ผู้เชี่ยวชาญยูเอ็นเตือนข้อกล่าวหาทรมานและการเสียชีวิตของผู้ต้องขังชาวปาเลสไตน์ในความควบคุมของอิสราเอล

หลังการยกระดับของสงครามกาซาหลังเหตุโจมตีเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 ผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติด้านการทรมาน Alice Jill Edwards ได้ออกมาแสดงความกังวลหลายครั้งเกี่ยวกับการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังชาวปาเลสไตน์ที่ถูกควบคุมตัวโดยอิสราเอล เธอเตือนว่ามาตรการควบคุมตัวฉุกเฉินและการจับกุมจำนวนมากอาจทำให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง รวมถึงการทรมาน ความรุนแรงทางเพศ และการเสียชีวิตระหว่างการควบคุมตัว

คำเตือนของเธออ้างอิงจากคำให้การของอดีตผู้ต้องขัง รายงานขององค์กรสิทธิมนุษยชน และข้อมูลการติดตามของสหประชาชาติ แม้ว่าข้อกล่าวหาหลายประเด็นยังคงเป็นประเด็นโต้แย้งและต้องมีการสอบสวนเพิ่มเติม Edwards ได้เรียกร้องให้อิสราเอลดำเนินการสอบสวนที่เป็นอิสระและโปร่งใส และให้มีความรับผิดชอบหากพบว่ามีการละเมิดจริง

ข้อกล่าวหาเรื่องการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้าย

Edwards ระบุว่ามาตรการด้านความมั่นคงที่ถูกนำมาใช้หลังวันที่ 7 ตุลาคม 2023 อาจสร้างสภาพแวดล้อมที่ผู้ต้องขังชาวปาเลสไตน์ถูกทรมานหรือถูกปฏิบัติอย่างโหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรี

ข้อกล่าวหาที่ถูกรายงานในคำแถลงของยูเอ็นและสื่อ ได้แก่

• การทุบตีอย่างรุนแรงและใช้ความรุนแรงทางร่างกาย
• การบังคับให้อยู่ในท่าทรมาน การใส่กุญแจมือหรือพันธนาการเป็นเวลานาน
• การอดนอน การข่มขู่คุกคาม
• การทำให้เกิดความอับอายหรือการปฏิบัติที่ลดทอนศักดิ์ศรี
• การปฏิเสธการรักษาพยาบาล
• ข้อกล่าวหาเรื่องการล่วงละเมิดทางเพศหรือการทรมานเชิงเพศ

Edwards ระบุว่า “จำนวนและความโหดร้ายของข้อกล่าวหา” สะท้อนถึงความล้มเหลวร้ายแรงในการปฏิบัติตามพันธกรณีตามกฎหมายระหว่างประเทศที่กำหนดให้ผู้ต้องขังต้องได้รับการปฏิบัติอย่างมีมนุษยธรรม

ข้อกล่าวหาเรื่องความรุนแรงทางเพศในสถานควบคุมตัว

ผู้รายงานพิเศษของยูเอ็นยังแสดงความกังวลต่อข้อกล่าวหาเรื่องความรุนแรงทางเพศในสถานควบคุมตัว

ในเดือนสิงหาคม 2024 เธอประณามเหตุการณ์ที่มีรายงานว่าทหารอิสราเอลล่วงละเมิดทางเพศชายชาวปาเลสไตน์ที่อยู่ในการควบคุมตัว และเรียกร้องให้มีการดำเนินคดีกับผู้ที่เกี่ยวข้องหากข้อกล่าวหาได้รับการพิสูจน์

Edwards เน้นย้ำว่า การทรมานหรือการปฏิบัติที่ย่ำยีศักดิ์ศรีในลักษณะทางเพศไม่สามารถมีข้ออ้างได้ในทุกสถานการณ์ ไม่ว่าจะเป็นในช่วงสงครามหรือภาวะฉุกเฉินของรัฐ

การเสียชีวิตระหว่างการควบคุมตัว

อีกประเด็นที่สร้างความกังวลคือรายงานการเสียชีวิตของผู้ต้องขัง

Edwards อ้างถึงข้อกล่าวหาว่า ชาวปาเลสไตน์อย่างน้อย 94 คนเสียชีวิตในความควบคุมของอิสราเอลตั้งแต่เดือนตุลาคม 2023 และเตือนว่าการเสียชีวิตเหล่านี้อาจผิดกฎหมายและจำเป็นต้องมีการสอบสวนอย่างเป็นอิสระ

เธอเรียกร้องให้มีการสอบสวนที่รวดเร็ว เป็นกลาง และโปร่งใสในทุกกรณี เพราะการตรวจสอบการเสียชีวิตในสถานควบคุมตัวถือเป็นภาระหน้าที่สำคัญตามกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ

ความกังวลเรื่องการไม่สอบสวนและ “วัฒนธรรมลอยนวลพ้นผิด”

Edwards ยังแสดงความกังวลเกี่ยวกับสิ่งที่เธอเรียกว่า “วัฒนธรรมแห่งการลอยนวลพ้นผิด” ในระบบสถานควบคุมตัว

เธอกล่าวว่าข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการละเมิดจำนวนมากไม่ได้รับการสอบสวนอย่างเหมาะสม และผู้ที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดแทบไม่เคยถูกดำเนินคดี

เธอเรียกร้องให้อิสราเอลดำเนินการสอบสวนที่น่าเชื่อถือในทุกข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการทรมานหรือการปฏิบัติที่โหดร้าย และให้มีความรับผิดชอบทั้งต่อผู้กระทำโดยตรงและเจ้าหน้าที่ระดับที่เกี่ยวข้องหากมีหลักฐานเพียงพอ

จำนวนผู้ถูกควบคุมตัวชาวปาเลสไตน์หลังปี 2023

ขนาดของการจับกุมหลังสงครามเริ่มต้นก็ได้รับความสนใจจากประชาคมระหว่างประเทศเช่นกัน

รายงานของยูเอ็นและองค์กรติดตามสิทธิมนุษยชนระบุว่า

• ชาวปาเลสไตน์หลายพันคนถูกควบคุมตัว โดยกองกำลังอิสราเอลตั้งแต่เดือนตุลาคม 2023
• การจับกุมจำนวนมากเกิดขึ้นทั้งในฉนวนกาซาและเขตเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครอง และบางกรณีเกี่ยวข้องกับพลเรือน เจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ หรือผู้ที่ถูกควบคุมตัวระหว่างปฏิบัติการทางทหาร

ข้อมูลจากรายงานที่อ้างถึงบริการเรือนจำของอิสราเอลระบุว่า มี ชาวปาเลสไตน์ประมาณ 10,863 คน ถูกคุมขังในเรือนจำและสถานควบคุมตัวของอิสราเอล รวมถึงผู้ที่มาจากเวสต์แบงก์ กาซา และพลเมืองปาเลสไตน์ในอิสราเอล

ประเด็นถกเถียงเรื่อง “การควบคุมตัวเชิงปกครอง”

หนึ่งในมาตรการที่ถูกวิจารณ์มากที่สุดคือ การควบคุมตัวเชิงปกครอง (administrative detention) ซึ่งอนุญาตให้รัฐควบคุมตัวบุคคลโดยไม่ต้องตั้งข้อหาอย่างเป็นทางการหรือพิจารณาคดี โดยอาจอาศัยหลักฐานลับและสามารถต่ออายุการควบคุมตัวได้

รายงานของคณะทำงานของยูเอ็นระบุว่า ชาวปาเลสไตน์ราว 3,424 คน ถูกควบคุมตัวภายใต้มาตรการนี้ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2023

ผู้สังเกตการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนระบุว่าการใช้มาตรการดังกล่าวในวงกว้างก่อให้เกิดข้อกังวลเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมและความเสี่ยงของการควบคุมตัวโดยพลการ

เรียกร้องให้สอบสวนการละเมิดจากทุกฝ่าย

Edwards เน้นย้ำว่าการสอบสวนการละเมิดควรเกิดขึ้นกับ ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้ง ไม่ใช่เฉพาะอิสราเอลเท่านั้น

เธอยังประณามการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายที่กระทำโดยกลุ่มติดอาวุธปาเลสไตน์ รวมถึงการปฏิบัติต่อตัวประกันชาวอิสราเอลที่ถูกจับตัวในเหตุการณ์วันที่ 7 ตุลาคม โดยย้ำว่ากฎหมายระหว่างประเทศห้ามการทรมานทั้งโดยรัฐและโดยกลุ่มที่ไม่ใช่รัฐ

สาระสำคัญของคำเตือนจากผู้รายงานพิเศษคือ การห้ามทรมานเป็นหลักการที่ไม่อาจยกเว้นได้ ไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นสงครามหรือภาวะฉุกเฉิน ผู้ที่ถูกควบคุมตัวทุกคน—ไม่ว่าจะเป็นชาวอิสราเอลหรือชาวปาเลสไตน์—ต้องได้รับการปฏิบัติอย่างมีมนุษยธรรมตามกฎหมายมนุษยธรรมและกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ