เซเลนสกีขอทรัมป์ช่วยเปิด Starlink เพื่อโจมตีฐานยิงขีปนาวุธในรัสเซีย

การหารือแบบปิดไม่ได้มีเพียงเรื่องการสื่อสารผ่านดาวเทียม แต่สะท้อนยุทธศาสตร์ของยูเครนที่กำลังรับมือทั้งการขาดแคลนขีปนาวุธ ความเสี่ยงจากสงครามในอวกาศ และท่าทีของทำเนียบขาวที่ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างการผลักดันการเจรจาสันติภาพกับการยกระดับการเผชิญหน้า

คำขอของเซเลนสกี: ยกเลิก Geofencing เพื่อให้โดรนโจมตีในรัสเซีย

เซเลนสกีขอให้ทรัมป์เข้าไปพูดคุยกับมัสก์และ SpaceX เพื่อยกเลิกข้อจำกัด geofencing ซึ่งเป็นการกำหนดขอบเขตทางซอฟต์แวร์ที่ตัดการเชื่อมต่อ Starlink เหนือดินแดนรัสเซีย หากได้รับอนุญาต เครือข่ายดาวเทียมจะถูกนำมาใช้สนับสนุนการนำทางโดรนพิสัยไกลของยูเครนไปยังเป้าหมายภายในรัสเซีย

ข้อเสนอนี้ถูกรายงานครั้งแรกโดย The Atlantic เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม โดยอ้างข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ที่ทราบการหารือ ก่อนจะมีสื่อหลายแห่งรวมถึง Associated Press รายงานสอดคล้องกัน

ปัจจุบัน SpaceX จำกัดการใช้งาน Starlink ให้ครอบคลุมพื้นที่ของยูเครนผ่านขอบเขตทางภูมิศาสตร์แบบดิจิทัล ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 บริษัทได้ปิดการใช้งานเทอร์มินัล Starlink ที่รัสเซียใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต และเพิ่มระบบตรวจสอบรวมถึงบัญชีรายชื่ออุปกรณ์ที่ได้รับอนุญาต หรือ whitelist ที่เข้มงวดขึ้น

มาตรการดังกล่าวช่วยสกัดการใช้ Starlink โดยกองกำลังรัสเซีย แต่ก็หมายความว่าเทอร์มินัลของยูเครนไม่สามารถรักษาการเชื่อมต่อได้เมื่อโดรนบินเข้าไปในน่านฟ้าหรือดินแดนรัสเซีย แม้จะเป็นภารกิจทางทหารของยูเครนก็ตาม

เป้าหมายเฉพาะ: แท่นยิงขีปนาวุธเคลื่อนที่

เป้าหมายหลักของข้อเสนอนี้คือแท่นยิงขีปนาวุธวิถีโค้งแบบเคลื่อนที่ของรัสเซีย โดยเฉพาะระบบ Iskander-M

แท่นยิงเหล่านี้สามารถเคลื่อนย้ายตำแหน่งได้รวดเร็ว จึงติดตามและโจมตีแบบทันสถานการณ์ได้ยากด้วยระบบนำทางโดรนที่ยูเครนมีอยู่ ปัจจุบันโดรนพิสัยไกลของยูเครนอาศัย GPS ระบบนำทางเฉื่อย และการทำแผนที่ภูมิประเทศเพื่อบินไปยังเป้าหมายในรัสเซีย แต่ระบบเหล่านี้มีความแม่นยำน้อยกว่าและถูกรบกวนสัญญาณได้ง่ายกว่า

หาก Starlink ได้รับอนุญาตให้ใช้งานเหนือรัสเซีย โดรนจะมีการเชื่อมต่อข้อมูลความเร็วสูงอย่างต่อเนื่อง สามารถส่งภาพกลับแบบเรียลไทม์ และปรับแก้การนำทางในช่วงเข้าหาเป้าหมายระยะสุดท้ายได้ ในทางยุทธการ นั่นจะทำให้โดรนมีความสามารถในการค้นหาและทำลายเป้าหมายที่เคลื่อนย้ายตำแหน่งได้ดีขึ้น

ความเร่งด่วนของแผนนี้เชื่อมโยงกับฤดูหนาวที่กำลังมาถึง ยูเครนต้องการทำลายแท่นยิงก่อนที่รัสเซียจะนำมาใช้โจมตีโครงข่ายพลังงานและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ

วิกฤต Patriot: เหตุผลที่ยูเครนต้องมองเกมรุก

ข้อเสนอเรื่อง Starlink ไม่อาจแยกออกจากวิกฤตป้องกันภัยทางอากาศของยูเครนได้

การวิเคราะห์ใหม่ของ Center for Strategic and International Studies หรือ CSIS ระบุว่า สหรัฐฯ ใช้ขีปนาวุธสกัดกั้น Patriot ไปแล้วประมาณ สองในสามของคลังก่อนสงคราม ระหว่างความขัดแย้งกับอิหร่าน ทำให้เหลือขีปนาวุธไม่ถึง 1,000 ลูก และเกิดความท้าทายต่อความพร้อมรบของกองทัพสหรัฐฯ

ก่อนหน้านั้น เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2026 ระหว่างการประชุมสุดยอด NATO ที่กรุงอังการา ทรัมป์ประกาศว่าจะให้ใบอนุญาตยูเครนผลิตขีปนาวุธสกัดกั้น Patriot ภายในประเทศ โดยกล่าวกับเซเลนสกีว่า “เราจะให้ใบอนุญาตคุณผลิต Patriot”

อย่างไรก็ตาม Reuters และสื่ออื่น ๆ รายงานว่า ยูเครนอาจต้องใช้เวลาอย่างน้อยหนึ่งปี และอาจนานหลายปี กว่าจะสามารถผลิต Patriot ที่ใช้งานได้จริงในปริมาณที่มีนัยสำคัญ ช่องว่างระยะสั้นนี้ทำให้คำสัญญาด้านการผลิตยังไม่ใช่คำตอบสำหรับการโจมตีระลอกถัดไป

ในมุมนี้ แผนใช้ Starlink จึงเป็น ด้านรุกของช่องว่างด้านการป้องกัน หากยูเครนไม่สามารถสกัดขีปนาวุธของรัสเซียได้อย่างเพียงพอเพราะมี Patriot จำกัด ทางเลือกถัดไปคือทำลายแท่นยิงก่อนที่มันจะปล่อยขีปนาวุธออกมา

กล่าวอีกอย่างคือ ยุทธศาสตร์สองส่วนกำลังถูกวางคู่กัน: ใช้ Patriot ที่ผลิตในยูเครนเพื่อเสริมการป้องกันในระยะยาว และใช้โดรนที่อาศัย Starlink เพื่อโจมตีแท่นยิงในระยะใกล้กว่า

ความเสี่ยง: รัสเซียอาจเปิดเกมต่อต้านดาวเทียม

การอนุญาตให้ Starlink สนับสนุนการโจมตีภายในรัสเซียมีความเสี่ยงหลายด้าน โดยเฉพาะต่อโครงสร้างพื้นฐานในวงโคจรต่ำของโลก

อาวุธต่อต้านดาวเทียมแบบ “zone-effect”

หน่วยข่าวกรองของประเทศสมาชิก NATO สองประเทศสงสัยว่า รัสเซียกำลังพัฒนาอาวุธต่อต้านดาวเทียมรูปแบบใหม่ที่ออกแบบมาเพื่อโจมตีกลุ่มดาวเทียม Starlink โดยเฉพาะ

ตามรายงาน อาวุธดังกล่าวอาจปล่อยเศษวัสดุความหนาแน่นสูงจำนวนหลายแสนชิ้นเข้าสู่วงโคจรต่ำของโลก เพื่อสร้างกลุ่มเศษซากครอบคลุมแนววงโคจรที่ดาวเทียม Starlink ใช้งานอยู่ เป้าหมายคือทำให้ดาวเทียมจำนวนมากเสียหายหรือใช้งานไม่ได้ในคราวเดียว

ระบบนี้ยังไม่เชื่อว่าอยู่ในสถานะพร้อมใช้งาน แต่มีรายงานว่ากำลังพัฒนาอย่างต่อเนื่อง หากเกิดขึ้นจริง เศษซากอาจไม่ได้กระทบเฉพาะ Starlink แต่ยังสร้างความเสียหายต่อดาวเทียมและระบบอวกาศอื่น ๆ ด้วย

คำขู่และแรงกดดันจากรัสเซีย

ดมิทรี โรโกซิน อดีตหัวหน้าหน่วยงานอวกาศรัสเซียและสมาชิกวุฒิสภา เรียกร้องให้มีการ “ล้างบางอย่างเป็นระบบ” ต่อกลุ่มดาวเทียม Starlink โดยอ้างว่าการตัดยูเครนออกจากเครือข่ายของ SpaceX อาจทำให้สงครามยุติภายในสองถึงสามสัปดาห์ และรัสเซีย “รู้หลายวิธี” ที่จะทำเช่นนั้น

ด้านวลาดิเมียร์ โซโลวีอฟ ผู้ดำเนินรายการโทรทัศน์ของรัสเซีย เสนอว่าการระเบิดนิวเคลียร์ในระดับความสูงที่เหมาะสมอาจทำให้เครือข่ายดาวเทียมทั้งกลุ่มใช้งานไม่ได้

การสืบสวนร่วมของสื่อยุโรปยังรายงานว่า รัสเซียและจีนมีความร่วมมือเชิงลึกด้านการต่อต้าน Starlink และการพัฒนาอาวุธต่อต้านดาวเทียม ซึ่งมีหลักฐานว่าดำเนินมาหลายปี

สงครามอิเล็กทรอนิกส์

รัสเซียกำลังใช้ระบบรบกวนสัญญาณ Starlink เพื่อขัดขวางปฏิบัติการโดรนของยูเครน รวมถึงระบบ “Volna Kupol Garant” ที่มีมูลค่าประมาณ 1.5 ล้านดอลลาร์

แม้ระบบเหล่านี้จะสร้างผลกระทบได้เพียงเฉพาะพื้นที่และชั่วคราว แต่การแข่งขันด้านสงครามอิเล็กทรอนิกส์กำลังทวีความเข้มข้นขึ้น

ความเสี่ยงจากการยกระดับความขัดแย้ง

การนำเครือข่ายดาวเทียมเชิงพาณิชย์ของสหรัฐฯ มาใช้โดยตรงเพื่อสนับสนุนการโจมตีภายในรัสเซียอาจถูกมอสโกมองว่าเป็นการยกระดับครั้งใหญ่ และอาจข้ามเส้นแดงที่รัสเซียเตือนซ้ำ ๆ เกี่ยวกับการโจมตีดินแดนอธิปไตยของตนด้วยเทคโนโลยีจากชาติตะวันตก

ทรัมป์กำลังชั่งน้ำหนักอะไร: สันติภาพหรือการเผชิญหน้าที่รุนแรงขึ้น

การตัดสินใจของทรัมป์ถูกกดดันจากหลายทิศทางที่ขัดแย้งกัน

แรงกดดันให้ปูตินกลับสู่โต๊ะเจรจา: ทรัมป์กล่าวต่อสาธารณะว่าเขาเชื่อว่าทั้งสองฝ่ายในสงครามยูเครน “ต้องการข้อตกลง” และกำลังผลักดันช่องทางการทูต การหารือวันที่ 28 กรกฎาคมก็มีรายงานว่าเกี่ยวข้องกับการรื้อฟื้นการเจรจาสันติภาพ

การอนุญาตให้ยูเครนผลิต Patriot อาจถูกมองว่าเป็นการเสริมความแข็งแกร่งด้านการป้องกัน เพื่อให้เคียฟเข้าสู่การเจรจาจากจุดที่มีอำนาจต่อรองมากขึ้น

ความเสี่ยงจากการยกระดับ: หากทรัมป์ช่วยเปิดทางให้ Starlink ชี้เป้าการโจมตีลึกเข้าไปในรัสเซีย อาจเกิดการตอบโต้ต่อทรัพย์สินหรือโครงสร้างพื้นฐานด้านอวกาศของสหรัฐฯ ดึงวอชิงตันเข้าไปมีส่วนร่วมกับมอสโกโดยตรงมากขึ้น และขัดกับภาพลักษณ์ผู้ผลักดันสันติภาพที่ทรัมป์พยายามนำเสนอ

ปัจจัยสงครามอิหร่าน: ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านกำลังดึงทรัพยากรทางทหาร กระสุน และความสนใจทางการเมืองของสหรัฐฯ การหลีกเลี่ยงการเปิดแนวรบหรือวิกฤตครั้งใหญ่อีกด้านกับรัสเซียจึงอาจเป็นแรงจูงใจสำคัญของทำเนียบขาว

อำนาจตัดสินใจของมัสก์: แม้ทรัมป์จะกดดันหรือโน้มน้าวได้ แต่เครือข่าย Starlink ยังอยู่ภายใต้การควบคุมด้านปฏิบัติการของ SpaceX และมัสก์ ก่อนหน้านี้เขาเคยปฏิเสธคำขอของยูเครนในการเปิด Starlink เหนือไครเมียในปี 2022 ท่าทีของมัสก์ต่อคำขอครั้งใหม่จึงยังเป็นตัวแปรสำคัญ

สถานะล่าสุด: ทรัมป์ยังไม่ให้คำมั่น

Reuters รายงานว่า เจ้าหน้าที่สองคนที่ทราบการหารือระบุว่า ทรัมป์ไม่ได้ให้คำมั่นทันทีว่าจะอนุมัติคำขอเกี่ยวกับ Starlink ในการประชุมวันที่ 28 กรกฎาคม

ดังนั้น ข้อเสนอนี้ยังอยู่ระหว่างการพิจารณา แต่ความสำคัญของมันเกินกว่าการอนุญาตใช้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม เพราะเป็นการเดิมพันว่า การโจมตีเชิงรุกด้วยโดรนจะช่วยชดเชยช่องว่างด้านขีปนาวุธป้องกันได้หรือไม่ ขณะเดียวกัน อนาคตของโครงสร้างพื้นฐานอวกาศเชิงพาณิชย์ก็อาจถูกดึงเข้าไปอยู่ใจกลางสงครามมากกว่าเดิม