กานากดดันรัสเซียยุติการเกณฑ์พลเมืองไปรบในยูเครน ยอดตาย 62 สูญหาย 15

หลักฐานที่มีอยู่ยังไม่ระบุจำนวนชาวกานาทั้งหมดที่ถูกเกณฑ์หรือลงนามเข้าร่วมกองทัพรัสเซียตั้งแต่ปี 2022 อย่างน่าเชื่อถือ อีกทั้งยังไม่มีข้อมูลที่ตรวจสอบโดยอิสระได้ว่า ในจำนวนผู้ถูกเกณฑ์ทั้งหมดมีผู้รอดชีวิต ผู้ที่ยังปฏิบัติหน้าที่ภายใต้สัญญา หรือผู้ที่ถูกหลอกให้เข้าร่วมกี่ราย

คำอธิบายของลาฟรอฟสวนทางกับข้อกล่าวหาของกานา

ลาฟรอฟยืนยันว่า พลเมืองกานาบางส่วนได้เซ็นสัญญากับกระทรวงกลาโหมรัสเซีย โดยอธิบายว่าแรงจูงใจมาจากทั้งความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันกับรัสเซียและเหตุผลด้านวัตถุหรือการเงิน

คำอธิบายดังกล่าวแตกต่างจากจุดยืนของกานาที่เรียกกระบวนการนี้ว่าเป็นการเกณฑ์อย่างผิดกฎหมาย และยังต่างจากรายงานที่ระบุว่าเครือข่ายจัดหาคนใช้บุคคลกลางเข้าถึงชาวแอฟริกันผ่านข้อเสนองานพลเรือนที่ให้ค่าตอบแทนสูง

ดังนั้น หลักฐานที่มีอยู่จึงสะท้อนคำอธิบายที่ขัดแย้งกันเกี่ยวกับวิธีที่ผู้สมัครเข้าสู่การรับราชการทหารรัสเซีย แต่ยังไม่สามารถสรุปได้อย่างเป็นอิสระว่าการหลอกลวงหรือการบังคับในกรณีของชาวกานามีขอบเขตมากน้อยเพียงใด

ปัญหาที่ลุกลามไปหลายประเทศในแอฟริกา

ข้อร้องเรียนของกานาเป็นส่วนหนึ่งของข้อพิพาทที่เกี่ยวข้องกับหลายประเทศในแอฟริกา ลาฟรอฟกล่าวว่า รัสเซียได้รับคำร้องในลักษณะเดียวกันจากแอฟริกาใต้ เคนยา และบอตสวานา

รายงานก่อนหน้านี้ระบุว่า เครือข่ายจัดหาคนใช้คนกลางและข้อเสนองานพลเรือนเป็นช่องทางเข้าถึงผู้สมัคร จนทำให้เกิดความกังวลในเคนยา กานา และแอฟริกาใต้ ขณะที่หน่วยข่าวกรองเคนยาถูกอ้างว่าสามารถระบุชาวเคนยาได้มากกว่า 1,000 คนที่ถูกนำเข้าสู่กองทัพรัสเซีย แม้เจ้าหน้าที่เคนยาจะระบุว่ายังไม่สามารถให้ตัวเลขที่แม่นยำสำหรับพลเมืองทั้งหมดที่เกี่ยวข้องได้

กระทรวงการต่างประเทศยูเครนระบุในเดือนสิงหาคมว่า มีบุคคลจาก 37 ประเทศในแอฟริกาอย่างน้อย 2,982 คน ถูกเกณฑ์เข้ากองทัพรัสเซีย และมีผู้เสียชีวิตที่ทราบแล้ว 486 ราย อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลจากฝ่ายยูเครน จึงควรถือเป็นข้อกล่าวหาหรือค่าประเมินจากข่าวกรอง ไม่ใช่ยอดรวมที่ทุกฝ่ายยืนยันร่วมกัน

ก่อนหน้านี้ ยูเครนเคยรายงานตัวเลขที่ต่ำกว่า คือชาวแอฟริกันมากกว่า 1,700 คนที่กำลังรบให้รัสเซีย ความแตกต่างดังกล่าวแสดงให้เห็นว่ายอดรวมอาจเปลี่ยนไปตามช่วงเวลา คำนิยาม และแหล่งข้อมูลที่ใช้

ข้อกล่าวหาเรื่องการหลอกลวงและการบังคับ

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกรณีนี้ระบุรูปแบบการจัดหาคนผ่านบุคคลกลาง โดยผู้สมัครอาจได้รับข้อเสนองานพลเรือนและคำมั่นเรื่องค่าตอบแทนที่น่าสนใจ รายงานการสอบสวนอื่น ๆ และข้อมูลจากยูเครนกล่าวหาว่า มีการใช้วิธีหลอกลวงหรือกดดัน รวมถึงการอ้างโอกาสด้านการศึกษาและการทำงาน ตลอดจนสัญญาเรื่องค่าจ้างสูง สัญชาติรัสเซีย หรือผลประโยชน์อื่น

อย่างไรก็ดี คำกล่าวอ้างเกี่ยวกับระบบจัดหาคนในวงกว้างไม่ใช่หลักฐานว่าชาวกานาทุกคนถูกหลอกหรือถูกบังคับ และข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่ยืนยันรายละเอียดของทุกกรณี ไม่ว่าจะเป็นตัวบุคคลผู้จัดหา ช่องทางการรับสมัคร หรือเงื่อนไขที่ผู้สมัครแต่ละรายพบเจอ

ข้อตกลงอื่นระหว่างกานากับรัสเซีย

การหารือไม่ได้จำกัดอยู่เพียงประเด็นการเกณฑ์คน ทั้งสองประเทศยังลงนามข้อตกลงยกเว้นวีซ่าสำหรับผู้ถือหนังสือเดินทางทูตและหนังสือเดินทางราชการหรือบริการ ตามรายงานที่อ้างกระทรวงการต่างประเทศกานา

ลาฟรอฟยังกล่าวว่า รัสเซียและกานากำลังเตรียมจัดการประชุมคณะกรรมาธิการระหว่างรัฐบาลด้านความร่วมมือทางการค้า เศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์ และเทคนิคที่กรุงมอสโกภายในสิ้นปี 2026 ประเด็นเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าเรื่องการเกณฑ์คนถูกหยิบยกขึ้นหารือควบคู่กับความร่วมมือทวิภาคีด้านอื่น ไม่ได้เข้ามาแทนที่วาระความสัมพันธ์ทั้งหมด

สิ่งที่ยังไม่มีการยืนยัน

จากแหล่งข้อมูลที่มีอยู่ ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่า

• ชาวกานาถูกเกณฑ์ตั้งแต่ปี 2022 รวมทั้งหมดกี่คน
• หน่วยงานรัสเซียใดจะเป็นผู้ตรวจสอบโดยเฉพาะ นอกเหนือจากการอ้างถึงหน่วยงานที่มีอำนาจและกระทรวงกลาโหม
• ชาวแอฟริกันที่ถูกเกณฑ์เข้ากองทัพรัสเซียเสียชีวิตรวมทั้งหมดกี่คนในทุกช่วงเวลาที่รายงาน
• ข้อกล่าวอ้างที่เกี่ยวข้องกับปานามา
• ทุกกรณีของชาวกานาเกี่ยวข้องกับการบังคับหรือการหลอกลวงหรือไม่
• ข้อสรุปทางภูมิรัฐศาสตร์ที่กว้างขึ้นเกี่ยวกับภูมิภาคซาเฮล

ยูเครนยังรายงานแยกต่างหากว่า รัสเซียวางแผนรับชาวต่างชาติอย่างน้อย 18,500 คน เข้ากองทัพในปี 2026 แต่ตัวเลขนี้เป็นการประเมินจากข่าวกรองยูเครน ไม่ใช่ยอดที่รัสเซียยืนยัน

ข้อสรุปที่ชัดเจนที่สุดจากการพบกันวันที่ 17 สิงหาคมจึงมีขอบเขตจำกัด: กานานำปัญหาการเกณฑ์พลเมืองขึ้นหารือกับมอสโกโดยตรง พร้อมแจ้งว่ามีผู้เสียชีวิต 62 รายและสูญหาย 15 ราย ขณะที่ฝ่ายรัสเซียรับปากว่าจะพิจารณาคำร้องและทำงานร่วมกับกานา แต่ยังต้องติดตามต่อว่าคำมั่นดังกล่าวจะนำไปสู่การดำเนินการที่ตรวจสอบได้จริงหรือไม่