มาตรการควบคุมส่งออกของสหรัฐฯ สวนกลับ: ผลสำรวจ USCBC เผยบริษัทอเมริกันสูญรายได้หลายพันล้าน โดยไร้ประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์

การสำรวจแบบ Flash Survey ซึ่งดำเนินการโดยสภาธุรกิจสหรัฐฯ-จีน (US-China Business Council: USCBC) ในเดือนกรกฎาคม 2026 ได้เผยให้เห็นภาพที่น่าตกใจของระบบการออกใบอนุญาตส่งออกภายใต้การบริหารของทรัมป์: ความล่าช้าที่ยาวนานหลายเดือนกำลังทำให้บริษัทสหรัฐฯ สูญเสียรายได้จากการส่งออกเป็นมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ บั่นทอนส่วนแบ่งการตลาดของอเมริกาในเวทีโลก และแทบไม่ก่อให้เกิดประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์ใดๆ เลย การสำรวจนี้ได้รับคำตอบจาก 31 บริษัท ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในภาคส่วนเทคโนโลยี อุตสาหกรรมและการผลิต พลังงาน และ Healthcare

ต้นทุนที่ต้องจ่าย: สูญเสียรายได้หลายพันล้านและส่วนแบ่งตลาด

ปัญหาที่ถูกอ้างถึงมากที่สุดคือความล่าช้าในการพิจารณาใบอนุญาต 95% ของบริษัท ระบุว่าระยะเวลาการพิจารณาที่ยาวนานเป็นอุปสรรคอันดับหนึ่ง และ 71% รายงานว่าประสบปัญหาความล่าช้าโดยเฉพาะในการขอใบอนุญาตส่งออกไปยังจีน สองในสามของผู้ตอบแบบสำรวจ (66%) มีใบอนุญาตที่รอการพิจารณานานอย่างน้อยสามเดือน ซึ่งเกินกว่าข้อกำหนดตามกฎหมายของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ที่กำหนดไว้ที่ 90 วัน ในขณะที่ 31% รายงานว่าใบอนุญาตของตนติดอยู่ในระบบนานถึงหนึ่งถึงสองปี

ความล่าช้าเหล่านี้มาพร้อมกับค่าใช้จ่ายที่สูงลิ่ว มากกว่าหนึ่งในสาม (36%) ของบริษัทรายงานว่ามีผลขาดทุนอย่างน้อยหลายสิบล้านดอลลาร์โดยตรงจากความล่าช้าของใบอนุญาต โดยหลายบริษัทระบุว่าขาดทุนหลายร้อยล้านหรือหลายพันล้านดอลลาร์ ผลกระทบเป็นลูกโซ่รวมถึง:

• 73% สูญเสียยอดขายให้กับคู่แข่งในจีน
• 64% สูญเสียส่วนแบ่งตลาดในจีน
• 55% สูญเสียยอดขายให้กับคู่แข่งต่างประเทศนอกจีน

เวลาในการดำเนินการโดยเฉลี่ยของสำนักงานอุตสาหกรรมและความมั่นคง (Bureau of Industry and Security: BIS) ชะลอตัวอย่างเห็นได้ชัด: 62 วันในปี 2025 เพิ่มขึ้นจาก 38 วันในปี 2023

ไม่มีผลประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์: ปัญหาของ 'สินค้ามีทดแทนจากต่างประเทศ'

ข้อค้นพบที่สำคัญที่สุดของการสำรวจนี้คือการบ่อนทำลายเหตุผลหลักของมาตรการควบคุม 82% ของผู้ตอบแบบสำรวจกล่าวว่าใบอนุญาตส่งออกที่รอการพิจารณาของตนครอบคลุมสินค้าที่มีทางเลือกเทียบเคียงได้จากซัพพลายเออร์นอกสหรัฐฯ อย่างพร้อมเพียง

เมื่อแจกแจงตัวเลข 82% นี้:

• 64% รายงานว่ามีทางเลือกจาก ทั้งซัพพลายเออร์จีนและซัพพลายเออร์ต่างประเทศ
• 9% จากซัพพลายเออร์ต่างประเทศเท่านั้น
• 9% จากซัพพลายเออร์จีนเท่านั้น

ข้อสรุปชัดเจน: การปฏิเสธใบอนุญาตให้บริษัทสหรัฐฯ ขายสินค้าให้ลูกค้าจีนไม่ได้ขัดขวางลูกค้ารายนั้นจากการหาซื้อสินค้าชนิดเดียวกันจากคู่แข่งในจีน ยุโรป หรือที่อื่นๆ รายงานของ USCBC อธิบายว่ามาตรการควบคุมเหล่านี้ "ปรับเทียบได้ไม่ดี" (poorly calibrated) — มันทำให้บริษัทอเมริกันในจีนอ่อนแอลง สละส่วนแบ่งตลาดให้คู่แข่งต่างชาติ ลดผลกำไรที่นำไปใช้ในการวิจัยและพัฒนา และสุดท้ายก็ "ลดทอนความสามารถในการสร้างนวัตกรรมของอเมริกาและบ่อนทำลายความมั่นคงทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ"

ความล้มเหลวของกระบวนการ: ปัญหาการสื่อสารและการมีส่วนร่วม

นอกเหนือจากความล่าช้าแล้ว บริษัทยังรายงานถึงความล้มเหลวร้ายแรงในกระบวนการออกใบอนุญาต:

• 57% กล่าวถึงการสื่อสารที่ไม่น่าเชื่อถือจากเจ้าหน้าที่ผู้ออกใบอนุญาต
• 48% กล่าวถึงการตีความนโยบายที่ไม่ชัดเจน
• 50% ชี้ว่าการขาดการประชุมของคณะกรรมการที่ปรึกษาทางเทคนิค (Technical Advisory Committee: TAC) เป็นอุปสรรคด้านกระบวนการหลัก โดย BIS ได้ลดการมีส่วนร่วมกับ TAC ลงอย่างมากตั้งแต่ปี 2025 ซึ่งเป็นการตัดช่องทางสำคัญสำหรับการให้ข้อมูลทางเทคนิคจากอุตสาหกรรม
• 85% กล่าวว่าการคืนสถานะกฎ Affiliates Rule ที่ถูกระงับไว้จะมีผลกระทบรุนแรงหรือปานกลางต่อธุรกิจของตน — กฎนี้ก่อนหน้านี้อนุญาตให้มีการโอนสินค้าบางประเภทระหว่างบริษัทในเครือโดยไม่ต้องมีใบอนุญาต

การตอบโต้จากจีนยิ่งเพิ่มแรงกดดัน

การสำรวจยังชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงที่นอกเหนือไปจากนโยบายของสหรัฐฯ 27% ของผู้ตอบแบบสำรวจรายงานว่ามีการดำเนินการตอบโต้จากรัฐบาลจีนในภาคส่วนของตน รวมถึงการระงับหรือชะลอการอนุมัติที่เกี่ยวข้องกับแร่หายาก (rare earths)

ภาพใหญ่: บาดแผลที่ตนเองสร้าง

ผลสำรวจสมาชิก USCBC ปี 2026 ในวงกว้าง ซึ่งรวบรวมคำตอบ 175 รายการ ได้เพิ่มบริบท: 95% ของบริษัทสหรัฐฯ ยังคงกล่าวว่าการดำเนินงานในจีนมีความสำคัญค่อนข้างมากถึงมากที่สุดต่อการรักษาความสามารถในการแข่งขันในระดับโลก อย่างไรก็ตาม ประมาณครึ่งหนึ่งของบริษัทที่ได้รับผลกระทบจากมาตรการควบคุมการส่งออก รายงานว่าสูญเสียยอดขายให้กับคู่แข่งจีนหรือต่างประเทศ การประเมินของ USCBC นั้นตรงไปตรงมา — หน่วยงานกำกับดูแลกำลัง "ขัดขวางบริษัทนวัตกรรมชั้นนำของอเมริกาและยกพื้นที่ให้คู่แข่งโดยไม่ได้เสริมสร้างความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐฯ อย่างมีความหมาย"