เรือบรรทุกน้ำมันยักษ์ของจีนออกจากช่องแคบฮอร์มุซ หลังติดค้างท่ามกลางสงครามนานกว่า 2 เดือน

การที่เรือบรรทุกน้ำมันขนาดยักษ์ของจีนสองลำสามารถออกจาก ช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) พร้อมน้ำมันดิบตะวันออกกลางราว 4 ล้านบาร์เรล ถือเป็นสัญญาณเล็ก ๆ แต่สำคัญต่อสถานการณ์การขนส่งพลังงานโลกที่ถูกรบกวนอย่างหนักในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา

ข้อมูลติดตามเรือจาก LSEG และ Kpler ระบุว่าเรือทั้งสองลำออกจากช่องแคบเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม หลังต้องจอดรออยู่ในอ่าวเปอร์เซียมานานกว่าสองเดือนเพราะความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและข้อจำกัดการเดินเรือในช่วงสงคราม

แม้การเดินทางครั้งนี้จะแสดงให้เห็นว่ามีการอนุญาตให้เรือบางส่วนผ่านได้ แต่การจราจรทางทะเลยังอยู่ในระดับต่ำกว่าปกติอย่างมาก

ทำไมเรือเหล่านี้จึงติดค้างในอ่าวเปอร์เซีย

เรือบรรทุกน้ำมันประเภท VLCC (Very Large Crude Carrier) ทั้งสองลำติดค้างอยู่ในภูมิภาคตั้งแต่ ต้นเดือนมีนาคม 2026 หลังเกิดสงครามระหว่าง สหรัฐฯ–อิสราเอลกับอิหร่าน ที่เริ่มปลายเดือนกุมภาพันธ์

ความขัดแย้งทำให้การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นหนึ่งในคอขวดการค้าพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก ถูกจำกัดอย่างหนัก อิหร่านได้ออกคำเตือนต่อเรือพาณิชย์และควบคุมการผ่านทางของเรือ ขณะที่ความเสี่ยงจากปฏิบัติการทางทหารและการโจมตีเรือเพิ่มขึ้นอย่างมาก

หนึ่งในเรือคือ VLCC ชื่อ Yuan Gui Yang ซึ่งบรรทุกน้ำมันดิบ Basrah จากอิรัก 2 ล้านบาร์เรล ตั้งแต่วันที่ 27 กุมภาพันธ์ เพียงหนึ่งวันก่อนสงครามจะปะทุ ทำให้เรือไม่สามารถออกจากอ่าวได้เมื่อสถานการณ์ตึงเครียดขึ้นทันที

การผ่านช่องแคบที่เกิดขึ้นไม่บ่อย

ตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้น มีเรือบรรทุกน้ำมันเพียงไม่กี่ลำเท่านั้นที่สามารถผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ ข้อมูลติดตามเรือระบุว่าเรือที่เกี่ยวข้องกับจีนเป็นหนึ่งในกลุ่มไม่กี่ลำที่สามารถเดินทางผ่านได้ในช่วงวิกฤต

ก่อนหน้านี้ในเดือนพฤษภาคม เรือ VLCC ของจีนอีกลำชื่อ Yuan Hua Hu ซึ่งบรรทุกน้ำมันดิบอิรักประมาณ 2 ล้านบาร์เรล ก็สามารถผ่านช่องแคบได้หลังติดค้างนานกว่า 2 เดือนเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม การเดินทางเหล่านี้ดูเหมือนจะเป็น ข้อยกเว้นมากกว่าสัญญาณว่าการเดินเรือกลับสู่ภาวะปกติ รายงานหลายฉบับชี้ว่าอิหร่านยังคงควบคุมเส้นทางผ่านช่องแคบอย่างเข้มงวด รวมถึงกำหนดเส้นทางเฉพาะให้เรือบางลำใช้

การจราจรในช่องแคบยังต่ำกว่าปกติมาก

ก่อนเกิดสงคราม มีเรือบรรทุกน้ำมันประมาณ 20 ลำต่อวัน ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แต่ในช่วงความขัดแย้งที่ผ่านมา มีเพียงจำนวนเล็กน้อยเท่านั้นที่สามารถออกจากอ่าวได้

ผลกระทบทำให้เรือจำนวนมากติดค้างอยู่ในภูมิภาค และเกิดคอขวดในห่วงโซ่อุปทานน้ำมันโลก เพราะโดยปกติแล้วน้ำมันดิบประมาณ หนึ่งในห้าของโลก ต้องผ่านช่องแคบนี้

ความหมายต่อจีน

สำหรับจีน การที่เรือเหล่านี้สามารถออกเดินทางได้หมายถึงการปลดล็อกน้ำมันดิบที่ล่าช้าไปหลายสัปดาห์ หนึ่งในเรือถูกเช่าโดย Unipec ซึ่งเป็นบริษัทการค้าของ Sinopec โรงกลั่นน้ำมันรายใหญ่ที่สุดในเอเชีย และคาดว่าจะนำส่งน้ำมันไปยังจีนตอนใต้เมื่อการเดินทางเสร็จสิ้น

อย่างไรก็ตาม ปริมาณ 4 ล้านบาร์เรล ยังถือว่าน้อยเมื่อเทียบกับความต้องการนำเข้าน้ำมันของจีนโดยรวม จึงเป็นเพียงการคลี่คลายภาระค้างส่งบางส่วนเท่านั้น

ผลต่อราคาน้ำมันและตลาดขนส่ง

การที่เรือสองลำสามารถผ่านช่องแคบได้ส่งสัญญาณผสมต่อเศรษฐกิจพลังงานโลก

• ด้านอุปทานน้ำมัน: ลดความกังวลว่าช่องแคบจะถูกปิดทั้งหมด
• ด้านการขนส่ง: ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและค่าเบี้ยประกันยังคงสูง
• ด้านตลาดพลังงาน: ราคาน้ำมันยังสะท้อน “ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์” เพราะการไหลของน้ำมันยังไม่เสถียร

โดยรวมแล้ว การออกจากช่องแคบของซูเปอร์แทงก์เกอร์จีนครั้งนี้สะท้อนว่า การขนส่งผ่านฮอร์มุซเริ่มมีการเคลื่อนไหวบ้าง แต่ยังห่างไกลจากการกลับสู่ภาวะปกติ ในช่วงที่ความขัดแย้งในภูมิภาคยังดำเนินอยู่