฟ แล้วทยอยลงเรือทีละกลุ่ม

MV Hondius เดินทางถึงเตเนริเฟในช่วงเช้าวันอาทิตย์ที่ 10 พ.ค. 2569 และการอพยพผู้โดยสารกับลูกเรือชุดหลักเริ่มขึ้นที่นั่น เตเนริเฟเป็นเกาะใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะคานารีของสเปน นอกชายฝั่งแอฟริกาตะวันตก

จุดขึ้นฝั่งอยู่ที่ท่าเรืออุตสาหกรรมกรานาดียาในเตเนริเฟ ตามรายงานเกี่ยวกับปฏิบัติการครั้งนี้

การลงจากเรือไม่ได้ทำเหมือนการเทียบท่าของเรือสำราญปกติ แต่เป็นการควบคุมจำนวนคนเป็นรอบ ๆ ผู้โดยสารชาวสเปนถูกระบุว่าเป็นกลุ่มแรก ๆ ที่ได้ลงจากเรือ โดยรายงานหนึ่งระบุว่าผู้โดยสารสเปน 14 คนลงก่อน แบ่งเป็นกลุ่มละ 5 คน รายงานอื่นก็ระบุเช่นกันว่าชาวสเปนเป็นกลุ่มแรกที่ถูกนำลงจาก MV Hondius หลังเรือถึงเตเนริเฟ

ระหว่างการเคลื่อนย้าย มีเจ้าหน้าที่สวมชุดป้องกันและอุปกรณ์ป้องกันทางเดินหายใจคอยพาผู้อพยพจากเรือไปยังฝั่ง จากนั้นผู้โดยสารถูกส่งต่อด้วยรถบัสไปยังสนามบินหรือสถานพยาบาล

ขั้นที่ 3: ขึ้นฝั่งแล้วไม่ได้ปล่อยกลับทันที

หลังออกจากเรือ ผู้โดยสารไม่ได้ถูกปล่อยให้เดินทางต่อเองในเตเนริเฟ หลายประเทศส่งเครื่องบินของรัฐบาลหรือเครื่องบินทหารมารับพลเมืองของตนกลับประเทศ และผู้ที่ถูกอพยพถูกส่งต่อไปยังกระบวนการกักกันหรือสถานพยาบาลหลังเดินทางถึงปลายทาง

รายงานระบุว่า ผู้โดยสารกลุ่มแรกที่ถูกอพยพไปถึงมาดริด และถูกพาไปยังโรงพยาบาลทหาร ส่วนเครื่องบินอพยพของฝรั่งเศสลงจอดที่ปารีส โดยมีรถฉุกเฉินมารับผู้โดยสารไปยังโรงพยาบาล นอกจากนี้ยังมีรายงานเรื่องเที่ยวบินสำหรับชาวแคนาดาและชาวดัตช์ในปฏิบัติการส่งคนกลับประเทศครั้งนี้

ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคแห่งยุโรป หรือ ECDC จัดให้ผู้โดยสารและลูกเรือเป็นผู้สัมผัสเสี่ยงสูง ระหว่างที่พวกเขาลงจากเรือและเดินทางกลับประเทศของตน ขณะที่ WHO แนะนำให้ผู้โดยสารจากเรือกักตัว 42 วัน สะท้อนความระมัดระวังต่อความเสี่ยงจากการสัมผัสเชื้อและช่วงเวลาการเฝ้าระวังที่ยาวในกรณีนี้

บนเรือเกิดความตื่นตระหนกหรือไม่

จากรายงานที่มีอยู่ ยังไม่พบภาพของการอพยพที่รุนแรง ควบคุมไม่ได้ หรือเป็นความล้มเหลวของแผนงาน สิ่งที่ถูกเล่าคือกระบวนการที่ช้าแต่มีการกำกับชัดเจน: ส่งผู้ป่วยสงสัยอาการหนักออกก่อน ให้เรือเดินทางไปเตเนริเฟ ทยอยพาคนลงเป็นกลุ่ม มีเจ้าหน้าที่คุ้มกันระหว่างเคลื่อนย้าย และจัดเครื่องบินของรัฐหรือทหารพากลับประเทศ

แต่การอพยพที่เป็นระเบียบไม่ได้แปลว่าสถานการณ์เป็นเรื่องปกติ เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหลังมีรายงานการเจ็บป่วยต่อเนื่องหลายสัปดาห์และมีผู้เสียชีวิตเชื่อมโยงกับการระบาด ขณะที่หน่วยงานสาธารณสุขยังต้องติดตามผู้สัมผัสในหลายประเทศ

สรุปสั้น ๆ

การอพยพ MV Hondius คือปฏิบัติการควบคุมโรคและส่งคนกลับประเทศแบบแบ่งเป็นระยะ ผู้ป่วยต้องสงสัยที่เร่งด่วนถูกนำออกไปรักษาก่อน จากนั้นผู้โดยสารและลูกเรือที่เหลือจึงทยอยลงจากเรือที่เตเนริเฟภายใต้การควบคุม ก่อนถูกส่งต่อด้วยเครื่องบินของรัฐบาลหรือทหารไปยังโรงพยาบาลหรือสถานที่กักกัน