WSJ: อิหร่านกลับมาประกอบขีปนาวุธใต้ดิน จากชิ้นส่วนที่กักตุนไว้

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และตะวันออกกลางที่ให้ข้อมูลแก่ The Wall Street Journal ระบุว่า อิหร่านกลับมาประกอบขีปนาวุธพิสัยไกลในสถานที่ใต้ดิน โดยใช้ชิ้นส่วนที่กักตุนไว้ รายงานนี้สะท้อนว่า การโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอลสร้างความเสียหายรุนแรงต่อฐานอุตสาหกรรมขีปนาวุธของอิหร่าน แต่ยังไม่อาจขจัดความสามารถของเตหะรานในการนำขีปนาวุธบางส่วนกลับมาใช้งานหรือฟื้นคลังอาวุธได้ทั้งหมด 1

อิหร่านกำลังทำอะไรตามรายงาน

WSJ รายงานว่า อิหร่านกำลังประกอบทั้งขีปนาวุธเชื้อเพลิงเหลวและขีปนาวุธเชื้อเพลิงแข็งใต้ดิน ความต่างนี้มีนัยสำคัญ: ขีปนาวุธเชื้อเพลิงเหลวต้องเติมเชื้อเพลิงไม่นานก่อนปล่อย ขณะที่แบบเชื้อเพลิงแข็งสามารถเก็บไว้ในสภาพพร้อมยิงได้ 1

การดำเนินการดังกล่าวมีรายงานว่าอาศัยชิ้นส่วนที่สะสมไว้ก่อนเกิดการโจมตี ไม่ใช่หลักฐานว่าอิหร่านกลับสู่การผลิตเต็มกำลังแล้ว โดยการประกอบเกิดขึ้นในสถานที่ใต้ดิน ซึ่งรวมถึงรายงานที่เชื่อมโยงกับศูนย์ทหารโคจิร์ (Khojir) 1

โรงงานเสียหายหนัก แต่ขีดความสามารถไม่ได้หายไปทั้งหมด

กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ หรือ CENTCOM ระบุเมื่อเดือนมีนาคมว่า ขีดความสามารถด้านการผลิตขีปนาวุธ โดรน และยุทโธปกรณ์ทางเรือของอิหร่านมากกว่าสองในสามถูกทำให้เสียหายหรือขจัดไปแล้ว 9 รายงานล่าสุดของ WSJ ไม่ได้หักล้างความเสียหายนั้น แต่บ่งชี้ว่า การโจมตีโรงงานและจุดที่ระบุตำแหน่งได้ ไม่ได้หมายความว่าชิ้นส่วนที่ยังใช้ได้ ความรู้ด้านการผลิต หรือพื้นที่ประกอบที่มีการป้องกันจะถูกกำจัดหมดสิ้น 1

จึงควรแยกให้ชัดระหว่างสองเรื่องนี้:

• การฟื้นตัวทางอุตสาหกรรม คือการกลับมาผลิตชิ้นส่วนหลักและขีปนาวุธได้อย่างต่อเนื่องในระดับมาก
• การประกอบจากสต็อก คือการนำชิ้นส่วนที่รอดเหลือมาทำเป็นอาวุธใช้งานได้ แม้การผลิตในวงกว้างยังถูกจำกัด

ข้อมูลปัจจุบันสนับสนุนข้อสรุปประการหลังมากกว่าประการแรก 1

ปริมาณที่ฟื้นกลับมายังเป็นคำถามใหญ่

คำถามที่มีผลมากที่สุดคือ อิหร่านสามารถประกอบขีปนาวุธได้กี่ลูกจากชิ้นส่วนคงเหลือ เจ้าหน้าที่ที่ WSJ อ้างถึงยังไม่สามารถระบุได้ว่า สต็อกดังกล่าวจะรองรับการผลิตเพียงหลักร้อย หรืออาจต่อเนื่องไปถึงหลักพันลูก 1

ความสามารถในการนำเข้าวัสดุสำหรับผลิตเชื้อเพลิงแข็งก็ถูกระบุว่าเป็นข้อจำกัด ด้วยเหตุนี้ การกลับมาเดินหน้าประกอบอาวุธใต้ดินจึงไม่ควรถูกตีความว่าเตหะรานฟื้นกำลังการผลิตเดิมได้ครบถ้วน หรือแก้ปัญหาห่วงโซ่อุปทานระยะยาวได้แล้ว 1

เหตุใดโครงสร้างใต้ดินจึงเปลี่ยนการประเมินภัยคุกคาม

อิหร่านลงทุนสร้างสถานที่เก็บและปฏิบัติการขีปนาวุธใต้ดินมาเป็นเวลานาน เพื่อปกป้องแท่นยิง คลังอาวุธ และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องจากการโจมตีทางอากาศ 8 WSJ รายงานว่า เตหะรานกำลังมองหาสถานที่ใต้ดินเพิ่มเติม ซึ่งอาจทำให้การเลือกเป้าหมายและการประเมินผลหลังโจมตีในอนาคตยากขึ้น 1

โครงสร้างที่ฝังลึกและกระจายตัวไม่ได้ทำให้กองกำลังขีปนาวุธคงกระพัน เพราะการโจมตีสร้างความเสียหายแก่สถานที่ของอิหร่านจำนวนมากตามรายงาน แต่โครงสร้างลักษณะนี้อาจรักษาอุปกรณ์ สินค้าคงคลัง และขีดความสามารถในการประกอบไว้ได้มากพอที่จะทำให้การกล่าวว่าระบบขีปนาวุธถูกทำลายอย่างถาวรเป็นเรื่องซับซ้อน 18

ความตึงเครียดกับการประเมินก่อนหน้านี้ของสหรัฐฯ

กิจกรรมประกอบขีปนาวุธที่มีรายงานใหม่นี้ดูไม่สอดคล้องนักกับถ้อยแถลงก่อนหน้าของสหรัฐฯ เกี่ยวกับขอบเขตความเสียหาย โดย CENTCOM ระบุว่าได้ทำให้ขีดความสามารถการผลิตที่เกี่ยวข้องของอิหร่านเสียหายหรือหมดสภาพไปมากกว่าสองในสาม 9 การประเมินนั้นอาจอธิบายความสูญเสียอย่างมากที่เกิดกับสถานที่ซึ่งระบุตัวได้ ขณะที่ข่าวกรองใหม่ชี้ถึงขีดความสามารถที่ยังเหลือรอดอยู่นอก หรืออยู่ลึกลงไปใต้ ส่วนที่มองเห็นของระบบอุตสาหกรรมดังกล่าว 1

ดังนั้น ข้อสรุปที่ระมัดระวังกว่าคือ โครงการขีปนาวุธของอิหร่านน่าจะถูกบั่นทอนอย่างมาก แต่ยังไม่ถึงขั้นหมดความสามารถในการเสริมคลังอาวุธ 1

เหตุใดขีปนาวุธที่ยังเหลือจึงสำคัญ

ความสามารถที่อิหร่านยังคงมีในการคุกคามกำลังพลสหรัฐฯ แสดงให้เห็นนัยเชิงปฏิบัติการของคลังอาวุธที่เหลืออยู่ แม้จะมีขนาดเล็กลง WSJ รายงานว่า ขีปนาวุธอิหร่าน 3 ลูกโจมตีฐานทัพอากาศมูวัฟฟัก ซัลตี ในจอร์แดนภายใน 24 ชั่วโมง โดยรายงานเกี่ยวกับเหตุการณ์ระบุว่า ทหารสหรัฐฯ เสียชีวิต 2 นาย และอีก 1 นายสูญหายโดยสันนิษฐานว่าเสียชีวิต 312

เหตุการณ์นี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าขีปนาวุธที่ใช้โจมตีมาจากการประกอบใต้ดินที่รายงานล่าสุดกล่าวถึง แต่แสดงให้เห็นว่า ความแตกต่างระหว่าง “อุตสาหกรรมขีปนาวุธที่ถูกทำลาย” กับ “อุตสาหกรรมที่เสียหายแต่ยังทำงานได้” มีความหมายเชิงยุทธศาสตร์อย่างยิ่ง

สรุป

รายงานของ WSJ ไม่ได้แสดงว่าอิหร่านกลับสู่ระดับการผลิตขีปนาวุธก่อนสงครามแล้ว แต่ตามคำบอกเล่าของเจ้าหน้าที่ที่รับรู้ข้อมูลข่าวกรอง เตหะรานยังสามารถประกอบขีปนาวุธพิสัยไกลเชื้อเพลิงเหลวและเชื้อเพลิงแข็งได้บางส่วนจากชิ้นส่วนสำรอง ในสถานที่ใต้ดิน 1

นัยต่อผู้กำหนดนโยบายและกองทัพในภูมิภาคนั้นตรงไปตรงมา: การทำลายโรงงานที่มองเห็นได้อาจลดกำลังผลิตลงอย่างมาก แต่ไม่จำเป็นต้องลบล้างภัยคุกคามจากขีปนาวุธที่อาศัยสต็อกแบบกระจายตัว การประกอบในพื้นที่กำบัง และโครงสร้างใต้ดิน ขนาดและความยั่งยืนของการฟื้นตัวของอิหร่านยังไม่อาจสรุปได้ 18