กรกฎาคม 2569 ร้อนเทียบชั้นปี 2567 แตะอันดับสองของโลกร้อนสุดเท่าที่เคยบันทึกไว้

วันที่ 11-12 สิงหาคม 2569 องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (World Meteorological Organization - WMO) ร่วมกับบริการ Copernicus Climate Change Service แห่งสหภาพยุโรป ออกรายงานสถานการณ์สภาพภูมิอากาศล่าสุด ซึ่งวาดภาพของโลกที่กำลังเผชิญกับความแปรปรวนทางสภาพอากาศอย่างรุนแรงและพร้อมกันหลายด้าน ตั้งแต่ความร้อนทำลายสถิติ ภัยแล้ง ไฟป่าขนาดใหญ่ ไปจนถึงน้ำท่วมที่สร้างความเสียหายในซีกโลกที่แตกต่างกัน

อุณหภูมิโลก: กรกฎาคมที่ร้อนเป็นอันดับสองร่วม

เดือนกรกฎาคมปี 2569 เป็นเดือนกรกฎาคมที่ร้อนที่สุดเป็นอันดับสองของโลก เทียบเท่ากับเดือนกรกฎาคมปี 2567 โดยอุณหภูมิเฉลี่ยผิวโลก (surface air temperature) อยู่ที่ 16.90°C ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยก่อนยุคอุตสาหกรรม (ช่วงปี 1850-1900) ถึง 1.47°C ตัวเลขนี้สูงกว่าสถิติสูงสุดที่เคยบันทึกได้ในเดือนกรกฎาคมปี 2566 เพียง 0.05°C เท่านั้น และเนื่องจากเดือนกรกฎาคมเป็นเดือนที่ร้อนที่สุดของปีโดยปกติ เดือนกรกฎาคมปี 2569 จึงถือเป็นเดือนที่ร้อนที่สุดเป็นอันดับสองร่วมในประวัติศาสตร์ของโลกเช่นกัน

ยุโรปตะวันตกเจอช่วงหน้าร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์

ภูมิภาคยุโรปตะวันตกบันทึกช่วงเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคมที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยมีมา โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยในสองเดือนนี้อยู่ที่ 21.62°C ทำลายสถิติเดิมที่เพิ่งตั้งไว้เมื่อปี 2565 บางประเทศในภูมิภาคนี้กำลังเผชิญกับ คลื่นความร้อนลูกที่ 4 นับตั้งแต่เดือนพฤษภาคม และอุณหภูมิสูงยังคงยืดเยื้อไปจนถึงเดือนสิงหาคม

ฝรั่งเศส สเปน และพื้นที่อีก 900 ล้านคนเจอเดือนกรกฎาคมเดือดที่สุด

ฝรั่งเศสบันทึก เดือนกรกฎาคมที่ร้อนที่สุดของประเทศ ตามมาด้วยสเปน รวมถึงภูมิภาคซาเฮล (แถบทะเลทรายซาฮารา) และอเมริกากลาง การวิเคราะห์ข้อมูลจาก Copernicus โดยสำนักข่าว AFP พบว่า พื้นที่ซึ่งมีประชากรอาศัยอยู่ประมาณ 900 ล้านคน เผชิญกับเดือนกรกฎาคมที่ร้อนที่สุดในประวัติศาสตร์ของพื้นที่เหล่านั้น และมี 33 ประเทศที่ทำลายสถิติอุณหภูมิสูงสุดในเดือนกรกฎาคมของประเทศ

คลื่นความร้อนใต้ทะเล (Marine Heatwaves) ทำสถิติ

อุณหภูมิผิวน้ำทะเลของโลกนอกเขตขั้วโลก (extra-polar oceans) สูงที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ในเดือนกรกฎาคม โดยเฉลี่ยอยู่ที่ 20.96°C ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลจากปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño) ที่กำลังก่อตัวในมหาสมุทรแปซิฟิกเส้นศูนย์สูตร คลื่นความร้อนในทะเลที่รุนแรง (Severe marine heatwaves) ส่งผลกระทบต่อชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกและทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันตก

ไฟป่ารุนแรงไร้การควบคุม

สภาพอากาศที่แห้งและร้อนยาวนานเป็นเชื้อเพลิงให้เกิด ไฟป่าขนาดใหญ่ผิดปกติ ในยุโรปตะวันตก ซึ่งถูกขับเคลื่อนด้วยความร้อน ภัยแล้ง และความชื้นในดินที่ต่ำเป็นประวัติการณ์ รวมถึงในบางส่วนของอเมริกาเหนือ

แม่น้ำใหญ่ในยุโรปแห้งขอด

ภัยแล้งที่ยืดเยื้อส่งผลให้ระดับน้ำใน แม่น้ำแซน (ฝรั่งเศส) ไรน์ (เยอรมนี) และดานูบ (ยุโรปกลาง) ลดลงถึงขั้นวิกฤต จุดตรวจวัดระดับน้ำสำคัญอย่าง Kaub บนแม่น้ำไรน์ลดลงต่ำกว่าสถิติต่ำสุดเดิมที่เคยเกิดขึ้นในปี 2561 ส่งผลให้เรือขนส่งสินค้าต้องลดน้ำหนักบรรทุก ทำให้ค่าขนส่งพุ่งสูงขึ้น เนเธอร์แลนด์ถึงกับประกาศ "ภาวะขาดแคลนน้ำจริง" (actual water shortage) หลังอัตราการไหลของแม่น้ำไรน์ที่จุด Lobith ลดลงเหลือต่ำที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ที่เพียง 615 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที

ฝนมรสุมหนักและน้ำท่วมในอีกซีกโลก

ขณะที่ยุโรปร้อนระอุ ฝนจากลมมรสุมที่ตกหนักกลับกระหน่ำ แอฟริกาตะวันตก และ เอเชียใต้ รวมถึงอินเดีย ปากีสถาน เนปาล บังกลาเทศ ภูฏาน เมียนมา และบางส่วนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันและดินถล่ม คร่าชีวิตผู้คนหลายสิบรายในหลายภูมิภาค

คำเตือนสำคัญจาก WMO: คลื่นความร้อนจะถี่ รุนแรง และยาวนานขึ้น

นาย จอห์น เคนเนดี (John Kennedy) หัวหน้าฝ่ายข้อมูลภูมิอากาศของ WMO กล่าวว่าความร้อนจัดนี้เป็นผลมาจาก ผลรวมของภาวะโลกร้อนระยะยาว กับการเกิดระบบความกดอากาศสูงและต่ำสลับกันที่ยังคงอยู่เป็นระยะเวลานาน ทอดตัวข้ามซีกโลกเหนือ

WMO เตือนว่า คลื่นความร้อนกำลังกลายเป็นปรากฏการณ์ที่ เกิดขึ้นบ่อยครั้งขึ้น รุนแรงขึ้น และยาวนานขึ้น พร้อมเน้นย้ำถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการมีระบบพยากรณ์อากาศที่เชื่อถือได้และการเตือนภัยล่วงหน้า เพื่อจำกัดผลกระทบที่ต่อเนื่องไปถึงสังคมและเศรษฐกิจ