คุชเนอร์พบฮามาสในอียิปต์ หวังรื้อฟื้นแผนกาซาที่ติดข้อคัดค้านจากอิสราเอล

นอกจากนั้น คุชเนอร์ยังได้พบประธานาธิบดีอับเดล ฟัตตาห์ เอล-ซีซีของอียิปต์ที่เอลอะลาเมนด้วย สำนักประธานาธิบดีอียิปต์ระบุว่า การหารือเน้นย้ำให้ทุกฝ่ายปฏิบัติตามพันธกรณีภายใต้ข้อตกลงหยุดยิงในฉนวนกาซา

คุชเนอร์เรียกร้องอะไรจากฮามาส

ความพยายามของสหรัฐฯ มุ่งไปที่การปลดอาวุธ การจัดตั้งรัฐบาล และการนำข้อตกลงไปปฏิบัติจริง มากกว่าการขอคำมั่นทั่วไป คุชเนอร์กดดันให้ฮามาสดำเนินการในประเด็นหลัก 3 ด้าน ได้แก่

• วางอาวุธในกาซาผ่าน “ขั้นตอนที่เป็นรูปธรรมและตรวจสอบได้”
• ยุติบทบาทของฮามาสในการบริหารพื้นที่ในอนาคต
• เริ่มถ่ายโอนอำนาจบริหารไปยังฝ่ายบริหารชุดใหม่

โรดแมปที่สหรัฐฯ สนับสนุนและมีทั้งหมด 15 ข้อยังเสนอให้อิสราเอลถอนกำลังออกจากกาซา และให้มีการบูรณะพื้นที่ภายใต้การบริหารของฝ่ายปาเลสไตน์พลเรือนชุดใหม่

หัวใจของการหารืออยู่ที่ความหมายในทางปฏิบัติของคำว่า “การวางอาวุธ” รายงานระบุว่าสหรัฐฯ ต้องการเปลี่ยนพันธกรณีของฮามาสให้เป็นขั้นตอนที่สามารถติดตามและยืนยันได้ ไม่ใช่เพียงคำประกาศกว้าง ๆ

ฮามาสตอบอย่างไร และอะไรยังไม่มีคำตอบ

มีรายงานว่าฮามาสยืนยันความมุ่งมั่นต่อข้อตกลงระหว่างการพบกัน ก่อนหน้านี้กลุ่มดังกล่าวระบุในหลักการว่า พร้อมส่งมอบอาวุธให้คณะกรรมการบริหารชุดใหม่ภายใต้แผนดังกล่าว

แต่การยืนยันดังกล่าวยังไม่ได้หมายความว่าฮามาสยอมรับรายละเอียดการนำแผนไปปฏิบัติทุกข้อที่คุชเนอร์เสนอ รายงานที่เปิดเผยต่อสาธารณะยังไม่ให้รายละเอียดครบถ้วนเกี่ยวกับเงื่อนไขของฮามาส ลำดับขั้นของการวางอาวุธ กลไกตรวจสอบ หรือกรอบเวลาการดำเนินการ

หลังการประชุม ฮามาสเรียกร้องให้ผู้ไกล่เกลี่ยและ Board of Peace กดดันอิสราเอลให้ดำเนินการตามแผน ตามรายงานหนึ่ง ท่าทีนี้สะท้อนว่าทางตันไม่ได้อยู่ที่ฮามาสฝ่ายเดียว ขณะที่วอชิงตันต้องการเห็นการดำเนินการที่วัดผลได้จากฮามาส ฮามาสก็ต้องการให้อิสราเอลปฏิบัติตามพันธกรณีที่สอดคล้องกัน

เหตุใดท่าทีของเนทันยาฮูจึงเป็นตัวแปรสำคัญ

คาดว่าคุชเนอร์จะเดินทางไปอิสราเอลเพื่อพบเบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรี ในวันจันทร์ที่ 17 สิงหาคม การพบกันเกิดขึ้นหลังเนทันยาฮูแสดงจุดยืนปฏิเสธโรดแมป 15 ข้ออย่างเปิดเผย โดยแผนดังกล่าวมีสาระสำคัญเรื่องการปลดอาวุธฮามาส การถอนทหารอิสราเอล และการจัดตั้งฝ่ายบริหารพลเรือนชุดใหม่ในกาซา

การปฏิเสธของอิสราเอลจึงเป็นอุปสรรคทางการทูตเฉพาะหน้าของแผนนี้ รายงานที่มีอยู่ไม่ได้ระบุรายละเอียดครบทุกข้อที่เนทันยาฮูคัดค้าน แต่ยืนยันว่าเขาปฏิเสธแผนหรือองค์ประกอบสำคัญของแผน โดยเฉพาะประเด็นการถอนกำลังอิสราเอลและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการปลดอาวุธฮามาส

ลำดับการพบปะของคุชเนอร์จึงมีตรรกะทางการทูตที่ชัดเจน คือพยายามขอคำมั่นที่เป็นรูปธรรมจากฮามาสก่อน จากนั้นจึงกดดันให้เนทันยาฮูดำเนินการตอบแทนในลักษณะที่สอดคล้องกัน แต่ยังไม่มีความชัดเจนว่ากระบวนการนี้จะทำให้อิสราเอลยอมรับแผนได้หรือไม่

8 ประเทศอาหรับและมุสลิมประณามจุดยืนของอิสราเอล

สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และอีก 7 ประเทศอาหรับกับประเทศมุสลิมออกแถลงการณ์ร่วมประณามการปฏิเสธความพยายามครั้งใหม่ในการผลักดันแผนกาซาของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ประเทศที่มีรายงานว่าเป็นผู้ลงนาม ได้แก่ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กาตาร์ จอร์แดน อินโดนีเซีย ปากีสถาน ตุรกี ซาอุดีอาระเบีย และอียิปต์

รายงานยังระบุว่าแถลงการณ์ประณามการปฏิเสธสิทธิความเป็นรัฐของชาวปาเลสไตน์ด้วย ความสำคัญของแถลงการณ์อยู่ที่แรงกดดันทางการเมืองมากกว่าการเป็นกลไกบังคับใช้โดยตรง รัฐบาลในภูมิภาคกำลังแสดงจุดยืนต่อสาธารณะว่าอิสราเอลเป็นฝ่ายขัดขวางความพยายามสันติภาพ ขณะที่คุชเนอร์พยายามผลักดันโรดแมปผ่านการเจรจาโดยตรงและการไกล่เกลี่ย

การโจมตีในกาซายังคงเกิดขึ้นหรือไม่

ความเคลื่อนไหวทางการทูตเกิดขึ้นพร้อมกับรายงานการโจมตีทางอากาศของอิสราเอลในกาซา CNBC รายงานว่าผู้แทนสหรัฐฯ พบผู้ไกล่เกลี่ยจากอียิปต์ กาตาร์ และตุรกี ขณะที่อิสราเอลยังคงโจมตีทางอากาศในพื้นที่ดังกล่าว อีกรายงานระบุว่าการหยุดยิงทำให้การโจมตีลดลง แต่ไม่ได้หยุดการโจมตีของอิสราเอลทั้งหมด

ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่ยืนยันจำนวนการโจมตี เป้าหมาย ผู้เสียชีวิต หรือว่าเหตุการณ์ใดเข้าข่ายละเมิดข้อกำหนดเฉพาะของข้อตกลงหยุดยิงหรือไม่ จึงไม่ควรสรุปรายละเอียดเหล่านี้จากรายงานการทูตเพียงอย่างเดียว

สรุป: การทูตกลับมา แต่แผนยังไม่พ้นทางตัน

การพบกันที่อียิปต์เป็นหลักฐานว่าการทูตกำลังกลับมาเดินหน้าอีกครั้ง แต่ยังไม่ใช่ข้อตกลงที่ยุติข้อพิพาท คุชเนอร์พยายามยืนยันหรือผลักดันให้ฮามาสเดินหน้าตามกรอบที่เกี่ยวข้องกับการวางอาวุธและการถ่ายโอนอำนาจบริหาร ขณะที่คำถามยากที่สุดยังไม่มีคำตอบ ได้แก่ จะตรวจสอบการวางอาวุธอย่างไร ฮามาสมีเงื่อนไขใดบ้าง และอิสราเอลจะถอนกำลังหรือไม่

บททดสอบถัดไปคือการพบกันระหว่างคุชเนอร์กับเนทันยาฮู ตราบใดที่ทั้งสองฝ่ายยังไม่ยอมรับขั้นตอนที่เป็นการแลกเปลี่ยนและตรวจสอบได้ โรดแมปกาซา 15 ข้อยังคงอยู่ในภาวะชะงักงัน แม้จะมีการเปิดการเจรจารอบใหม่แล้วก็ตาม