ดีลประวัติศาสตร์: เมื่อ 'ดูไบ โฮลดิ้ง' กลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ 'อีมาร์' เปลี่ยนเกมธุรกิจอสังหาฯ แต่ไม่ใช่การเทคโอเวอร์

การที่ ดูไบ โฮลดิ้ง (Dubai Holding) ก้าวขึ้นมาเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่สุดของ อีมาร์ พร็อพเพอร์ตี้ส์ (Emaar Properties) ไม่ใช่การเทคโอเวอร์แบบเบ็ดเสร็จ แต่เป็นการ 'จัดทัพผู้ถือหุ้นใหม่' ภายในเครือข่ายการลงทุนของรัฐบาลดูไบ ที่ส่งผลกระทบเชิงกลยุทธ์อย่างมีนัยสำคัญ ดีลนี้เป็นการย้ายหุ้นก้อนใหญ่จาก บรรษัทการลงทุนแห่งดูไบ (ICD) มายังดูไบ โฮลดิ้ง ส่งผลให้สัดส่วนการถือหุ้นรวมของดูไบ โฮลดิ้งพุ่งขึ้นเป็น 29.73% กลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่อันดับหนึ่งทันที โดยที่อีมาร์ยังคงเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ดูไบ (Dubai Financial Market) เหมือนเดิม ไม่มีการประกาศเพิกถอนหุ้นหรือซื้อกิจการทั้งหมดแต่อย่างใด

เกิดอะไรขึ้นกับโครงสร้างผู้ถือหุ้นของอีมาร์

ดีลนี้มีสาระสำคัญคือ ดูไบ โฮลดิ้ง เข้าซื้อหุ้นสามัญของอีมาร์ จำนวน 22.27% จาก ICD เมื่อรวมกับสัดส่วนที่มีอยู่เดิม ทำให้ปัจจุบันดูไบ โฮลดิ้งมีหุ้นรวมกันทั้งสิ้น 29.73% และขึ้นแท่นเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ที่สุดของอีมาร์

รายงานจากแถลงการณ์ของอีมาร์ที่ยื่นต่อตลาดหลักทรัพย์ดูไบ ระบุว่า ICD ได้โอนหุ้นทั้งหมดที่ถืออยู่ในอีมาร์ให้กับ เอมิเรตส์ เพาเวอร์ อินเวสต์เมนท์ (Emirates Power Investment) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของดูไบ โฮลดิ้ง และ ICD จะไม่ได้ถือหุ้นใดๆ ในอีมาร์อีกต่อไป

นี่คือการเปลี่ยนแปลง 'แผนที่ผู้ถือหุ้น' อย่างชัดเจน ตำแหน่งผู้ถือหุ้นใหญ่ย้ายจาก ICD มาอยู่ที่ดูไบ โฮลดิ้ง แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าดูไบ โฮลดิ้งจะเป็นเจ้าของอีมาร์ทั้งหมด สัดส่วน 29.73% ทำให้ดูไบ โฮลดิ้งเป็น 'ผู้ถือหุ้นหลัก' (Anchor Shareholder) ในขณะที่หุ้นส่วนใหญ่ยังคงกระจายอยู่นอกเหนือการถือครองของดูไบ โฮลดิ้งตามที่ปรากฏในประกาศ

อิทธิพลของสัดส่วน 29.73%: มีอำนาจควบคุมเบ็ดเสร็จหรือไม่?

การถือหุ้นใหญ่ที่สุดมีนัยสำคัญ เพราะทำให้ดูไบ โฮลดิ้งมีบทบาทที่เด่นชัดและมีน้ำหนักมากขึ้นในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของอีมาร์ หนึ่งในบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์จดทะเบียนที่มีชื่อเสียงที่สุดของดูไบ

อย่างไรก็ตาม ตัวเลข 29.73% ไม่ใช่เสียงข้างมาก ในทางกฎหมาย การประกาศอย่างเป็นทางการไม่ได้ระบุว่าดูไบ โฮลดิ้งได้ดำเนินการใดๆ ดังต่อไปนี้:

• แปรรูปอีมาร์กลับไปเป็นบริษัทเอกชน (Take Private)
• ทำให้อีมาร์เป็นบริษัทย่อยที่ถือหุ้นทั้งหมด (Wholly Owned Subsidiary)
• เปลี่ยนสถานะการจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์
• เปลี่ยนผู้บริหาร ปรับนโยบายปันผล หรือเปลี่ยนแปลงแผนโครงการในอนาคต

สิ่งเหล่านี้อาจกลายเป็นคำถามที่นักลงทุนจับตา แต่ยังไม่ใช่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากดีลนี้

เหตุใด 'อีมาร์' จึงสำคัญต่อยุทธศาสตร์อสังหาฯ ดูไบ

ในแถลงการณ์อย่างเป็นทางการ อีมาร์ถูกอธิบายว่าเป็น หนึ่งในผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์รายใหญ่ที่สุดในตะวันออกกลาง โดยมีพอร์ตโฟลิโอหลากหลาย ครอบคลุมทั้งที่อยู่อาศัย อาคารพาณิชย์ ธุรกิจโรงแรม และร้านค้า ด้วยขนาดและขอบเขตธุรกิจที่กว้างขวางระดับนี้ โครงสร้างผู้ถือหุ้นของอีมาร์จึงมีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ต่อดูไบ เพราะภาคส่วนเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อตลาดที่อยู่อาศัย ย่านธุรกิจ เศรษฐกิจการท่องเที่ยว และแหล่งช้อปปิ้งปลายทางของเมือง

ความสัมพันธ์ระหว่างดูไบ โฮลดิ้งกับอีมาร์มีประวัติศาสตร์ร่วมกันมาอย่างยาวนาน ย้อนกลับไปในปี 2022 อีมาร์เคยประกาศซื้อหุ้นส่วนของดูไบ โฮลดิ้งในกิจการร่วมค้า Dubai Creek Harbour มูลค่า 7.5 พันล้านดิรham (ประมาณ 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) โดยชำระค่าตอบแทนเป็นเงินสดและหุ้นของอีมาร์อย่างละครึ่ง ส่งผลให้ดูไบ โฮลดิ้งกลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่อันดับ 2 ในเวลานั้น ดีล ICD ในครั้งนี้จึงเป็นการขยับสถานะของดูไบ โฮลดิ้งจากผู้ถือหุ้นใหญ่ลำดับต้นๆ ขึ้นเป็น อันดับหนึ่ง

ดีลนี้ส่งสัญญาณอะไรต่อยุทธศาสตร์อสังหาฯ และการลงทุนของดูไบ

สัญญาณเชิงกลยุทธ์ที่ชัดเจนที่สุดคือ การประสานพลัง (Coordination) การย้ายหุ้นอีมาร์ก้อนใหญ่จาก ICD มาไว้ที่ดูไบ โฮลดิ้ง เปรียบเสมือนการรวมศูนย์ช่องทางผู้ถือหุ้นให้เหนียวแน่นและมีเอกภาพมากขึ้น สำหรับผู้พัฒนาอสังหาฯ ที่พอร์ตธุรกิจครอบคลุมตั้งแต่บ้านพักอาศัย อาคารพาณิชย์ โรงแรม ไปจนถึงศูนย์การค้า

นี่ไม่ได้หมายความว่าโครงการแต่ละแห่งจะเปลี่ยนไปในทันที ดีลนี้สนับสนุนภาพของการจัดแนวทางร่วมกันในระดับมหภาค แต่แถลงการณ์ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดเกี่ยวกับการให้สิทธิ์ที่ดินใหม่ โครงการขนาดใหญ่ (Mega-projects) เป้าหมายการก่อสร้าง หรือการเปลี่ยนแปลงนโยบายการจัดสรรเงินทุนใดๆ

ความเชื่อมโยงกับวาระเศรษฐกิจ D33 ของ ชีค โมฮัมเหม็ด

ฉากหลังที่ใหญ่กว่านี้คือ วาระเศรษฐกิจดูไบ D33 (Dubai Economic Agenda D33) ซึ่ง ชีค โมฮัมเหม็ด บิน ราชิด อัล มักตูม (รองประธานาธิบดีและนายกรัฐมนตรีแห่งสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และเจ้าผู้ครองนครดูไบ) ได้ประกาศเปิดตัวเมื่อวันที่ 4 มกราคม 2023 ด้วยเป้าหมายทางเศรษฐกิจรวมมูลค่า 32 ล้านล้านดิรham ใน 10 ปีข้างหน้า มีจุดมุ่งหมายเพื่อเพิ่มขนาดเศรษฐกิจของดูไบเป็นสองเท่า และตอกย้ำตำแหน่งให้ติดอันดับ 1 ใน 3 เมืองชั้นนำของโลก และยังรวมถึงโครงการพลิกโฉมเมืองมากถึง 100 โครงการ

สภาบริหารดูไบ (The Executive Council) ระบุวัตถุประสงค์ของ D33 ที่จะบรรลุภายในปี 2033 ไว้อย่างเป็นรูปธรรม อาทิ:

• เพิ่มมูลค่าการค้าต่างประเทศเป็น 25.6 ล้านล้านดิรham
• เพิ่มการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) สะสมเป็น 6.5 แสนล้านดิรham
• เพิ่มค่าใช้จ่ายภาครัฐเป็น 7 แสนล้านดิรham
• เพิ่มการลงทุนภาคเอกชนเป็น 1 ล้านล้านดิรham

เว็บไซต์ Invest in Dubai อธิบายว่า วาระ D33 มุ่งมั่นที่จะสถาปนาดูไบให้เป็น 1 ใน 3 เมืองที่น่าลงทุน น่าอยู่ และน่าทำงานมากที่สุดในโลก

เมื่อมองผ่านเลนส์ของ D33 ดีลหุ้นอีมาร์ครั้งนี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะพอร์ตโฟลิโอของอีมาร์นั้นตั้งอยู่ในภาคส่วนที่ส่งผลโดยตรงต่อความน่าดึงดูดในการลงทุนและภาพลักษณ์ของเมือง ทั้งตลาดที่อยู่อาศัย อาคารพาณิชย์ โรงแรม และร้านค้าปลีก การทำให้ดูไบ โฮลดิ้งกลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ที่สุดจึงสอดรับกับความพยายามในระดับประเทศที่จะปรับแนวทางสินทรัพย์หลักให้สอดคล้องกับเป้าหมายการเติบโตระยะยาวและความทะเยอทะยานในการเป็นมหานครระดับโลก

อย่างไรก็ดี ข้อควรระวังที่สำคัญคือ 'สอดรับ' มิได้หมายความว่า 'เป็นเหตุเป็นผลโดยตรง' เอกสารที่เผยแพร่ทั้งหมดไม่ได้บอกว่าการโอนหุ้นครั้งนี้เป็นข้อบังคับของ D33 หรือดีลนี้จะสร้างโครงการใหม่ๆ ภายใต้ D33 ด้วยตัวมันเอง

สิ่งที่นักลงทุนและคนในวงการควรจับตาต่อจากนี้

เนื่องจากอีมาร์ยังคงเป็นบริษัทจดทะเบียนและดูไบ โฮลดิ้งถือหุ้นไม่ถึงกึ่งหนึ่ง หลักธรรมาภิบาลในตลาดทุนจึงยังคงมีความสำคัญสูง ประเด็นหลักที่ต้องจับตาหลังจากนี้ คือการยื่นเอกสารหรือประกาศในอนาคตที่อาจบ่งชี้ถึง:

• การเปลี่ยนแปลงสัดส่วนกรรมการบริษัท
• การจัดการด้านธรรมาภิบาล
• รายการระหว่างบุคคลที่เกี่ยวโยงกัน
• นโยบายการจ่ายเงินปันผล การจัดสรรเงินทุน
• หรือลำดับความสำคัญของโครงการที่เชื่อมโยงกับวาระ D33

จนถึงตอนนี้ ยังไม่มีการประกาศความเปลี่ยนแปลงใดๆ ในประเด็นข้างต้น สิ่งที่เป็นรูปธรรมและเกิดขึ้นแล้วคือการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนการถือหุ้น: ดูไบ โฮลดิ้งคือผู้ถือหุ้นใหญ่ที่สุดของอีมาร์ด้วยสัดส่วน 29.73% และ ICD ไม่ได้ถือหุ้นของอีมาร์ตามที่ได้รายงานต่อตลาดหลักทรัพย์ดูไบอีกต่อไป

บทสรุป

การที่ดูไบ โฮลดิ้งกลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของอีมาร์ คือการรวบอำนาจเชิงกลยุทธ์เหนือบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์จดทะเบียนระดับเรือธงของดูไบ มันเปลี่ยนโครงสร้างผู้ถือหุ้นและทำให้ดูไบ โฮลดิ้งก้าวเข้ามามีบทบาทในฐานะ 'ผู้ลงทุนหลัก' ใจกลางอีมาร์ การเคลื่อนไหวนี้สอดคล้องกับเรื่องราวของยุทธศาสตร์ดูไบที่กว้างกว่า ภายใต้ร่มของวาระ D33 ที่มุ่งเน้นการเติบโตและเป้าหมายการเป็นมหานครระดับโลก โดยที่ยังไม่ได้นำไปสู่การครอบงำกิจการ เพิกถอนหุ้นออกจากตลาด หรือการปรับโครงสร้างการดำเนินงานในทันที