จูเชวี่ย-3 Y-2 พิสูจน์อะไรเกี่ยวกับการแข่งขันจรวดใช้ซ้ำของจีน

ภารกิจเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2026 ของ LandSpace ทำได้สองอย่างในเที่ยวบินเดียว: จรวด Zhuque-3 Y-2 สูง 66.1 เมตรส่งดาวเทียมอินเทอร์เน็ต Honghu-03 เข้าสู่วงโคจรตามแผน ก่อนที่ขั้นแรกของจรวดจะแยกตัว กลับเข้าสู่บรรยากาศ และลงจอดในแนวดิ่งที่พื้นที่กู้คืนในอำเภอมินฉิน มณฑลกานซู่ ด้วยขาลงจอดที่กางออกได้ 1710

นี่คือการกู้คืนขั้นแรกของจรวดระดับวงโคจรบนบกแบบควบคุมได้สำเร็จครั้งแรกของจีน และเป็นครั้งแรกที่ใช้ขาลงจอดเพื่อแตะพื้นโดยตรง 1921 จุดแตกต่างสำคัญคือความสำเร็จก่อนหน้านี้ของ Long March-10B เมื่อเดือนกรกฎาคมใช้ระบบตาข่ายบนแท่นกลางทะเล ไม่ใช่การลงจอดด้วยขาจรวดแบบทั่วไป

อย่างไรก็ตาม มีข้อควรระวังในการตีความผลลัพธ์ รายงานหนึ่งระบุว่าเชื้อเพลิงที่เหลือเกิดการติดไฟหลังแตะพื้น ส่งผลให้บริเวณชุดขาลงจอดเสียหายและโครงจรวดสเตนเลสพังลงมา 4 ดังนั้น Y-2 พิสูจน์ว่าบูสเตอร์สามารถกลับมาและแตะพื้นได้ภายใต้การควบคุม แต่ยังไม่ได้พิสูจน์ด้วยตัวมันเองว่าพร้อมนำกลับไปใช้ใหม่ทันที

เหตุใดการลงจอดของ Zhuque-3 จึงสำคัญ

บูสเตอร์ที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้ต้องทำมากกว่ารอดจากช่วงทะยานขึ้นสู่อวกาศ หลังแยกจากขั้นที่สอง มันต้องปรับทิศทาง ควบคุมการกลับเข้าสู่บรรยากาศ มุ่งหน้าไปยังพื้นที่กู้คืน จุดเครื่องยนต์อีกครั้งเพื่อชะลอความเร็ว กางอุปกรณ์ลงจอด และแตะพื้นอย่างแม่นยำพอที่จะรักษาความสมบูรณ์ของโครงสร้างไว้ได้

Zhuque-3 Y-2 ทำลำดับการทำงานแบบครบวงจรนี้ในภารกิจปล่อยดาวเทียมจริง ไม่ใช่การทดสอบกระโดดขึ้นลงระยะสั้นหรือการเก็บกู้ด้วยร่มชูชีพ โดยการออกแบบของจรวดผสานเครื่องยนต์เชื้อเพลิงออกซิเจนเหลว–มีเทน โครงสร้างสเตนเลส ระบบนำทางอัตโนมัติ และขาลงจอดแนวดิ่ง 5723

ผลลัพธ์จึงเป็นการยืนยันสถาปัตยกรรมพื้นฐานของยานในเที่ยวบินจริง แต่ยังไม่ใช่คำตอบเรื่องต้นทุน การนำกลับมาใช้ใหม่จะมีความคุ้มค่าก็ต่อเมื่อ LandSpace สามารถตรวจสอบและปรับสภาพบูสเตอร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นำกลับไปบินอีกครั้ง และทำซ้ำได้ในอัตราที่มีความหมายทางธุรกิจ

จากความล้มเหลวของ Y-1 สู่การแก้โจทย์การลงจอด

เที่ยวบินแรกของ Zhuque-3 ในเดือนธันวาคม 2025 ส่งขั้นที่สองเข้าสู่วงโคจรได้สำเร็จ แต่ขั้นแรกล้มเหลวในช่วงสุดท้ายของการกู้คืน หลังเกิดความผิดปกติในการเผาไหม้ระหว่างการจุดเครื่องยนต์เพื่อลงจอด 313235

ดังนั้น Y-2 ไม่ใช่เพียงการนำจรวดแบบเดิมมาทดลองอีกครั้ง แต่เป็นการแก้ปัญหาส่วนที่เคยล้มเหลวโดยตรง รายงานเกี่ยวกับการปรับปรุงระบุถึงการลดจำนวนเครื่องยนต์ที่ใช้ในช่วงเผาไหม้เพื่อลงจอด การเพิ่มฟังก์ชันคาดการณ์จุดตกในระบบความปลอดภัยอัตโนมัติ การเปลี่ยนขั้นตอนควบคุมการบินขากลับ และการปรับปรุงเพื่อรับมือความร้อนจากการกลับเข้าสู่บรรยากาศกับแรงที่เกิดกับโครงสร้าง 333443

การแตะพื้นสำเร็จแสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ให้ผลดีขึ้นอย่างมากภายใต้เงื่อนไขของเที่ยวบินระดับวงโคจร แต่เที่ยวบินเดียวไม่เพียงพอที่จะบอกได้ว่าการปรับปรุงรายการใดมีผลมากที่สุด หรือระบบจะมีความน่าเชื่อถือเมื่อใช้งานต่อเนื่องหลายภารกิจหรือไม่

ส่งดาวเทียมและกู้คืนบูสเตอร์ในภารกิจเดียว

ความสำคัญของ Y-2 ยังอยู่ที่การรวมเป้าหมายสองด้านไว้ในภารกิจเดียว นั่นคือการนำดาวเทียม Honghu-03 เข้าสู่วงโคจรพร้อมกับพยายามกู้คืนขั้นแรกของจรวด 710

รูปแบบนี้มีความเกี่ยวข้องกับธุรกิจมากกว่าการกู้คืนบูสเตอร์ในภารกิจที่ไม่มีน้ำหนักบรรทุกที่เป็นประโยชน์ สำหรับผู้ให้บริการกลุ่มดาวดาวเทียม มูลค่าของจรวดใช้ซ้ำขึ้นอยู่กับว่าสามารถปล่อยดาวเทียมได้พร้อมรักษาสมรรถนะไว้เพียงพอสำหรับการนำขั้นแรกกลับมา และทำเช่นนี้ซ้ำได้บ่อยเพียงใด

Y-2 จึงแสดงให้เห็นรูปแบบภารกิจที่จำเป็นต่อโมเดลธุรกิจดังกล่าว แม้ยังไม่ได้ยืนยันว่าบริษัทจะให้บริการปล่อยดาวเทียมในปริมาณมากได้

แตกต่างจาก Long March-10B อย่างไร

จีนกู้คืนขั้นแรกของจรวดระดับวงโคจรได้สำเร็จมาแล้วเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2026 ในภารกิจของ Long March-10B ซึ่งบูสเตอร์กลับลงในแนวดิ่งสู่แท่นกลางทะเลและถูกจับด้วยระบบตาข่าย 171824

ทั้งสองภารกิจใช้แนวคิดการกู้คืนต่างกันอย่างชัดเจน

ภารกิจ	สิ่งที่จรวดต้องทำ	สิ่งที่ระบบกู้คืนช่วยทำ
Long March-10B	บินกลับไปยังจุดกลางทะเลที่กำหนดและลดระดับลงอย่างควบคุมได้	แท่นกลางทะเลและตาข่ายเป็นส่วนสำคัญของระบบกู้คืนช่วงสุดท้าย โดยทำหน้าที่รับบูสเตอร์ 1827
Zhuque-3 Y-2	เบรกด้วยเครื่องยนต์ ควบคุมตำแหน่ง กางขาลงจอด และแตะพื้นอย่างมั่นคง	พื้นที่มินฉินทำหน้าที่เป็นแท่นลงจอด ขณะที่ขาลงจอดของจรวดเองเป็นกลไกหลักในการรับแรงกระแทก 31021

กล่าวได้ว่า Long March-10B เป็นการกู้คืนขั้นแรกของจรวดระดับวงโคจรแบบควบคุมได้สำเร็จครั้งแรกที่มีรายงานในจีนโดยรวม ส่วน Zhuque-3 Y-2 เป็นการกู้คืนบนบกด้วยขาลงจอดแบบกางออกได้สำเร็จครั้งแรก 181921

ความแตกต่างนี้ไม่ใช่เพียงเรื่องถ้อยคำ เพราะการจับด้วยตาข่ายกับการลงจอดด้วยขาต้องการทั้งสมรรถนะของยาน โครงสร้างพื้นฐาน และการควบคุมในช่วงไม่กี่วินาทีสุดท้ายที่แตกต่างกัน

ผลต่อแผน IPO ของ LandSpace

LandSpace เดินหน้าแผนเข้าจดทะเบียนในตลาด STAR ซึ่งเป็นกระดานหุ้นเทคโนโลยีและนวัตกรรมของตลาดหลักทรัพย์เซี่ยงไฮ้ โดยมีแผนระดมทุน 7.5 พันล้านหยวน หรือประมาณ 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ตามรายงานเกี่ยวกับแผน IPO ของบริษัท 141516

ผลลัพธ์ของ Y-2 ช่วยเสริมเรื่องราวทางอุตสาหกรรมที่อยู่เบื้องหลังการระดมทุน ก่อนหน้านี้ การปล่อยจรวดระดับวงโคจรแบบใช้ซ้ำยังเป็นเป้าหมายด้านการพัฒนาของ LandSpace เป็นหลัก แต่หลังภารกิจ Y-2 บริษัทมีหลักฐานจากเที่ยวบินจริงว่า สามารถส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจรและนำจรวดขั้นแรกกลับมาลงจอดบนบกในภารกิจเดียวกันได้

สิ่งนี้อาจช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือในการขอเงินลงทุนสำหรับการผลิตจรวด โครงสร้างพื้นฐานการปล่อย ระบบกู้คืน และสัญญาในอนาคตสำหรับการส่งกลุ่มดาวดาวเทียม แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่าบริษัททำกำไรจากการใช้ซ้ำได้

นักลงทุนยังจำเป็นต้องเห็นข้อมูลสำคัญ ได้แก่

1. การนำบูสเตอร์ที่กู้คืนได้กลับไปบินอีกครั้ง
2. ขั้นตอนตรวจสอบและปรับสภาพหลังการลงจอด
3. ความน่าเชื่อถือเมื่อมีภารกิจเพิ่มขึ้นหลายเที่ยวบิน
4. กำลังการผลิตและความพร้อมของฐานปล่อย
5. ราคาและต้นทุนต่อกิโลกรัมที่แข่งขันกับจรวดแบบใช้ครั้งเดียวได้

ความเสียหายที่มีรายงานหลังแตะพื้นยิ่งทำให้ขั้นตอนถัดไปมีความสำคัญ LandSpace ต้องแสดงให้เห็นไม่เพียงว่าบูสเตอร์กลับมาถึงแท่นได้ แต่ยังสามารถเตรียมยานสำหรับเที่ยวบินถัดไปด้วยต้นทุนที่ยอมรับได้ 4

การแข่งขันจรวดใช้ซ้ำของจีนกำลังเข้าสู่ด่านที่ยากกว่าเดิม

ความคืบหน้าในเดือนกรกฎาคมและสิงหาคมสะท้อนว่าโครงการจรวดใช้ซ้ำของจีนกำลังขยับจากการทดลองกู้คืน ไปสู่การแข่งขันระหว่างวิธีการกู้คืนหลายรูปแบบ Long March-10B แสดงการจับด้วยตาข่ายกลางทะเล ขณะที่ LandSpace แสดงการลงจอดบนบกด้วยขาลงจอด 171821

สนามแข่งขันที่กว้างขึ้นยังมี Long March-12A, ZQ-1 ของ Galactic Energy, Hyperbola-3 ของ iSpace และ Lijian-2 ของ CAS Space อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอและเฉพาะเจาะจงต่อภารกิจล่าสุดมากพอที่จะจัดอันดับโครงการเหล่านี้เทียบกับ Zhuque-3 Y-2 หรือกล่าวอ้างว่าโครงการใดทำได้เทียบเท่าการส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจรพร้อมลงจอดบนบกด้วยขาลงจอดในภารกิจเดียวกัน 22

ความสำเร็จของ Zhuque-3 ยังต่อยอดจากผลงานของ LandSpace ในปี 2023 เมื่อ Zhuque-2 กลายเป็นจรวดเชื้อเพลิงมีเทนลำแรกที่ขึ้นสู่วงโคจรได้ 16 Zhuque-3 นำประสบการณ์ด้านเชื้อเพลิงดังกล่าวมาใช้กับจรวดขนาดใหญ่ขึ้น ซึ่งออกแบบให้กู้คืนขั้นแรกได้

ตัวชี้วัดการแข่งขันกำลังเปลี่ยนไป คำถามไม่ได้มีเพียงว่า “กู้คืนบูสเตอร์ได้สักครั้งหรือไม่” แต่คือผู้ให้บริการจะสามารถทำสิ่งต่อไปนี้ได้หรือไม่

• นำบูสเตอร์ลำเดิมกลับไปบินซ้ำหลายครั้ง
• ลดเวลาตรวจสอบและปรับสภาพหลังการลงจอด
• รักษาอัตราการปล่อยในแต่ละปีให้อยู่ในระดับสูง
• ผลิตจรวดและอุปกรณ์กู้คืนได้เพียงพอ
• เปลี่ยนการใช้ซ้ำให้เป็นต้นทุนต่อกิโลกรัมที่ต่ำลงและคาดการณ์ได้

Zhuque-3 Y-2 จึงเป็นทั้งหลักไมล์ด้านวิศวกรรมและหลักไมล์ด้านการเงินของ LandSpace ข้อสรุปที่ชัดเจนที่สุดพร้อมข้อจำกัดที่ชัดเจนเช่นกัน: บริษัทพิสูจน์สถาปัตยกรรมการนำจรวดกลับมาลงจอดบนบกแล้ว แต่ธุรกิจจรวดใช้ซ้ำเชิงปฏิบัติการยังต้องพิสูจน์ผ่านการบินซ้ำ ข้อมูลระยะเวลาหมุนเวียนยาน และต้นทุนจริง