พันธบัตรโบลิเวีย 1 พันล้านดอลลาร์ คือคะแนนความเชื่อมั่นแบบมีเงื่อนไขต่อโรดริโก ปาซ

การขายพันธบัตรรัฐบาลมูลค่า 1 พันล้านดอลลาร์ของโบลิเวียเป็นข่าวดีสำหรับประธานาธิบดีโรดริโก ปาซ แต่ไม่ใช่หลักฐานว่าเศรษฐกิจโบลิเวียพ้นวิกฤตแล้ว ตัวเลขสำคัญมีอยู่สองด้านในเวลาเดียวกัน: ความต้องการซื้อสูงกว่าวงเงินที่ตั้งใจขายถึง 5 เท่า แต่ผู้ลงทุนได้รับอัตรา 9.45% เพื่อแลกกับการรับความเสี่ยง .

พูดง่าย ๆ คือ ตลาดหนี้โลกกลับมาเปิดประตูให้โบลิเวีย แต่ยังไม่ได้ยื่นเช็คเปล่าให้รัฐบาลปาซ

ดีลนี้บอกอะไรจริง ๆ

โฆเซ กาเบรียล เอสปิโนซา รัฐมนตรีเศรษฐกิจของโบลิเวีย ระบุว่า ประเทศระดม “เงินทุนใหม่” ได้ 1 พันล้านดอลลาร์ผ่านการออกพันธบัตรรัฐบาล ถือเป็นการกลับเข้าสู่ตลาดต่างประเทศหลังจากเข้าถึงตลาดได้จำกัดมาหลายเดือน . การขายครั้งนี้มีคำเสนอซื้อจากผู้ลงทุน 166 ราย ความต้องการซื้อสูงกว่าวงเงินที่ตั้งไว้ตอนแรก 5 เท่า และอยู่ที่อัตรา 9.45% .

สำหรับตลาดตราสารหนี้ นี่เป็นสัญญาณที่มีน้ำหนัก เพราะแปลว่านักลงทุนยินดีให้เงินใหม่แก่โบลิเวียอีกครั้ง แต่ราคาของเงินก็สำคัญไม่แพ้กัน การขายพันธบัตรสำเร็จที่ต้นทุนใกล้ 10% สะท้อนว่า นักลงทุนกลับมาสนใจความเสี่ยงโบลิเวีย ไม่ได้หมายความว่าความเสี่ยงนั้นหายไป

ทำไมนักลงทุนถึงกลับมาฟังรัฐบาลปาซ

ก่อนดีลนี้ มีรายงานว่าโบลิเวียกำลังทดสอบความสนใจของนักลงทุนต่อการออกพันธบัตรสกุลดอลลาร์ครั้งแรกในรอบ 4 ปี หลังรัฐบาลของปาซหลีกเลี่ยงการผิดนัดชำระหนี้ต่างประเทศได้ในเดือนมีนาคม และหลัง Moody’s ปรับเพิ่มอันดับความน่าเชื่อถือของประเทศ . เหตุการณ์เหล่านี้ช่วยลดความกลัวเฉพาะหน้าเรื่องการผิดนัดชำระหนี้

ปาซยังพยายามส่งสัญญาณว่าเขาจะพาเศรษฐกิจไปในทิศทางที่เป็นมิตรกับตลาดมากขึ้น Americas Quarterly อธิบายแผนของรัฐบาลว่าเป็นยุทธศาสตร์ 3 ส่วน ได้แก่ การปรับฐานะการคลัง การเพิ่มความยืดหยุ่นของอัตราแลกเปลี่ยน และวาระการเติบโตชุดใหม่ . ด้าน Associated Press รายงานว่า ปาซเสนอให้ยกเลิกภาษีหลายประเภท และลดรายจ่ายรัฐบาลส่วนกลางรวม 30% ในงบประมาณปี 2026 .

สำหรับผู้ถือพันธบัตร นี่คือเรื่องเล่าที่ลงทุนได้: โบลิเวียกำลังพยายามเปลี่ยนจากการประคองวิกฤตระยะสั้น ไปสู่แผนปฏิรูปที่ชัดเจนขึ้น

แต่ยังไม่ใช่เช็คเปล่า

หลักฐานชุดเดียวกันก็ชี้ให้เห็นเพดานของความเชื่อมั่นเช่นกัน Americas Quarterly ระบุว่าวาระปฏิรูปของโบลิเวียกำลังเดินหน้า แต่ช้า: การปรับฐานะการคลังยังจำกัด อัตราแลกเปลี่ยนยังแข็งตัว และอนาคตการเติบโตยังไม่ชัดเจน . สื่อดังกล่าวยังรายงานว่า การเจรจาโครงการกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ IMF มูลค่า 3.3 พันล้านดอลลาร์กำลังดำเนินอยู่ แต่มีอาการสะดุด .

IMF เองก็ใช้ภาษาค่อนข้างตรงไปตรงมาในการประเมินความเปราะบางของโบลิเวีย ในรายงาน Article IV Consultation ซึ่งเป็นการตรวจสุขภาพเศรษฐกิจของประเทศสมาชิก คณะกรรมการบริหาร IMF แสดงความกังวลต่อความไม่สมดุลด้านการคลังและภาคต่างประเทศที่รุนแรง ชุดนโยบายที่ไม่ยั่งยืน อัตราแลกเปลี่ยนที่สูงเกินพื้นฐาน และความจำเป็นต้องเพิ่มทุนสำรองเงินตราต่างประเทศพร้อมเดินหน้าวินัยการคลังอย่างต่อเนื่อง .

ตารางชำระหนี้ของโบลิเวียก็เหลือพื้นที่ให้พลาดไม่มากนัก บันทึกนโยบายของ Finance for Development Lab ระบุว่า ประเทศต้องชำระหนี้ต่างประเทศ 1.6 พันล้านดอลลาร์จนถึงปี 2026 และ 12 พันล้านดอลลาร์จนถึงปี 2030 พร้อมชี้ว่าจำเป็นต้องปรับตัวทั้งด้านการคลังและภาคต่างประเทศเพื่อทำให้หนี้มีเสถียรภาพและฟื้นการเติบโต .

อัตรา 9.45% คือป้ายเตือน

ยอดจองซื้อคือพาดหัวข่าว แต่อัตราผลตอบแทนคือหมายเหตุสำคัญ ยอดคำสั่งซื้อที่สูงกว่าวงเงินตั้งต้น 5 เท่าสะท้อนความสนใจที่แข็งแรงจากตลาด แต่ตัวเลข 9.45% บอกว่านักลงทุนยังต้องการผลตอบแทนสูงเพื่อชดเชยความเสี่ยงที่มองเห็นในโบลิเวีย .

ดังนั้น ดีลนี้จึงเป็นสะพาน ไม่ใช่ปลายทาง รัฐบาลได้สภาพคล่องและการรับรองจากตลาดในระยะสั้น แต่ก็แบกแรงกดดันมากขึ้นที่จะต้องทำให้การปฏิรูปเกิดผลจริง โดยเฉพาะการปรับฐานะการคลัง เพิ่มสภาพคล่องภาคต่างประเทศ และสร้างทุนสำรองขึ้นมาใหม่ .

อะไรจะชี้ว่าความเชื่อมั่นอยู่ได้นาน

จากนี้ไป ตลาดจะไม่ได้ดูแค่ว่าโบลิเวียขายพันธบัตรได้หรือไม่ แต่จะดูว่ารัฐบาลปาซทำตามแผนได้แค่ไหน ประเด็นหลักที่ต้องจับตาคือ:

• วินัยการคลัง: IMF เรียกร้องให้มีการปรับฐานะการคลังที่น่าเชื่อถือและต่อเนื่อง ขณะที่ Americas Quarterly ระบุว่าการปรับตัวด้านการคลังจนถึงตอนนี้ยังจำกัด .
• การปฏิรูปอัตราแลกเปลี่ยน: IMF ชี้ว่าอัตราแลกเปลี่ยนสูงเกินพื้นฐาน ขณะที่ Americas Quarterly ระบุว่าอัตราแลกเปลี่ยนยังคงแข็งตัว .
• การฟื้นทุนสำรอง: IMF ระบุชัดว่าต้องมีมาตรการเพิ่มทุนสำรองเงินตราต่างประเทศ .
• หลักยึดจาก IMF หรือสถาบันพหุภาคี: Americas Quarterly ระบุว่าการเจรจาโครงการ IMF มูลค่า 3.3 พันล้านดอลลาร์กำลังดำเนินอยู่แต่สะดุด ขณะที่รายงานหลังการเลือกตั้งของปาซระบุว่านักลงทุนมองการสนับสนุนจาก IMF ว่าเป็นเรื่องสำคัญ .
• เส้นทางการเติบโตที่น่าเชื่อ: วาระของปาซมีแผนการเติบโตชุดใหม่ แต่ Americas Quarterly ระบุว่าแนวโน้มการเติบโตของโบลิเวียยังไม่ชัดเจน .

สรุป

การขายพันธบัตร 1 พันล้านดอลลาร์ของโบลิเวียคือคะแนนความเชื่อมั่นแบบมีเงื่อนไขต่อโรดริโก ปาซ ความต้องการซื้อที่สูงมากแสดงว่านักลงทุนเชื่อว่าโบลิเวียกลับมาเป็นประเทศที่ลงทุนได้อีกครั้ง แต่อัตรา 9.45% คำเตือนของ IMF และภาระชำระหนี้ในอีกหลายปีข้างหน้า บอกว่าตลาดยังคิดราคาความเสี่ยงไว้สูง หากการปฏิรูปทำได้ช้าหรือสะดุด .

สรุปให้สั้นที่สุด: ตลาดโลกเปิดทางให้โบลิเวียแล้ว แต่เงินทุนที่ถูกลงและยั่งยืนกว่านี้ รัฐบาลปาซยังต้องลงมือพิสูจน์ให้ได้