AI อาจทำให้แรงงานสหรัฐฯ 11 ล้านคนต้องมองหาอาชีพใหม่

McKinsey ประเมินว่าแรงงานสหรัฐฯ ราว 11 ล้านคน หรือประมาณ 7% ของผู้มีงานทำในปัจจุบัน อาจต้องย้ายไปทำอาชีพอื่นภายในปี 2035 ตัวเลขนี้เป็นการคาดการณ์การเปลี่ยนสายงาน ไม่ใช่คำทำนายว่าคนทั้ง 11 ล้านคนจะตกงานหรือว่างงานถาวร โดยรายงานให้ช่วงประมาณการตั้งแต่ 6 ล้านถึง 16 ล้านคน ขึ้นอยู่กับความเร็วในการนำระบบอัตโนมัติมาใช้และผลที่มีต่อความต้องการแรงงาน 17

การเปลี่ยนอาชีพอาจเกิดเร็วขึ้น

Bloomberg รายงานว่า จำนวนแรงงานสหรัฐฯ ที่เปลี่ยนอาชีพในแต่ละปีอาจเพิ่มขึ้นราว 3 เท่า เมื่อเทียบกับตัวเลขในอดีตที่อยู่ที่ประมาณ 215,000 คนต่อปี 1 การเปรียบเทียบนี้สะท้อนขนาดของการปรับตัวที่อาจเกิดขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าการย้ายงานจะเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอทุกปี หรือว่าค่าประมาณดังกล่าวจะเกิดขึ้นแน่นอน

กลุ่มงานไหนมีแนวโน้มได้รับผลกระทบ

รายงานระบุว่างานธุรการและสนับสนุนสำนักงาน งานค้าปลีกและขาย รวมถึงงานขนส่งและโลจิสติกส์ เป็นกลุ่มที่มีการจ้างงานลดลงเด่นชัด ขณะเดียวกัน งานที่ลดลงมากกว่า 70% อาจอยู่ในกลุ่มค่าจ้างสองระดับล่าง 7

นั่นทำให้โจทย์ไม่ได้มีแค่จำนวนงานที่หายไป แต่รวมถึงความยากง่ายในการย้ายไปทำงานใหม่ด้วย อย่างไรก็ตาม การอยู่ในกลุ่มอาชีพที่มีความเสี่ยงไม่ได้แปลว่างานทุกตำแหน่งในสาขาเหล่านี้จะหายไปทั้งหมด

ย้ายงานแล้ว อาจต้องฝึกใหม่และรายได้ลด

การย้ายไปทำอาชีพที่กำลังเติบโตอาจไม่ใช่การเปลี่ยนตำแหน่งโดยใช้ทักษะเดิมได้ทันที เพราะงานใหม่อาจต้องการความสามารถคนละแบบ อีกทั้งค่าตอบแทนอาจไม่เท่าเดิม

บทวิเคราะห์อีกชิ้นที่อ้างอิงรายงานระบุว่า มีเพียง 14% ของการเปลี่ยนอาชีพที่คาดการณ์ไว้ ซึ่งจะนำไปสู่อาชีพที่กำลังเติบโตโดยต้องฝึกทักษะเพิ่มไม่มากและไม่ทำให้รายได้ลดลง นั่นหมายความว่าแรงงานจำนวนมากอาจต้องรับมือกับการฝึกทักษะใหม่ รายได้ที่ลดลง หรือทั้งสองอย่าง 28

การเปลี่ยนอาชีพไม่เท่ากับจำนวนงานสุทธิที่หายไป

ตัวเลข 11 ล้านมุ่งพูดถึงแรงงานที่อาจต้องออกจากอาชีพซึ่งมีความต้องการลดลง จึงไม่ควรอ่านว่าเป็นจำนวนตำแหน่งงานที่ AI จะลบทิ้งโดยตรง รายงานของ McKinsey ที่ Forbes นำเสนอประเมินว่า AI และระบบอัตโนมัติอาจทำให้ตำแหน่งงานหายไปราว 36 ล้านตำแหน่งภายในปี 2035 ขณะที่การเติบโตของห่วงโซ่ธุรกิจ AI และเศรษฐกิจโดยรวมอาจสร้างงานใหม่มากกว่า 40 ล้านตำแหน่ง 19

ตัวเลขเหล่านี้เป็นผลจากแบบจำลองการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงาน ไม่ใช่หลักประกันว่าผู้ที่ต้องย้ายออกจากงานเดิมจะได้งานใหม่เหล่านั้นโดยง่าย

ความไม่แน่นอนยังสูง

ช่วงประมาณการ 6–16 ล้านคนสะท้อนความไม่แน่นอนว่าองค์กรจะนำระบบอัตโนมัติมาใช้เร็วแค่ไหน และการเปลี่ยนแปลงนั้นจะกระทบความต้องการแรงงานอย่างไร 7 ผลสำรวจ McKinsey อีกชุดหนึ่งให้ภาพระยะใกล้ ไม่ใช่การยืนยันตัวเลขคาดการณ์ถึงปี 2035: ในปี 2025 ผู้ตอบแบบสำรวจ 32% คาดว่า AI จะทำให้บริษัทลดจำนวนพนักงาน แต่เมื่อสำรวจอีกครั้งในปีถัดมา มี 14% ที่รายงานว่าลดจำนวนพนักงานด้วยเหตุนี้ และราวสองในสามระบุว่าจำนวนพนักงานโดยรวมแทบไม่เปลี่ยนแปลงหรือไม่เปลี่ยนเลยจากผลของ AI ในช่วงปีที่ผ่านมา 2

ข้อมูลนี้ชี้ว่าผลที่บริษัทคาดไว้กับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในระยะใกล้อาจไม่ตรงกัน แต่ยังไม่อาจใช้สรุปได้ว่าตลาดงานจะเปลี่ยนไปอย่างไรตลอดทศวรรษข้างหน้า

โจทย์สำคัญคือทำให้คนเข้าถึงงานใหม่ได้

รายงานเน้นเรื่องทักษะและเส้นทางไปสู่งานในอนาคต แต่ข้อมูลที่อ้างถึงไม่ได้ยืนยันว่ามีโครงการหรือเงินสนับสนุนจากรัฐบาลชุดใดประกาศขึ้นมาโดยเฉพาะ การฝึกอาชีพหรือการช่วยพยุงรายได้จึงควรเข้าใจว่าเป็นแนวทางที่อาจนำมาพิจารณา ไม่ใช่มาตรการที่ประกาศพร้อมกับประมาณการนี้ 7

ภาพรวมจึงไม่ใช่แค่คำถามว่า AI จะทำให้งานใดหายไป แต่คือแรงงาน โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในงานค่าจ้างต่ำและกลุ่มอาชีพที่มีแนวโน้มถดถอย จะสามารถเข้าถึงงานที่เติบโตได้หรือไม่ โดยไม่ต้องแบกรับภาระการฝึกใหม่หรือการสูญเสียรายได้มากเกินไป