หุ้น Boeing ร่วงทั้งที่จีนจะซื้อเครื่องบิน 200 ลำ เกิดอะไรขึ้นกันแน่

ข่าวที่ว่า จีนจะซื้อเครื่องบิน Boeing ประมาณ 200 ลำ ฟังดูเหมือนเป็นชัยชนะสำคัญของผู้ผลิตเครื่องบินสหรัฐฯ แต่ตลาดหุ้นกลับตอบสนองในทางลบ โดยราคาหุ้น Boeing ร่วงลงราว 4% ทันทีหลังมีการประกาศข่าว สาเหตุหลักคือ ตัวเลขคำสั่งซื้อออกมาต่ำกว่าที่นักลงทุนคาดไว้มาก

แทนที่จะเป็นสัญญาณการกลับมาครั้งใหญ่ของ Boeing ในตลาดจีน ข่าวนี้กลับสะท้อนให้เห็นว่า บริษัทสูญเสียตำแหน่งในตลาดการบินที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลกไปมากเพียงใดในช่วงหลายปีที่ผ่านมา และยังชี้ให้เห็นว่า การสั่งซื้อเครื่องบินมักเกี่ยวข้องกับการเมืองระหว่างประเทศพอ ๆ กับความต้องการของสายการบิน

ดีล 200 ลำ: ข่าวดี แต่ไม่ใหญ่เท่าที่ตลาดหวัง

ระหว่างการพบปะระดับผู้นำระหว่าง โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ และ สี จิ้นผิง ผู้นำจีน ทรัมป์กล่าวว่าจีนตกลงจะซื้อเครื่องบิน Boeing ประมาณ 200 ลำ อย่างไรก็ตาม รายละเอียดสำคัญยังไม่ถูกเปิดเผย เช่น

• เป็นเครื่องบินรุ่นใด
• จะส่งมอบเมื่อใด
• เป็นคำสั่งซื้อจริง (firm order) หรือเพียงข้อตกลงเบื้องต้น

ข้อมูลเหล่านี้ยังไม่ชัดเจนในช่วงแรกของการประกาศ

แม้ดีลนี้อาจช่วยเปิดช่องให้ Boeing กลับเข้าสู่ตลาดจีนได้อีกครั้ง แต่สำหรับนักลงทุน ตัวเลขดังกล่าวยังต่ำกว่าความคาดหวังอย่างมาก

ทำไมหุ้น Boeing ถึงร่วงประมาณ 4%

ก่อนการประชุมผู้นำสหรัฐฯ–จีน นักวิเคราะห์และรายงานข่าวหลายแห่งคาดการณ์ว่าการเจรจาอาจนำไปสู่ดีลใหญ่ระดับ ประมาณ 500 ลำ โดยเฉพาะเครื่องบินรุ่น 737 MAX

เมื่อประกาศจริงออกมาเป็นเพียง ประมาณ 200 ลำ ตลาดจึงมองว่าเป็นข่าวที่ “น้อยกว่าที่หวังไว้” มากกว่าจะเป็นความสำเร็จ

ในตลาดการเงิน มักเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า priced in คือ นักลงทุนคาดการณ์ข่าวดีไว้ล่วงหน้าแล้ว เมื่อผลจริงออกมาต่ำกว่าความคาดหวัง หุ้นจึงปรับตัวลง แม้ข่าวนั้นจะยังถือว่าเป็นบวกก็ตาม

นอกจากนี้ยังมีความไม่แน่นอนหลายเรื่อง เช่น

• ยังไม่ระบุรุ่นของเครื่องบิน
• ไม่ทราบกำหนดการส่งมอบ
• ยังไม่ชัดว่าเป็นคำสั่งซื้อจริงหรือเพียงข้อตกลงทางการเมือง

ความไม่แน่นอนเหล่านี้ทำให้นักลงทุนระมัดระวังมากขึ้น

เทียบกับดีล 500 ลำที่เคยถูกคาดไว้

ก่อนการประกาศ มีรายงานว่าการเจรจาอาจเกี่ยวข้องกับ เครื่องบิน Boeing 737 MAX ราว 500 ลำ และอาจมีเครื่องบินลำตัวกว้าง (wide‑body) เพิ่มเติมในอนาคต

ถ้าดีลขนาดนั้นเกิดขึ้นจริง มูลค่ารวมอาจสูงถึงหลายหมื่นล้านดอลลาร์ตามราคาป้าย และจะเป็นสัญญาณว่าการขายเครื่องบิน Boeing ในจีนกลับมาฟื้นตัวอย่างจริงจัง

เมื่อเทียบกันแล้ว ตัวเลข 200 ลำ จึงน้อยกว่าที่ตลาดคาดไว้ถึงประมาณ 300 ลำ และอาจไม่มีเครื่องบินลำตัวกว้างที่มีมูลค่าสูงรวมอยู่ด้วย

สะท้อนปัญหา Boeing ในตลาดจีน

อีกประเด็นที่สำคัญคือ ความสัมพันธ์ระหว่าง Boeing กับตลาดจีนอ่อนแอลงอย่างเห็นได้ชัดตั้งแต่ปี 2018

รายงานบางฉบับระบุว่า นับจากปี 2018 เป็นต้นมา คำสั่งซื้อเครื่องบิน Boeing จากจีนเฉลี่ยเพียง ประมาณ 51 ลำต่อปี เท่านั้น

สาเหตุหลัก ได้แก่

• ความตึงเครียดทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ และจีน
• วิกฤตเครื่องบิน 737 MAX ที่ถูกสั่งระงับการบินทั่วโลกช่วงหนึ่ง
• การตรวจสอบด้านกฎระเบียบของจีนที่เข้มงวดขึ้น
• การตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์ของรัฐบาลจีนเกี่ยวกับการจัดซื้อ

ปัจจัยเหล่านี้ทำให้ Boeing สูญเสียส่วนแบ่งในหนึ่งในตลาดการบินที่เติบโตเร็วที่สุดของโลก

Airbus ได้เปรียบในจีนมากขึ้น

ในช่วงที่ Boeing เผชิญอุปสรรค Airbus ผู้ผลิตเครื่องบินจากยุโรปกลับขยายบทบาทในจีนได้อย่างต่อเนื่อง

สายการบินจีนได้สั่งซื้อเครื่องบิน Airbus หลายดีลขนาดใหญ่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้บริษัทมีตำแหน่งที่แข็งแกร่งขึ้นในตลาดจีน

นักวิเคราะห์ในอุตสาหกรรมยังชี้ว่า ปัจจัยด้านภูมิรัฐศาสตร์และกฎระเบียบทำให้ Boeing เจออุปสรรคมากกว่าในการขายเครื่องบินหรือส่งมอบเครื่องให้สายการบินจีน

ผลลัพธ์คือดุลการแข่งขันระหว่าง Boeing และ Airbus ในจีนเริ่มเอียงไปทาง Airbus มากขึ้น

การซื้อเครื่องบิน: มากกว่าธุรกิจ แต่คือการทูต

การสั่งซื้อเครื่องบินมูลค่าหลายหมื่นล้านดอลลาร์มักไม่ได้เป็นเพียงดีลเชิงพาณิชย์เท่านั้น แต่ยังมีความหมายทางการเมืองด้วย

รัฐบาลมักใช้การประกาศดีลใหญ่ระหว่างการเยือนระดับผู้นำ เพื่อแสดงความร่วมมือทางการค้า หรือช่วยลดความตึงเครียดด้านดุลการค้า

ในกรณีนี้ การประกาศซื้อเครื่องบิน Boeing จึงเป็นสัญญาณว่าจีนยังต้องการแสดงความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับสหรัฐฯ ขณะเดียวกัน ขนาดของดีลที่ไม่ใหญ่เท่าที่คาดก็สะท้อนว่าปักกิ่งยังคงรักษาสมดุลด้านยุทธศาสตร์ของตนเอง

สรุป

การที่จีนวางแผนซื้อเครื่องบิน Boeing ประมาณ 200 ลำ ถือว่าเป็นข่าวดีในแง่การเปิดตลาดอีกครั้ง แต่ ไม่ได้ใหญ่พอที่จะสร้างความตื่นเต้นให้ตลาด เมื่อเทียบกับความคาดหวังก่อนหน้าที่ประมาณ 500 ลำ

เหตุการณ์นี้ยังตอกย้ำความจริงสำคัญว่า ความสัมพันธ์ระหว่าง Boeing กับตลาดจีนยังเปราะบาง และยังถูกกำหนดโดยทั้งเศรษฐกิจ การเมืองระหว่างประเทศ และการแข่งขันที่รุนแรงจาก Airbus