ยูเครนรับมอบ IRIS-T จากเยอรมนี: จุดสว่างในเดือนพฤษภาคมที่รัสเซียทุบสถิติการยิงถล่มทางอากาศ

ท่ามกลางการโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่สงครามเต็มรูปแบบเริ่มต้นขึ้น ข่าวดีเล็กๆ หนึ่งข่าวได้สะท้อนทั้งความแข็งแกร่งและสถานะที่เปราะบางของยูเครน เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2569 ประธานาธิบดีโวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ยืนยันว่า ยูเครนได้รับแท่นยิงใหม่สำหรับระบบป้องกันภัยทางอากาศ IRIS-T จากเยอรมนีเมื่อวันก่อนหน้า การส่งมอบนี้เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามระดับนานาชาติที่เร่งด่วนในการปกป้องเมืองและโครงสร้างพื้นฐานของยูเครน จากการโจมตีครั้งมโหฬารของรัสเซีย ซึ่งได้สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ในแง่ของปริมาณการยิงถล่ม

การมาถึงของแท่นยิงใหม่นี้สำคัญมาก แต่เกิดขึ้นท่ามกลางวิกฤตกระสุนที่ขาดแคลน โฆษกกองทัพอากาศ ยูริ อิห์นาต ได้ออกมาเตือนถึง "การขาดแคลนขั้นวิกฤต" ของขีปนาวุธสกัดกั้นสำหรับระบบแพทริออต, NASAMS และ IRIS-T โดยระบุว่าแท่นยิงในบางหน่วยมีกระสุนเหลืออยู่ "ไม่ถึงครึ่ง" ปัญหาคือ ต่อให้มีเครื่องยิงเพิ่มมา แต่ถ้าไม่มีจรวดที่ระบบถูกออกแบบมาให้ยิง ประสิทธิภาพในการป้องกันจริงก็ถูกจำกัดอย่างมาก

ปฏิบัติการเดือนพฤษภาคมของรัสเซีย: ขนาดที่น่าตกตะลึง

แถลงการณ์ของเซเลนสกี มาพร้อมกับตัวเลขรายสัปดาห์ที่น่าใจหาย โดยในช่วงหนึ่งสัปดาห์ก่อนหน้านั้น รัสเซียได้ยิง:

• โดรนโจมตีมากกว่า 2,300 ตัว
• ระเบิดนำวิถีทางอากาศ (KAB) เกือบ 1,560 ลูก
• ขีปนาวุธ 108 ลูก ในหลากหลายรูปแบบ

การโจมตีอย่างท่วมท้นนี้มุ่งเป้าไปที่อาคารที่พักอาศัยและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน และเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการยกระดับที่ทำให้เดือนพฤษภาคม 2569 กลายเป็นเดือนแห่งการลงโทษครั้งประวัติการณ์ โดยก่อนหน้านี้ในเดือนเมษายน ก็เพิ่งสร้างสถิติใหม่ที่ 6,722 ครั้ง ทั้งโดรนและขีปนาวุธ ซึ่งเป็นการยิงถล่มเป้าหมายพลเรือนที่สูงที่สุดนับตั้งแต่การรุกรานเต็มรูปแบบเริ่มขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ 2565

และอัตราเร่งของการโจมตีก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นในเดือนพฤษภาคม โดยมีไฮไลต์สำคัญหลายครั้ง:

• ระหว่างวันที่ 12-14 พฤษภาคม รัสเซียปฏิบัติการโจมตีทางอากาศต่อเนื่องยาวนาน 36 ชั่วโมง ด้วยโดรนและขีปนาวุธกว่า 1,600 ลูก ยอดรวมอย่างเป็นทางการคืออาวุธราว 1,623 ชิ้น ซึ่งถือเป็นการโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ที่สุดของสงครามนี้ กลยุทธ์คือการใช้โดรนราคาถูกระลอกแล้วระลอกเล่าเพื่อให้ระบบป้องกันยูเครนอ่อนล้า ก่อนจะตามด้วยขีปนาวุธความแม่นยำสูง
• ในคืนวันที่ 17-18 พฤษภาคม เกิดการโจมตีด้วยโดรนและขีปนาวุธ 546 ลูก ซึ่งรวมถึงขีปนาวุธทิ้งตัว (ballistic missile) 14 ลูก
• ในคืนวันที่ 23-24 พฤษภาคม รัสเซียโจมตีกรุงเคียฟและภูมิภาคอื่นๆ อย่างรุนแรง โดยยิงขีปนาวุธ 90 ลูก (36 ลูกเป็นขีปนาวุธทิ้งตัว) พร้อมโดรน 600 ตัว การโจมตีครั้งนี้มีการใช้ขีปนาวุธทิ้งตัวพิสัยกลาง Oreshnik (IRBM) ซึ่งเป็นการเพิ่มระดับความรุนแรงของอาวุธที่ใช้อย่างน่ากังวล

คลังแสง: โดรน, ระเบิดนำวิถี และขีปนาวุธ

กลยุทธ์ของรัสเซียคือการผสมผสานการยิงโดรนราคาถูกจำนวนมหาศาล เข้ากับอาวุธแม่นยำมูลค่าสูง เพื่อทำให้ระบบป้องกันของยูเครนรับมือไม่ไหว ชนิดของอาวุธที่ใช้ในการโจมตีหนักๆ หนหลัง เห็นภาพได้ชัดเจน:

• โดรนทางเดียว (One-Way Attack Drones): ส่วนใหญ่เป็นโดรน Shahed ที่ออกแบบโดยอิหร่าน พร้อมกับโดรน Gerbera และ Italmas ที่ผลิตเองในประเทศ โดรนเหล่านี้มักจะถูกส่งไปพร้อมกับโดรนล่อ (Parodiya) เพื่อสร้างความสับสนให้กับระบบป้องกัน
• ขีปนาวุธครูซ: มีการใช้ขีปนาวุธครูซ Kh-101 ที่แม่นยำสูงในการโจมตี รวมถึงลูกที่ทำให้อาคารอพาร์ตเมนต์ 9 ชั้นในกรุงเคียฟถล่ม เป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต 24 คน
• ขีปนาวุธทิ้งตัว: มีการใช้หลากหลายรุ่น รวมถึง Iskander-M, S-400, ขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียง Kinzhal และ Zircon, และขีปนาวุธทิ้งตัวพิสัยกลาง Oreshnik ซึ่งมีพิสัยไกลขึ้น
• ระเบิดนำวิถีทางอากาศ (KAB): ระเบิดร่อนทำลายล้างสูงนี้ถูกยิงเกือบ 1,560 ลูกในหนึ่งสัปดาห์ ซึ่งยากต่อการสกัดกั้นจากพื้นดินเป็นพิเศษ

IRIS-T กับวิกฤตขาดแคลนกระสุน

ระบบ IRIS-T ไม่ใช่แค่อุปกรณ์อีกชิ้นหนึ่ง แต่มันคือกระดูกสันหลังของความสามารถในการป้องกันของยูเครนจากภัยคุกคามทุกรูปแบบ ในฐานะระบบป้องกันภัยทางอากาศระยะใกล้ถึงกลาง มันยอดเยี่ยมในการสกัดกั้นขีปนาวุธครูซ โดรน และอากาศยาน อุดช่องว่างสำคัญระหว่างระบบปืนกลระยะสั้นกับระบบแพทริออตระยะไกล โดยรุ่นพิสัยกลางสามารถสกัดกั้นเป้าหมายได้ไกลถึง 40 กม. และสูงได้ถึง 20 กม.

แท่นยิงที่เพิ่มมาแต่ละอันหมายถึงรัศมีป้องกันที่ขยายออกไปได้สำหรับเมืองและโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ เซเลนสกีเน้นย้ำว่าระบบเหล่านี้ได้ช่วยชีวิตผู้คน "นับพันนับหมื่นชีวิต" อย่างไรก็ตาม แท่นยิงที่ไม่มีขีปนาวุธ ก็เป็นได้แค่รถติดเรดาร์ราคาแพงเท่านั้น ยูเครนได้สั่งซื้อระบบ IRIS-T SLM ใหม่ 18 ระบบ เพื่อวางแผนในระยะยาว แต่วิกฤตเฉพาะหน้านั้นคือเรื่องกระสุนสำหรับระบบที่มีอยู่แล้วในสนามรบ

ความท้าทายนี้มีสองด้าน หนึ่งคือ ยูเครนต้องจัดหาขีปนาวุธสกัดกั้นขั้นสูงราคาแพงจากตะวันตกอย่างต่อเนื่อง สองคือ ต้องเร่งผลิตโดรนสกัดกั้นและขีปนาวุธต้นทุนต่ำในประเทศ เพื่อตอบโต้โดรน Shahed ของรัสเซียที่มีราคาถูกและมีจำนวนมากได้อย่างคุ้มค่า ตามข้อมูลของ มิคาอิโล เฟโดรอฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เครือข่ายระบบป้องกันระยะสั้นของยูเครนที่กำลังขยายตัว ได้เพิ่มอัตราการยิงโดรนตกอย่างมาก โดยสัดส่วนของโดรนที่ถูกยิงโดยโดรนสกัดกั้นเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า แม้ปริมาณการโจมตีจะเพิ่มขึ้นถึง 35%

การส่งมอบแท่นยิง IRIS-T ใหม่จากเยอรมนีจึงเป็นก้าวที่สำคัญและช่วยชีวิตคนได้ แต่ข้อความจากเคียฟนั้นชัดเจน: ฮาร์ดแวร์มาถึงแล้ว แต่โล่ป้องกันที่สมบูรณ์จะถูกสร้างขึ้นไม่ได้ หากไม่มีการอัดฉีดขีปนาวุธจำนวนมหาศาลและยั่งยืน เพื่อให้โล่นี้ยังคงลอยอยู่เหนือท้องฟ้าได้ต่อไป