การประชุมรัฐมนตรีการค้า APEC ครั้งที่ 32 ที่ซูโจวเกิดอะไรขึ้น และสำคัญอย่างไรต่อการค้าโลก

การประชุม APEC Ministers Responsible for Trade (MRT) ครั้งที่ 32 จัดขึ้นที่เมืองซูโจว ประเทศจีน ระหว่างวันที่ 22–23 พฤษภาคม 2026 กลายเป็นเวทีสำคัญที่ประเทศในภูมิภาคเอเชีย‑แปซิฟิกใช้หารืออนาคตของการค้าโลก ท่ามกลางกระแส นโยบายกีดกันทางการค้า ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ และความไม่แน่นอนของห่วงโซ่อุปทาน ที่เพิ่มขึ้น

รัฐมนตรีการค้าจาก 21 เศรษฐกิจสมาชิกของ APEC เข้าร่วมการประชุมครั้งนี้ เพื่อหาทางรักษาการค้าในภูมิภาคให้เปิดกว้างและมีเสถียรภาพ แม้การแข่งขันทางเศรษฐกิจระหว่างมหาอำนาจจะรุนแรงขึ้น

จีนผลักแนวคิด “เลิกมองการค้าเป็นเกมผลรวมศูนย์”

ในการเปิดการประชุม หลี่ เฉิงกัง (Li Chenggang) ผู้แทนการค้าระหว่างประเทศของจีน เรียกร้องให้ประเทศสมาชิกปกป้องความร่วมมือแบบพหุภาคี และต่อต้านแนวโน้มการใช้มาตรการกีดกันทางการค้า

จีนเน้นว่าประเทศต่าง ๆ ควรหลีกเลี่ยงแนวคิด “zero‑sum thinking” หรือการมองว่าผลประโยชน์ของฝ่ายหนึ่งต้องมาจากการเสียประโยชน์ของอีกฝ่ายหนึ่ง พร้อมเสนอให้ร่วมมือกันในหลายด้าน เช่น

• เสริมความแข็งแกร่งของ ระบบการค้าพหุภาคี
• ส่งเสริม การบูรณาการเศรษฐกิจระดับภูมิภาค
• พัฒนานวัตกรรมการค้าดิจิทัลและ AI ในการค้า
• สนับสนุน การอำนวยความสะดวกด้านการลงทุนและโครงสร้างพื้นฐานเชื่อมต่อ

สารหลักของจีนคือ การส่งสัญญาณว่าภูมิภาคเอเชีย‑แปซิฟิกยังต้องการรักษาระบบการค้าที่เปิดกว้าง แม้โลกกำลังเผชิญการแบ่งขั้วทางเศรษฐกิจมากขึ้น

ประเด็นกีดกันทางการค้าและความไม่สมดุลทางการค้า

อีกหัวข้อสำคัญในการประชุมคือการเพิ่มขึ้นของ นโยบายกีดกันทางการค้า ซึ่งรวมถึงการขึ้นภาษี การสนับสนุนอุตสาหกรรมภายในประเทศ และการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ที่กำลังเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการค้าโลก

ผู้เชี่ยวชาญด้าน APEC ยังเตือนถึงปัญหา ความไม่สมดุลทางการค้า (trade imbalances) ในภูมิภาค เช่น ช่องว่างระหว่างประเทศที่พึ่งพาการส่งออกสูงกับประเทศที่ขาดดุลการค้า

มีข้อเสนอว่า

• ประเทศที่เกินดุลการค้า เช่น จีน อาจต้อง เพิ่มการนำเข้า มากขึ้น
• ประเทศที่ขาดดุลควร ยกระดับความสามารถแข่งขันของเศรษฐกิจ

ประเด็นนี้สะท้อนความท้าทายเชิงโครงสร้างของภูมิภาค ซึ่งแม้เศรษฐกิจจะเชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง แต่ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการเมืองของประเทศใหญ่ ๆ กลับเริ่มแตกต่างกันมากขึ้น

ห่วงโซ่อุปทาน: ความยืดหยุ่นกลายเป็นคำสำคัญ

การประชุมยังให้ความสำคัญกับ ความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน (supply‑chain resilience) ซึ่งกลายเป็นหัวข้อสำคัญหลังจากโลกเผชิญทั้งการระบาดใหญ่ ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ และสงครามภาษี

เนื่องจากเศรษฐกิจใน APEC มีบทบาทสำคัญต่อการผลิตและการค้าของโลก การหยุดชะงักในภูมิภาคนี้สามารถกระทบเศรษฐกิจโลกได้อย่างรวดเร็ว

รัฐมนตรีจึงหารือแนวทาง เช่น

• กระจายแหล่งผลิตและการจัดหา
• พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการค้าดิจิทัล
• เพิ่มความร่วมมือด้านโลจิสติกส์ระดับภูมิภาค

เงาของการพบกันระหว่างทรัมป์กับสี จิ้นผิง

การประชุมที่ซูโจวเกิดขึ้นไม่นานหลังจากการพบกันของ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ที่กรุงปักกิ่ง ซึ่งพยายามลดความตึงเครียดทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ

การเจรจาดังกล่าวมีผลลัพธ์บางส่วน เช่น

• จีนประกาศแผนซื้อ เครื่องบิน Boeing จำนวน 200 ลำ
• เพิ่มการนำเข้าสินค้าเกษตรจากสหรัฐ

อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงเหล่านี้ยังถือว่า จำกัดและไม่ครอบคลุมประเด็นหลัก โดยเฉพาะข้อพิพาทเรื่องภาษีและการเข้าถึงตลาด ซึ่งยังคงเป็นประเด็นค้างคาในความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างสองประเทศ

ดังนั้น แม้ APEC จะเป็นเวทีพหุภาคี แต่สถานการณ์การค้าระหว่าง สหรัฐกับจีน ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดบรรยากาศการหารือในภูมิภาค

ก้าวสำคัญก่อนการประชุมผู้นำ APEC ปี 2026

การประชุมรัฐมนตรีการค้าที่ซูโจวเป็นส่วนหนึ่งของปีที่จีนเป็นเจ้าภาพ APEC ภายใต้ธีม

“Building an Asia‑Pacific Community to Prosper Together”

การประชุมครั้งนี้ถือเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนการประชุมผู้นำเศรษฐกิจ APEC ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 18–19 พฤศจิกายน 2026 ที่เมืองเซินเจิ้น

ตลอดปี 2026 จีนวางแผนจัดกิจกรรม APEC หลายร้อยรายการในหลายเมือง เพื่อกำหนดทิศทางความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ การค้า และเทคโนโลยีของภูมิภาคก่อนการประชุมสุดยอดผู้นำ

ทำไมการประชุมครั้งนี้จึงสำคัญต่อเศรษฐกิจโลก

การประชุมที่ซูโจวสะท้อนความพยายามของภูมิภาคเอเชีย‑แปซิฟิกในการรักษาสมดุลระหว่าง ความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์

ประเด็นสำคัญมีอย่างน้อยสามด้าน

• APEC ยังเป็นเวทีหลักที่สหรัฐ จีน และเศรษฐกิจใหญ่ในแปซิฟิกสามารถหารือเรื่องการค้าร่วมกันได้ แม้ความสัมพันธ์ทวิภาคีจะตึงเครียด
• การประชุมสะท้อนความขัดแย้งเชิงแนวคิดระหว่าง การค้าเสรีระดับโลก กับนโยบายอุตสาหกรรมและความมั่นคงทางเศรษฐกิจของแต่ละประเทศ
• จีนพยายามวางบทบาทตัวเองเป็น ผู้สนับสนุนระบบการค้าพหุภาคี ในช่วงที่เศรษฐกิจโลกกำลังเผชิญความแตกแยกทางเศรษฐกิจมากขึ้น

เมื่อภูมิภาคเดินหน้าไปสู่การประชุมผู้นำ APEC ที่เซินเจิ้นในปลายปี 2026 การถกเถียงเรื่อง กีดกันทางการค้า ห่วงโซ่อุปทาน และความร่วมมือทางเศรษฐกิจ ที่เริ่มต้นในซูโจว มีแนวโน้มจะกำหนดทิศทางการค้าเอเชีย‑แปซิฟิกในอีกหลายปีข้างหน้า