WMO ส่งสัญญาณเตือน: เอลนีโญจะ 'ราดน้ำมันลงบนกองไฟของโลกที่กำลังร้อนขึ้น'

ปรากฏการณ์เอลนีโญครั้งใหม่กำลังก่อตัวขึ้นในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน และหน่วยงานด้านสภาพอากาศชั้นนำของโลกกำลังส่งสัญญาณเตือนภัยพร้อมเพรียงกัน เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2569 องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ได้ประกาศว่า สภาวะของเอลนีโญกำลังพัฒนา ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อรูปแบบอุณหภูมิและปริมาณน้ำฝนของโลก และยกระดับความเสี่ยงของสภาพอากาศสุดขั้ว การประกาศครั้งนี้เป็นการสิ้นสุดช่วงเวลาสั้นๆ ของสภาวะที่เป็นกลาง และเป็นการเปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็วไปสู่รูปแบบสภาพอากาศที่จะส่งผลกระทบในวงกว้าง

นักวิทยาศาสตร์ยืนยันชัดเจนว่านี่ไม่ใช่การคาดการณ์ที่เชื่องช้า อุณหภูมิพื้นผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตศูนย์สูตรทั้งตอนกลางและตะวันออกกำลังเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงที่สังเกตได้ตั้งแต่ปลายเดือนเมษายนถึงกลางเดือนพฤษภาคม ขณะนี้ระบบกำลังพร้อมที่จะเปลี่ยนผ่านเข้าสู่สภาวะเอลนีโญ โดยแบบจำลองการพยากรณ์ทั้งหมดแสดงความแน่นอนในระดับสูง

ตัวเลขความน่าจะเป็น: เหตุการณ์ที่เกือบจะแน่นอน

รายงานอัปเดตล่าสุดของ WMO ระบุความน่าจะเป็นของเหตุการณ์ที่กำลังก่อตัวนี้ไว้ในระดับที่สูงมาก โดยมี โอกาส 80% ที่สภาวะเอลนีโญจะเกิดขึ้นในช่วงเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม 2569 และเมื่อมองไปในระยะข้างหน้า ความเป็นไปได้ยิ่งมีความแน่นอนมากขึ้น โดยมีโอกาสที่เอลนีโญจะ ดำเนินต่อไปอย่างน้อยจนถึงเดือนพฤศจิกายนอยู่ที่เกือบหรือเกิน 90%

ตัวเลขเหล่านี้ได้รับการยืนยันจากองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NOAA) โดยศูนย์พยากรณ์สภาพภูมิอากาศได้ออกคำพยากรณ์ที่เสริมกัน โดยให้ โอกาส 82% ที่เอลนีโญจะเกิดขึ้นเร็วกว่าเล็กน้อย คือในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงกรกฎาคม 2569 และมี โอกาส 96% ที่ปรากฏการณ์จะดำเนินต่อไปตลอดฤดูหนาวของซีกโลกเหนือในปี 2569-2570 การที่ผลพยากรณ์อิสระสองสำนักออกมาสอดคล้องกันเช่นนี้ยิ่งตอกย้ำความมั่นใจว่าการเปลี่ยนแปลงระดับโลกกำลังจะเกิดขึ้นในไม่ช้า

คำเตือนอันเร่งด่วนจากสหประชาชาติ

การพยากรณ์นี้ไม่ได้ถูกนำเสนอในฐานะการอัปเดตสภาพอากาศตามปกติ ในแถลงการณ์ผ่านวิดีโอ นายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ ได้ย้ำกรอบของรายงานว่าเป็นคำสั่งให้ลงมือปฏิบัติ โดยระบุด้วย “ความแน่นอน 90%” ว่าเอลนีโญกำลังมาถึง และประกาศว่า “โลกจะต้องปฏิบัติต่อมันเสมือนเป็นคำเตือนด้านสภาพอากาศที่เร่งด่วนที่สุด” กูเตอร์เรสเตือนว่าเอลนีโญครั้งใหม่นี้จะ “ราดน้ำมันลงบนกองไฟของโลกที่กำลังร้อนขึ้น” ซึ่งจะซ้ำเติมผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดจากมนุษย์

นางเซเลสเต เซาโล เลขาธิการ WMO ก็ได้สะท้อนความเร่งด่วนนี้ โดยเรียกร้องให้ประเทศต่างๆ เตรียมพร้อมในทันทีสำหรับเหตุการณ์ที่อาจรุนแรง ซึ่งจะทำให้ภัยแล้ง น้ำท่วม และคลื่นความร้อนทั่วโลกเลวร้ายลง แม้จะยังเร็วเกินไปที่จะระบุได้อย่างแน่ชัดว่าเหตุการณ์นี้จะรุนแรงเพียงใด แต่เซาโลย้ำว่าการไม่ลงมือทำไม่ใช่ทางเลือก

ความแรงที่อาจเกิดขึ้นและช่วงเวลาสูงสุด

นี่คือจุดที่ความระมัดระวังมาพบกับความกังวล แม้ว่าการเริ่มต้นของเอลนีโญดูเหมือนจะแน่นอน แต่ความรุนแรงสูงสุดของมันยังคงเป็นเรื่องของความน่าจะเป็นมากกว่าความแน่นอน แบบจำลองการพยากรณ์ส่วนใหญ่ของ WMO ชี้ว่าเหตุการณ์นี้จะ มีความรุนแรงอย่างน้อยระดับปานกลาง โดยมีความเป็นไปได้อย่างชัดเจนที่จะกลายเป็นเอลนีโญกำลังแรง บทวิเคราะห์ของ NOAA เพิ่มความคมชัดให้กับคำพยากรณ์นี้มากขึ้น โดยระบุว่ามี โอกาสเกือบ 1 ใน 3 ที่จะเกิดเอลนีโญกำลังแรงหรือรุนแรงมากภายในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2569 ถึงมกราคม 2570

นัยของเหตุการณ์รุนแรงนั้นมีนัยสำคัญมาก ในอดีต ปรากฏการณ์เอลนีโญที่รุนแรง อย่างเช่น “ซูเปอร์เอลนีโญ” ในปี 2558-2559 มักจะเกี่ยวข้องกับการฟอกขาวของปะการังเป็นวงกว้าง ภัยแล้งรุนแรงในออสเตรเลียและอินโดนีเซีย น้ำท่วมในบางส่วนของทวีปอเมริกาใต้ และอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกที่พุ่งสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

แนวโน้มอุณหภูมิความร้อนของโลก

รายงาน Global Seasonal Climate Update ของ WMO คาดการณ์ว่าอุณหภูมิพื้นดินจะสูงกว่าปกติในเกือบทุกภูมิภาคในช่วงเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม 2569 การคาดการณ์นี้เมื่อประกอบกับการก่อตัวของเอลนีโญ ทำให้นักวิทยาศาสตร์ต้องออกมาเตือนถึงความเป็นไปได้ที่ปี 2569 จะติดอันดับปีที่ร้อนที่สุดนับตั้งแต่มีการบันทึกมา การผนึกกำลังกันระหว่างภาวะโลกร้อนจากก๊าซเรือนกระจกที่เป็นพื้นเดิมกับปรากฏการณ์เอลนีโญครั้งใหม่ คือสิ่งที่ทำให้ช่วงเวลานี้มีอันตรายอย่างเป็นเอกลักษณ์ เพราะมันเป็นการซ้อนทับวัฏจักรโลกร้อนตามธรรมชาติลงบนฐานอุณหภูมิโลกที่สูงขึ้นอยู่แล้ว

สิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อไป

สำหรับประเทศที่อยู่แนวหน้าของความแปรปรวนทางสภาพภูมิอากาศ ภารกิจเร่งด่วนในตอนนี้คือการเตรียมพร้อม การอัปเดตของ WMO มีจุดประสงค์เพื่อเป็นระบบเตือนภัยล่วงหน้า โดยให้รัฐบาล ภาคการเกษตร และผู้จัดการทรัพยากรน้ำ มีช่วงเวลาสำคัญในการวางแผน ข้อเสนอแนะจากเจ้าหน้าที่รวมถึงการส่งเสริมพืชที่ทนทานต่อความแล้ง การเสริมสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านชลประทาน และการปรับเปลี่ยนปฏิทินการเพาะปลูกเพื่อรองรับรูปแบบปริมาณน้ำฝนที่เปลี่ยนไป