ข้อเสนอ Huawei ในอียิปต์เปลี่ยนศึกชิป AI สู่สมรภูมิโครงสร้างพื้นฐานระดับโลก

ข้อเสนอของ Huawei ในการสร้างศูนย์ข้อมูลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ให้รัฐบาลอียิปต์ ไม่ใช่เพียงการขายชิป แต่เป็นการเสนอแพ็กเกจครบวงจรที่รวมโปรเซสเซอร์ โครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ กำลังประมวลผลสำหรับการใช้งานจริง และแอปพลิเคชันภาครัฐไว้ในดีลเดียว

หากโครงการเดินหน้า ข้อเสนอนี้อาจช่วยให้แพลตฟอร์ม Ascend ของ Huawei ขยายการใช้งานออกนอกจีนได้อย่างเป็นรูปธรรม ขณะเดียวกันก็ทำให้รัฐบาลสหรัฐฯ พิจารณาข้อเสนอแข่งขัน ส่งผลให้โครงการประมูลของอียิปต์กลายเป็นบททดสอบด้านการทูตเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐฯ กับจีน

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังเป็นเพียงข้อเสนอที่มีรายงานข่าว ยังไม่มีการยืนยันว่า Huawei ชนะการประมูลแล้ว สิ่งที่เห็นได้ชัดคือการแข่งขัน AI กำลังขยับจากการแย่งชิงชิปแต่ละรุ่น ไปสู่การแข่งขันเพื่อสร้างระบบนิเวศโครงสร้างพื้นฐานแบบครบชุด

Huawei เสนออะไรให้อียิปต์

ตามรายงานที่อ้างแหล่งข่าวผู้คุ้นเคยกับเรื่องนี้และเอกสารที่ Bloomberg ตรวจสอบ Huawei เสนอส่งออกชิป Ascend 950-series จำนวน 1,408 ตัว เพื่อสร้างคลาวด์สำหรับฝึกโมเดล AI นอกจากนี้ยังเสนอชิป Ascend 950 หรือรุ่นก่อนหน้าอย่าง 910B อีก 600 ตัว สำหรับคลัสเตอร์ประมวลผลอนุมาน 2 ชุด ซึ่งใช้รันโมเดลหลังจากฝึกเสร็จแล้ว รวมทั้งหมด 2,008 ตัว และวางแผนก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานภายใน 12 เดือน 12

ผู้ใช้งานปลายทางที่ระบุในข้อเสนอมีทั้งหน่วยงานทหาร ความมั่นคง การเฝ้าระวัง และหน่วยงานภาครัฐอื่น ๆ ข้อเสนอยังเกี่ยวข้องกับ iFlytek บริษัทจีนด้านเทคโนโลยีเสียงพูดและ AI โดยเอกสารระบุความสามารถอย่างการจดจำรถยนต์และบุคคล การระบุตัวตนจากฐานข้อมูลประชากร และระบบติดตามสถานการณ์ในเมือง 2913

จุดสำคัญจึงไม่ใช่แค่การนำ Ascend มาเสนอเป็นทางเลือกแทนชิปของ Nvidia แต่คือการนำเสนอรูปแบบการติดตั้งแบบครบวงจร ตั้งแต่ฮาร์ดแวร์ การสร้างศูนย์ข้อมูล บริการคลาวด์ ไปจนถึงแอปพลิเคชันที่ออกแบบสำหรับการใช้งานของรัฐบาล

ทำไมข้อเสนอนี้จึงท้าทายโมเดลของ Nvidia

Huawei ไม่จำเป็นต้องทำคะแนนเหนือ Nvidia ในทุกการทดสอบเพื่อให้ข้อเสนอมีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ รัฐบาลที่กำลังเลือกโครงสร้างพื้นฐานอาจพิจารณาปัจจัยอื่นด้วย เช่น เงินทุน ระยะเวลาส่งมอบ การสนับสนุนในประเทศ การควบคุมข้อมูล และแอปพลิเคชันที่สามารถนำไปใช้งานได้ทันที

ระบบจีนแบบพร้อมใช้งานจึงอาจดึงดูดประเทศที่ต้องการสร้างกำลังประมวลผล AI ภายในประเทศ โดยไม่ต้องพึ่งผู้ให้บริการคลาวด์จากต่างประเทศทั้งหมด อีกทั้งยังเปิดโอกาสให้ Huawei ได้โครงการอ้างอิงในตลาดขนาดใหญ่ของโลกอาหรับและแอฟริกา เพื่อแสดงให้เห็นว่าโครงสร้างพื้นฐานบนแพลตฟอร์ม Ascend สามารถใช้งานในต่างประเทศได้

การแข่งขันจึงไม่ได้วัดกันที่ความเร็วชิปเพียงอย่างเดียว เมื่อประเทศหนึ่งออกแบบงาน AI ให้ทำงานบนสถาปัตยกรรมโปรเซสเซอร์ สภาพแวดล้อมซอฟต์แวร์ และเครือข่ายผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่งแล้ว การเปลี่ยนระบบภายหลังอาจมีต้นทุนสูง ทั้งนักพัฒนา บุคลากรด้านเทคนิค สัญญาบำรุงรักษา เฟรมเวิร์กโมเดล และแนวทางจัดการข้อมูลอาจผูกอยู่กับการตัดสินใจครั้งแรก

นี่คือเหตุผลที่แนวคิด การทูตโครงสร้างพื้นฐาน AI มีความสำคัญ บริษัทเทคโนโลยีไม่ได้แข่งขันกันเพื่อชนะคำสั่งซื้อครั้งเดียว แต่ต้องการเป็นแพลตฟอร์มระยะยาวที่อยู่เบื้องหลังโครงการ AI ระดับชาติของประเทศต่าง ๆ

สหรัฐฯ เตรียมข้อเสนอแข่งอย่างไร

หลังรับทราบข้อเสนอของ Huawei กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ มีรายงานว่าได้ติดต่อ Nvidia, AMD และ Microsoft เพื่อหารือการจัดตั้งกลุ่มพันธมิตรมาเสนอแพ็กเกจแข่งขัน Nvidia และ AMD อาจจัดหาเร่งความเร็ว AI ส่วน Microsoft อาจสนับสนุนบริการคลาวด์และซอฟต์แวร์ แต่การพูดคุยดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าได้จัดตั้งกลุ่มพันธมิตรหรือยื่นข้อเสนอแข่งอย่างเป็นทางการแล้ว 1210

หากต้องการเอาชนะข้อเสนอแบบครบวงจรของ Huawei แพ็กเกจจากสหรัฐฯ จะต้องแข่งขันมากกว่าประสิทธิภาพของโปรเซสเซอร์ โดยควรมีคำมั่นที่น่าเชื่อถือในประเด็นต่าง ๆ ได้แก่

• การส่งมอบและการก่อสร้างศูนย์ข้อมูล
• เงินทุนและต้นทุนการดำเนินงาน
• การฝึกอบรมบุคลากรและการสนับสนุนด้านเทคนิคในประเทศ
• ซอฟต์แวร์สำหรับภาครัฐและภาคธุรกิจ
• การเข้าถึงรุ่นอัปเกรดและกำลังประมวลผลสำรองในระยะยาว

สถานการณ์นี้ทำให้วอชิงตันต้องหาจุดสมดุลที่ละเอียดอ่อน มาตรการควบคุมการส่งออกมีเป้าหมายจำกัดการแพร่กระจายของความสามารถ AI ที่อ่อนไหวต่อความมั่นคง แต่ความไม่แน่นอนว่าอุปกรณ์จะได้รับอนุมัติหรือไม่ ก็อาจทำให้ซัพพลายเออร์สหรัฐฯ ดูเป็นพันธมิตรที่คาดการณ์ได้ยากสำหรับประเทศที่วางแผนโครงสร้างพื้นฐานหลายปี

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เคยพิจารณากฎที่จะให้อำนาจวอชิงตันควบคุมการส่งออกชิป AI ขั้นสูงทั่วโลกได้กว้างขึ้น ซึ่งอาจรวมถึงการกำหนดให้ Nvidia และ AMD ขออนุมัติก่อนส่งออก 2122 นอกจากนี้ ยังมีรายงานว่ากระบวนการออกใบอนุญาตที่ติดขัดอาจทำให้การผลักดันยอดขายชิปสหรัฐฯ ในต่างประเทศล่าช้า 19

ในอีกด้านหนึ่ง รัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์เดินหน้าโครงการส่งออก AI ที่มุ่งจูงใจผู้ซื้อในต่างประเทศให้เลือกใช้เซมิคอนดักเตอร์ โมเดล และซอฟต์แวร์จากสหรัฐฯ โดยอาจมีสินเชื่อเพื่อการส่งออกมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สนับสนุน 18

ความขัดแย้งเชิงนโยบายจึงชัดเจน วอชิงตันต้องการจำกัดเทคโนโลยีอ่อนไหวเมื่อมองว่าเป็นความเสี่ยงด้านความมั่นคง แต่ก็ต้องทำให้ระบบนิเวศสหรัฐฯ เปิดให้ลูกค้าเข้าถึงได้มากพอ จนประเทศเหล่านั้นไม่หันไปเลือกจีนแทน

ทำไมอียิปต์จึงเป็นตลาดทดสอบสำคัญ

อียิปต์มีเหตุผลของตัวเองในการแสวงหากำลังประมวลผล AI ภายในประเทศ ศูนย์ข้อมูลระดับชาติอาจรองรับงานด้านกลาโหมและการบริหารราชการ แต่ยังสามารถใช้กับการวิจัย ระบบภาษาอาหรับ และการพัฒนา AI ภายในประเทศในวงกว้างได้ด้วย

ยุทธศาสตร์ AI แห่งชาติฉบับปรับปรุงของอียิปต์วางเป้าหมายให้ประเทศมีบทบาทเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีระดับภูมิภาค โดยจัดโครงสร้างรอบ 6 ด้าน ได้แก่ ธรรมาภิบาล เทคโนโลยี ข้อมูล โครงสร้างพื้นฐาน ระบบนิเวศ และบุคลากร 3133

เอกสารยุทธศาสตร์และคำแถลงของรัฐบาลอียิปต์ใช้ถ้อยคำเกี่ยวกับเป้าหมายปี 2030 แตกต่างกันเล็กน้อย ยุทธศาสตร์อย่างเป็นทางการระบุว่า ภาคเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) อาจมีสัดส่วน 7.7% ของ GDP ภายในปี 2030 ขณะที่ประกาศของรัฐบาลในภายหลังกล่าวถึง สัดส่วนของ AI ที่ 7.7% 3541 ตัวเลขนี้จึงไม่ควรถูกนำเสนอเป็นประมาณการเดียวกันโดยไม่ระบุว่าใช้ตัวชี้วัดใด

สำหรับไคโร Huawei อาจเป็นเส้นทางแบบบูรณาการและอาจก่อสร้างได้รวดเร็วกว่า เพื่อให้ได้กำลังประมวลผลที่อยู่ภายใต้อธิปไตยของประเทศ ขณะที่ข้อเสนอจากสหรัฐฯ อาจเปิดทางสู่อุปกรณ์เร่งความเร็วจาก Nvidia และ AMD ระบบคลาวด์ของ Microsoft และความเข้ากันได้กับพันธมิตรเทคโนโลยีนานาชาติในวงกว้าง

การแข่งขันระหว่างสองฝ่ายทำให้อียิปต์มีอำนาจต่อรองมากขึ้น แต่ก็ทำให้ประเทศต้องรับผิดชอบต่อผลทางการเมืองและเทคนิคจากการเลือกแพลตฟอร์มใดแพลตฟอร์มหนึ่ง

ความเสี่ยงจากการเลือกระบบเดียวหรือผสมทั้งสองระบบ

การพึ่งพาระบบที่มี Huawei เป็นแกนกลางอาจก่อคำถามเกี่ยวกับการกำกับดูแลข้อมูล การใช้งานเพื่อเฝ้าระวัง การผูกติดกับผู้ขาย และการเข้าถึงเทคโนโลยีที่ไม่ใช่ของจีนในอนาคต การมี iFlytek เข้ามาเกี่ยวข้องยิ่งทำให้ประเด็นเหล่านี้มีน้ำหนักมากขึ้น เพราะโครงการเกี่ยวข้องกับข้อมูลประชากร ระบบจดจำ และการติดตามการทำงานของภาครัฐ 2913

ส่วนระบบที่มีสหรัฐฯ เป็นแกนกลางก็มีข้อจำกัดอีกแบบ ใบอนุญาตส่งออก เงื่อนไขการใช้งานปลายทาง ข้อกำหนดด้านความมั่นคง และการเปลี่ยนแปลงนโยบายสหรัฐฯ–จีน อาจส่งผลต่อสิ่งที่อียิปต์ซื้อได้ วิธีดำเนินงาน และการได้รับอุปกรณ์อัปเกรดในอนาคต นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เตือนว่าการใช้ชิป AI บางประเภทของ Huawei อาจนำไปสู่ผลทางกฎหมายหากไม่ได้รับอนุมัติจากสหรัฐฯ แม้ขอบเขตและการบังคับใช้คำเตือนดังกล่าวยังไม่ชัดเจน 2324

ทางเลือกแบบผสมอาจช่วยลดการพึ่งพาผู้ขายรายเดียวและเพิ่มอำนาจต่อรองให้ไคโร แต่การเชื่อมสถาปัตยกรรมที่แตกต่างกันอาจเพิ่มต้นทุนด้านซอฟต์แวร์ ความปลอดภัย และการผสานระบบ อีกทั้งงานสำคัญอาจยังได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงมาตรการควบคุมการส่งออกหรือความสัมพันธ์ทางการทูตในอนาคต

สิ่งที่น่าจะช่วยให้อียิปต์ต่อรองได้ดีที่สุด คือการกำหนดมาตรการคุ้มครองที่ใช้กับผู้ให้บริการทุกราย ไม่ว่าจะเลือกฝ่ายใด เช่น กฎเก็บข้อมูลภายในประเทศ ข้อกำหนดด้านการทำงานร่วมกัน การตรวจสอบความมั่นคงไซเบอร์โดยอิสระ เงื่อนไขบำรุงรักษาที่โปร่งใส การพัฒนาทักษะบุคลากรในประเทศ และความสามารถในการย้ายงานประมวลผลระหว่างแพลตฟอร์มเมื่อทำได้ในทางเทคนิค

ความหมายที่ใหญ่กว่าการประมูลครั้งนี้

กรณีอียิปต์สะท้อนการเปลี่ยนทิศทางของการแข่งขัน AI คำถามสำคัญไม่ได้มีเพียงว่าใครผลิตเร่งความเร็ว AI ที่เร็วที่สุด แต่คือใครจะเป็นผู้สร้างกำลังประมวลผล บริการคลาวด์ เครื่องมือซอฟต์แวร์ และแอปพลิเคชันภาครัฐที่กลายเป็นรากฐาน AI ของประเทศต่าง ๆ ในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา

Huawei กำลังใช้ข้อเสนอแบบครบวงจรที่เน้นการใช้งานของรัฐ เพื่อวางตำแหน่ง Ascend ให้เป็นแพลตฟอร์มระดับนานาชาติ ขณะที่วอชิงตันตอบโต้ด้วยความเป็นไปได้ในการรวมบริษัทเทคโนโลยีสหรัฐฯ เข้าด้วยกัน ควบคู่กับมาตรการควบคุมการส่งออกและเงินทุนสนับสนุนการส่งออก

อียิปต์อาจได้ประโยชน์จากการแข่งขันครั้งนี้ แต่โจทย์ระยะยาวยากกว่านั้น นั่นคือการมีกำลังประมวลผลเพียงพอสำหรับเป้าหมายระดับชาติ โดยไม่ต้องแลกกับความยืดหยุ่นทางเทคโนโลยีหรืออิสระในการกำหนดยุทธศาสตร์ของประเทศ