หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์อาจช่วยเติมช่องว่างแรงงานจีนได้ถึง 60% ภายในปี 2035

จีนกำลังเผชิญความท้าทายด้านประชากรครั้งใหญ่ เมื่อจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ขณะที่จำนวนแรงงานวัยทำงานลดลงอย่างต่อเนื่อง รายงานจาก Barclays Research มองว่าเทคโนโลยีหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์อาจกลายเป็นหนึ่งในคำตอบสำคัญของปัญหานี้

Barclays ประเมินว่า หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์อาจช่วยชดเชยการลดลงของแรงงานจีนได้ประมาณ 60% ภายในปี 2035 หากอิงจากการคาดการณ์ว่าจีนอาจสูญเสียแรงงานถึง ประมาณ 37 ล้านคนในช่วงสิบปีข้างหน้า นั่นหมายความว่าอาจต้องใช้ หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์มากถึง 24 ล้านตัว เพื่อช่วยเติมช่องว่างดังกล่าว

แนวโน้มนี้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของเทคโนโลยี AI ซึ่งกำลังก้าวจากซอฟต์แวร์และงานดิจิทัล ไปสู่การทำงานจริงในโลกกายภาพ หรือที่ Barclays เรียกว่า “Physical AI” ซึ่งอาจส่งผลต่อผลิตภาพ เศรษฐกิจ และโครงสร้างตลาดแรงงานในระยะยาว

ความท้าทายจากโครงสร้างประชากรของจีน

ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา การเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนอาศัยแรงงานจำนวนมหาศาล แต่โครงสร้างประชากรกำลังเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว

จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น ขณะที่อัตราการเกิดลดลง ส่งผลให้แรงงานวัยทำงานลดลงต่อเนื่อง หากไม่มีเทคโนโลยีเข้ามาช่วย ช่องว่างแรงงานอาจกระทบภาคอุตสาหกรรมที่เป็นหัวใจของเศรษฐกิจจีน

Barclays มองว่าหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์จะทำหน้าที่เป็น ตัวเสริมแรงงานมนุษย์ (augmentation) มากกว่าการแทนที่ทั้งหมด แม้จะมีการใช้งานหลายล้านตัว ก็ยังชดเชยได้เพียงราว 60% ของแรงงานที่หายไปเท่านั้น

งานแบบไหนที่หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์จะทำ

ข้อได้เปรียบของหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์คือการออกแบบให้มีรูปร่างคล้ายมนุษย์ ทำให้สามารถทำงานในสภาพแวดล้อมที่สร้างมาเพื่อมนุษย์ได้ เช่น ใช้เครื่องมือหรือทำงานในสายการผลิตเดิม

นักวิเคราะห์คาดว่าหุ่นยนต์ประเภทนี้จะถูกนำไปใช้ในหลายอุตสาหกรรม เช่น

• โรงงานอุตสาหกรรมและสายการผลิต
• โลจิสติกส์และคลังสินค้า
• ธุรกิจบริการและงานเชิงพาณิชย์
• การดูแลสุขภาพและผู้สูงอายุ

หลายอุตสาหกรรมเริ่มใช้ระบบอัตโนมัติเพิ่มขึ้นอยู่แล้ว โดยเฉพาะในช่วงที่บริษัทต่าง ๆ เผชิญกับปัญหาขาดแคลนแรงงานและต้นทุนค่าแรงที่สูงขึ้น

จาก AI ดิจิทัลสู่ “Physical AI”

ในช่วงสิบปีที่ผ่านมา AI ส่วนใหญ่ถูกใช้ในงานดิจิทัล เช่น

• วิเคราะห์ข้อมูล
• เขียนโค้ดหรือสร้างเนื้อหา
• ระบบอัตโนมัติในซอฟต์แวร์

แต่หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์กำลังนำ AI เข้าสู่ โลกกายภาพ ทำให้เครื่องจักรสามารถทำงานที่ต้องใช้แรงงานมนุษย์ได้จริง

Barclays มองว่าการเปลี่ยนแปลงนี้อาจส่งผลต่อหลายมิติ ตั้งแต่ผลิตภาพของเศรษฐกิจ ตลาดแรงงาน ไปจนถึงการแข่งขันทางเทคโนโลยีและภูมิรัฐศาสตร์ในอนาคต

ตลาดหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ทั่วโลกอาจโตถึง 200,000 ล้านดอลลาร์

หากการใช้งานเกิดขึ้นในระดับที่ Barclays คาดไว้ จีนอาจกลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของตลาดหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์โลก

รายงานประเมินว่า มูลค่าตลาดหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ทั่วโลกอาจแตะประมาณ 200,000 ล้านดอลลาร์ภายในปี 2035

ปัจจัยที่ผลักดันการเติบโต ได้แก่

• ความก้าวหน้าของ AI และระบบเหตุผลเชิงตรรกะ
• เทคโนโลยีมอเตอร์ แอคชูเอเตอร์ และแบตเตอรี่ที่ดีขึ้น
• ต้นทุนการผลิตที่ลดลงอย่างมากในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา
• ปัญหาขาดแคลนแรงงานในหลายประเทศ

แนวโน้มเหล่านี้กำลังผลักดันให้หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ก้าวจากต้นแบบในห้องทดลอง ไปสู่การใช้งานเชิงพาณิชย์จริงในอุตสาหกรรมต่าง ๆ

ความได้เปรียบของจีนในอุตสาหกรรมหุ่นยนต์

จีนมีจุดแข็งหลายด้านในอุตสาหกรรมหุ่นยนต์อยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นกำลังการผลิตขนาดใหญ่ ห่วงโซ่อุปทานที่ครบวงจร และนโยบายสนับสนุนจากภาครัฐ

ข้อมูลจากกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศของจีนระบุว่า อุตสาหกรรมหุ่นยนต์ของประเทศมีรายได้เกือบ 240,000 ล้านหยวน (ประมาณ 35,000 ล้านดอลลาร์) ในปี 2024 และยังเติบโตต่อเนื่องในปี 2025

นักวิเคราะห์บางรายมองว่าจีนอาจกำลังเดินตามเส้นทางเดียวกับอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้าและพลังงานแสงอาทิตย์ คือกลายเป็นทั้ง ตลาดใหญ่ที่สุดและฐานการผลิตหลักของโลก

ผลต่อผลิตภาพและเศรษฐกิจ

หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์อาจช่วยให้เศรษฐกิจจีนรักษาระดับการผลิตไว้ได้ แม้แรงงานจะลดลง

ข้อมูลในอุตสาหกรรมระบุว่า หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ในปัจจุบันมีผลิตภาพประมาณ 30–40% ของแรงงานมนุษย์ และอาจเพิ่มขึ้นเป็น ราว 80% ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เมื่อเทคโนโลยี AI และฮาร์ดแวร์พัฒนา

หากต้นทุนลดลงและเทคโนโลยีมีเสถียรภาพมากขึ้น การใช้งานในวงกว้างอาจช่วยให้

• โรงงานยังคงกำลังการผลิตได้
• เพิ่มการลงทุนในระบบอัตโนมัติ
• สนับสนุนการเติบโตของผลิตภาพระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบทางเศรษฐกิจจริงยังขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ต้นทุนหุ่นยนต์ ความน่าเชื่อถือของเทคโนโลยี กฎระเบียบ และการยอมรับของภาคธุรกิจ

ผลต่อการแข่งขันด้านการผลิตของโลก

ภาคการผลิตของจีนพึ่งพาทั้ง ขนาดการผลิตและแรงงานจำนวนมาก มาโดยตลอด การลดลงของแรงงานจึงเป็นความเสี่ยงสำคัญ

หากหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์สามารถทำงานทางกายภาพแทนมนุษย์ได้มากขึ้น โรงงานอาจรักษาหรือเพิ่มกำลังการผลิตได้แม้มีแรงงานน้อยลง ซึ่งจะช่วยให้จีนยังคงแข่งขันได้ในอุตสาหกรรม เช่น

• อิเล็กทรอนิกส์
• เครื่องจักร
• โลจิสติกส์และการผลิตขนาดใหญ่

ในอีกด้านหนึ่ง การเร่งพัฒนาเทคโนโลยีหุ่นยนต์อาจทำให้การแข่งขันทางเทคโนโลยีระหว่างประเทศรุนแรงขึ้นในทศวรรษหน้า

ข้อจำกัดของการคาดการณ์

แม้ตัวเลขของ Barclays จะให้ภาพอนาคตที่น่าสนใจ แต่ยังมีความไม่แน่นอนหลายประการ เช่น

• ต้นทุนหุ่นยนต์ในระยะยาว
• ความเร็วของการนำไปใช้จริงในอุตสาหกรรม
• อุปสรรคด้านกฎระเบียบและสภาพแวดล้อมการทำงาน

สิ่งที่ค่อนข้างชัดเจนคือ แรงกดดันด้านประชากรกำลังผลักดันจีนให้เร่งใช้ระบบอัตโนมัติในระดับที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน และหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์อาจกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของการเปลี่ยนผ่านครั้งนี้ในอีกสิบปีข้างหน้า