ทำไมหุ้นยุโรปล่วงหน้าร่วงในวันจันทร์

เพียงแค่ความเป็นไปได้ของการจำกัดการเดินเรือ ตลาดพลังงานก็ตอบสนองทันที ราคาน้ำมันพุ่ง และตลาดหุ้นทั่วโลกเริ่มปรับตัวลงเมื่อผู้ลงทุนลดความเสี่ยงและย้ายเงินไปยังสินทรัพย์ที่ปลอดภัยกว่า

สำหรับยุโรป ผลกระทบจะยิ่งชัดเจน เพราะเศรษฐกิจของภูมิภาคนี้ พึ่งพาการนำเข้าพลังงานจำนวนมาก การชะงักของอุปทานจึงส่งผลต่อเศรษฐกิจโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญ

2. ราคาน้ำมันพุ่ง จุดชนวนความกังวลเงินเฟ้อ

ช่องทางหลักที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจคือ ราคาน้ำมันที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยน้ำมันดิบ Brent ขยับขึ้นเหนือระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในช่วงที่ความตึงเครียดเพิ่มขึ้น

ราคาพลังงานที่สูงขึ้นส่งผลหลายทาง เช่น

• ต้นทุนการผลิตของอุตสาหกรรม สายการบิน และโลจิสติกส์เพิ่มขึ้น
• ค่าใช้จ่ายด้านพลังงานและการเดินทางของผู้บริโภคสูงขึ้น ทำให้กำลังซื้อหดตัว
• เงินเฟ้อด้านพลังงานที่ยืดเยื้ออาจบีบให้ธนาคารกลางต้องคงดอกเบี้ยสูงนานขึ้น

สิ่งที่ตลาดกังวลคือ “ช็อกด้านพลังงาน” ที่ กดการเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่กลับดันเงินเฟ้อให้สูงขึ้นพร้อมกัน

3. บอนด์ยีลด์เยอรมนีและคาดการณ์เงินเฟ้อยูโรโซนเพิ่มขึ้น

ในเวลาเดียวกัน อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลยูโรโซน (bond yields) ก็ปรับตัวสูงขึ้น โดยพันธบัตรรัฐบาลเยอรมนีหรือ Bund ซึ่งเป็นตัวชี้วัดต้นทุนการกู้ยืมหลักของยุโรป ขยับเข้าใกล้ระดับสูงสุดในรอบหลายสัปดาห์

สาเหตุสำคัญคือความคาดหวังเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้น โดยผลสำรวจผู้บริโภคในยูโรโซนสะท้อนว่าผู้คนคาดว่าเงินเฟ้อจะสูงขึ้น ส่งผลให้ตลาดปรับเพิ่มความน่าจะเป็นที่ ธนาคารกลางยุโรป (ECB) อาจต้องใช้นโยบายการเงินเข้มงวดมากขึ้น

โดยเฉพาะพันธบัตรอายุสั้น ซึ่งไวต่อการคาดการณ์ดอกเบี้ยในอนาคต ปรับขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่อความคาดหวังต่อการขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มขึ้น

4. ตลาดเริ่มเดิมพันว่า ECB อาจขึ้นดอกเบี้ยอีก

เมื่อราคาพลังงานพุ่งและเงินเฟ้อมีแนวโน้มสูงขึ้น นักลงทุนจึงเพิ่มการเดิมพันว่า ECB อาจต้องคงดอกเบี้ยสูงไว้นาน หรือแม้กระทั่งขึ้นดอกเบี้ยเพิ่ม

ดอกเบี้ยที่สูงขึ้นมีผลต่อหุ้นโดยตรง เพราะ:

• ต้นทุนการกู้ยืมของบริษัทและครัวเรือนเพิ่มขึ้น
• มูลค่าปัจจุบันของกำไรในอนาคตลดลง
• สภาพคล่องทางการเงินโดยรวมตึงตัวขึ้น

ผลลัพธ์คือแรงกดดันต่อมูลค่าหุ้น โดยเฉพาะกลุ่มที่ไวต่อดอกเบี้ย

5. ทำไมดัชนีหุ้นยุโรปจึงได้รับผลกระทบ

ผลกระทบจากช็อกเศรษฐกิจมหภาคนี้กระทบหลายดัชนีหลักในยุโรป

DAX (เยอรมนี)

ตลาดหุ้นเยอรมนีมีบริษัทอุตสาหกรรมและผู้ส่งออกจำนวนมาก ซึ่ง ไวต่อทั้งต้นทุนพลังงานและอัตราดอกเบี้ย การพุ่งขึ้นของน้ำมันจึงบีบกำไร ขณะที่บอนด์ยีลด์ที่สูงขึ้นกดมูลค่าหุ้น

CAC 40 (ฝรั่งเศส)

ดัชนีนี้มีบริษัทหรูหราระดับโลก สายการบิน และกลุ่มอุตสาหกรรม เมื่อความเชื่อมั่นเศรษฐกิจโลกอ่อนตัว หุ้นกลุ่มวัฏจักรเหล่านี้มักถูกขายก่อน

Euro Stoxx 50

ดัชนีขนาดใหญ่ของยูโรโซนสะท้อนภาพรวมเศรษฐกิจทั้งภูมิภาค เมื่อราคาพลังงาน เงินเฟ้อ และความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์เพิ่มขึ้น นักลงทุนจึงลดความเสี่ยงในหุ้นยุโรปโดยรวม

FTSE 100 (สหราชอาณาจักร)

ดัชนีของลอนดอนมีบริษัทพลังงานขนาดใหญ่จำนวนมาก ซึ่งบางครั้ง ได้ประโยชน์จากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น แต่บรรยากาศการลงทุนที่ระมัดระวัง รวมถึงความไม่แน่นอนทางการเมืองภายในประเทศ ก็ยังสามารถกดดันตลาดโดยรวมได้

ภาพใหญ่: ช็อกแบบ “stagflation” ที่ตลาดกังวล

เมื่อรวมปัจจัยทั้งหมดเข้าด้วยกัน ตลาดกำลังเผชิญกับปฏิกิริยาลูกโซ่แบบมหภาค:

1. ความตึงเครียดเกี่ยวกับอิหร่านเพิ่มความเสี่ยงต่ออุปทานน้ำมัน
2. ราคาน้ำมันพุ่ง ดันเงินเฟ้อขึ้น
3. บอนด์ยีลด์เพิ่ม เพราะตลาดคาดดอกเบี้ยสูงขึ้น
4. ความคาดหวังว่า ECB จะขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มหรือคงดอกเบี้ยสูงนานขึ้น
5. ตลาดหุ้นปรับตัวลงจากต้นทุนที่สูงขึ้นและแนวโน้มการเติบโตที่อ่อนลง

กล่าวโดยสรุป นักลงทุนกำลังเปลี่ยนมุมมองจากสถานการณ์ที่เคยหวังว่าเงินเฟ้อจะลดลงและดอกเบี้ยจะเริ่มผ่อนคลาย ไปสู่ความเสี่ยงใหม่ที่ ราคาพลังงานอาจทำให้เงินเฟ้อกลับมาสูงและทำให้การลดดอกเบี้ยล่าช้า ซึ่งเป็นหนึ่งในสภาพแวดล้อมที่ยากที่สุดสำหรับตลาดหุ้นทั่วโลก